ทำไม Solana ยังครองสนามเทรดบนบล็อกเชน

อย่างไรก็ตาม เครือข่ายที่เร็วเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันว่าจะมีปริมาณซื้อขายสูง หากสภาพคล่องบาง การซื้อขายก็อาจได้ราคาที่แย่ Solana จึงได้เปรียบจากการผสานประสิทธิภาพของเครือข่ายเข้ากับระบบนิเวศของแพลตฟอร์มซื้อขายที่ก่อตัวแล้ว รายงานต่าง ๆ ระบุถึงกิจกรรม DEX ขนาดใหญ่บน Solana และการเป็นผู้นำในหลายตัวชี้วัด ขณะที่ Galaxy ระบุว่าเครือข่ายยังนำด้านปริมาณ DEX ค่าธรรมเนียมแอปพลิเคชัน และค่าธรรมเนียมเครือข่าย แม้กิจกรรมเชิงปริมาณจะอ่อนตัวลง

ผลที่เกิดขึ้นคือสภาพคล่องสามารถถูกนำไปใช้ซ้ำกับการเทรดหลายรูปแบบ ไม่จำเป็นต้องเริ่มสร้างตลาดใหม่ทุกครั้งที่เกิดกระแสสินทรัพย์หรือเรื่องเล่าใหม่

มีมคอยน์ช่วยสร้างฐานผู้ใช้ แต่ไม่ใช่คำอธิบายทั้งหมดอีกต่อไป

การเทรดมีมคอยน์ยังเป็นแหล่งกิจกรรมสำคัญของ Solana แต่ Galaxy ประเมินว่าสัดส่วนของมีมคอยน์ลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 20–30% ของปริมาณ DEX จากราว 60% ในเดือนมกราคม ทำให้การซื้อขายคู่ SOL กับสเตเบิลคอยน์ รวมถึงการสลับสินทรัพย์ประเภทอื่น ๆ มีสัดส่วนมากขึ้น

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้หมายความว่า Solana พ้นจากความเสี่ยงด้านการเก็งกำไร หากนักลงทุนลดความเสี่ยงลง ปริมาณการเทรดรวมก็ยังสามารถหดตัวแรงได้ Galaxy รายงานว่าปริมาณ DEX บน Solana ลดลง 45% เมื่อเทียบไตรมาสต่อไตรมาสในไตรมาส 2 ปี 2026 แม้เครือข่ายยังรักษาตำแหน่งผู้นำไว้ได้

ข้อสรุปที่ระมัดระวังกว่าคือ มีมคอยน์เป็นช่องทางสำคัญในการดึงผู้ใช้และสภาพคล่องเข้าสู่ระบบ แต่ตลาดปัจจุบันมีขนาดกว้างกว่ากิจกรรมมีมคอยน์เพียงอย่างเดียว นั่นทำให้ตำแหน่งของ Solana น่าเชื่อถือกว่าการเป็นผู้นำที่เกิดจากการเปิดตัวโทเคนกระแสแรงเพียงครั้งเดียว แม้เครือข่ายจะยังอ่อนไหวต่อความต้องการเก็งกำไรอยู่ก็ตาม

สภาพคล่องยิ่งมาก ก็ยิ่งดึงสภาพคล่องเพิ่ม

เมื่อเทรดเดอร์จำนวนมากกระจุกตัวอยู่บนเครือข่ายเดียว ผู้ให้สภาพคล่องก็มีเหตุผลที่จะตามมา ผู้ดูแลสภาพคล่องสามารถเสนอราคาในจุดที่มีคำสั่งซื้อขายหนาแน่น ขณะที่แพลตฟอร์มรวมสภาพคล่องสามารถส่งคำสั่งไปยังตลาดที่ให้ราคาดีที่สุดได้ ผู้ใช้เองก็มักเลือกเส้นทางเหล่านั้น แทนที่จะย้ายไปเครือข่ายที่มีสินทรัพย์และสภาพคล่องน้อยกว่า

สิ่งนี้สร้าง “แรงเฉื่อยของเส้นทางเดิม” Solana ไม่จำเป็นต้องชนะในทุกหมวดผลิตภัณฑ์ หากระบบนิเวศโดยรวมยังเป็นสถานที่ที่หาโอกาสการเทรดได้ง่ายที่สุด ข้อได้เปรียบจึงยังอยู่ได้แม้ปริมาณซื้อขายลดลง ตัวอย่างจากไตรมาส 1 แสดงให้เห็นว่า ปริมาณ DEX ของ Solana ลดลง 31% เมื่อเทียบไตรมาสต่อไตรมาส แต่ส่วนแบ่งตลาดเพิ่มขึ้นเล็กน้อยเป็น 31% และยังเป็นบล็อกเชนที่มีปริมาณ DEX สูงสุดต่อเนื่องเป็นไตรมาสที่ 5

อย่างไรก็ดี ตัวเลขปริมาณซื้อขายต้องอ่านอย่างมีวิจารณญาณ เพราะยอด DEX อาจรวมธุรกรรมเก็งกำไรโดยบอต การทำฟาร์มเพื่อรับสิ่งจูงใจ และธุรกรรมอื่นที่ไม่ได้สะท้อนผู้ใช้งานระยะยาว ตัวชี้วัดที่น่าเชื่อถือกว่าคือกิจกรรมที่เกิดขึ้นซ้ำโดยผู้ใช้จริง ความลึกของสภาพคล่อง slippage รายได้ค่าธรรมเนียม และการรักษาผู้ใช้ไว้ได้

สินทรัพย์โทเคนเพิ่มเครื่องยนต์ความต้องการอีกด้าน

หลักฐานที่ชี้ว่าฐานการเทรดของ Solana กำลังขยายพ้นจากการเก็งกำไรคริปโต คือการเติบโตของสินทรัพย์ในโลกจริง หรือ RWA โดยมูลค่า RWA บน Solana ทะลุ 3 พันล้านดอลลาร์ในเดือนมิถุนายน และข้อมูลช่วงปลายเดือนกรกฎาคมจาก Solana ระบุว่า RWA ที่ไม่รวมสเตเบิลคอยน์มีมูลค่า 3.7 พันล้านดอลลาร์ กระจายอยู่ในกลุ่มผู้ถือ 313,000 ราย

การซื้อขายสินทรัพย์โทเคนบน Solana อยู่ที่ประมาณ 5.8 พันล้านดอลลาร์ในไตรมาส 2 ปี 2026 เพิ่มขึ้น 114% จากไตรมาสก่อนหน้า โดยหุ้นโทเคนคิดเป็นสัดส่วนหลักที่ประมาณ 4.8 พันล้านดอลลาร์ ขณะที่มีการประเมินว่า Solana ครองสัดส่วนราว 95–97% ของปริมาณซื้อขายหุ้นโทเคนบน DEX ทั่วโลก

ตัวเลขเหล่านี้ยังไม่ยืนยันว่าตลาดสินทรัพย์โทเคนจะเข้ามาแทนที่การเทรดเก็งกำไรอย่างถาวร แต่ชี้ว่า Solana กลายเป็นตลาดสำคัญของกิจกรรมบนเชนอีกประเภทหนึ่ง สินทรัพย์เหล่านี้สามารถนำผู้ถือรายใหม่ ความต้องการสเตเบิลคอยน์ ผู้ดูแลสภาพคล่อง และผลิตภัณฑ์ทางการเงินเข้าสู่สภาพแวดล้อมเดียวกัน

ข้อจำกัดคือความได้เปรียบไม่ได้ครอบคลุมทุกหมวดสินค้า Robinhood Chain มีรายงานว่าสามารถแซง Solana ในปริมาณซื้อขายหุ้นโทเคนรายวันได้ภายในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม ดังนั้นจุดแข็งที่แท้จริงของ Solana คือระบบนิเวศการเทรดโดยรวม ไม่ใช่การนำแบบไร้คู่แข่งในทุกตลาดย่อย

การเทียบ Solana กับตลาดแลกเปลี่ยนแบบรวมศูนย์ต้องดูบริบท

การเปรียบเทียบรายสัปดาห์หลายชุดจัดให้ปริมาณ DEX แบบสปอตของ Solana ตามหลังเพียง Binance และอยู่เหนือ Bybit, Coinbase และ Kraken รายงานหนึ่งระบุว่ารักษาอันดับดังกล่าวได้ 4 สัปดาห์ติดต่อกัน ขณะที่รายงานถัดมาขยายเป็น 8 สัปดาห์

ตัวเลขนี้น่าสนใจ เพราะนำกิจกรรมรวมของ DEX บนบล็อกเชนหนึ่งไปเทียบกับตลาดแลกเปลี่ยนแบบรวมศูนย์รายแห่ง แต่ตัวชี้วัดไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด ทั้งขอบเขตของแพลตฟอร์ม นิยามตลาดสปอต ช่วงเวลาที่ใช้ และวิธีทำความสะอาดข้อมูลอาจแตกต่างกัน จึงควรตีความว่าเป็นการเปรียบเทียบปริมาณสปอตในช่วงเวลาที่มีการรายงาน ไม่ใช่หลักฐานว่าตลาดแบบกระจายศูนย์เข้ามาแทนที่ตลาดแบบรวมศูนย์อย่างถาวร

ข้อสรุปที่หนักแน่นกว่าคือ ระบบ DEX ของ Solana เติบโตจนมีขนาดใหญ่พอที่จะแย่งความสนใจกับแพลตฟอร์มซื้อขายชั้นนำได้ในช่วงเวลาที่วัดผล

Robinhood Chain คือบททดสอบจริง แต่ยังไม่ใช่การแซงแบบถาวร

Robinhood Chain แสดงให้เห็นว่าคู่แข่งสามารถสร้างกระแสความสนใจได้เร็วเพียงใด หลังเปิดตัวไม่นาน มีรายงานว่าเครือข่ายทำปริมาณ DEX สูงสุด 877 ล้านดอลลาร์ในช่วง 24 ชั่วโมง และแซง Ethereum mainnet กับ Base ได้ชั่วคราว โดย Solana ยังอยู่ข้างหน้า

แต่ข้อมูลอีกชุดในวันที่ 8 กรกฎาคมจัดให้ Solana มีปริมาณ DEX 24 ชั่วโมงมากกว่า 440 ล้านดอลลาร์ เทียบกับประมาณ 405 ล้านดอลลาร์ของ Robinhood Chain หลักฐานที่มีทั้งสองด้านชี้ไปสู่ข้อสรุปที่มีประโยชน์กว่าการมองว่าใครจะชนะขาด: Robinhood Chain สามารถดึงปริมาณซื้อขายที่พุ่งแรงจากความใหม่และแรงจูงใจ ขณะที่ Solana ยังได้เปรียบจากเครือข่ายสภาพคล่องและแพลตฟอร์มที่เติบโตเต็มที่แล้ว

ประเด็นสำคัญคือคู่แข่งจะรักษาผู้ใช้ สินทรัพย์ และผู้ดูแลสภาพคล่องไว้ได้หรือไม่หลังแรงจูงใจช่วงเปิดตัวลดลง ปริมาณที่พุ่งขึ้นระยะสั้นจึงมีความหมายน้อยกว่าสภาพคล่องที่อยู่ต่อ ผู้ใช้ที่กลับมาเทรดซ้ำ และกิจกรรมที่กระจายอยู่ในหลายหมวดตลาด

อะไรอาจทำให้สถิติของ Solana สะดุด

คู่แข่งยกระดับเทคโนโลยีและช่องทางเข้าถึง

ระบบ Layer 2 ของ Ethereum, BNB Chain, Hyperliquid และ Robinhood Chain ล้วนมีโอกาสท้าทาย Solana ผ่านความหน่วงที่ต่ำลง ค่าธรรมเนียมที่ถูกกว่า ประสบการณ์กระเป๋าเงินที่ดีขึ้น แรงจูงใจด้านสภาพคล่อง หรือช่องทางเข้าถึงเงินทุนที่ง่ายกว่า คู่แข่งไม่จำเป็นต้องเหนือกว่าในทุกด้าน แค่แข่งขันได้มากพอในหมวดที่มีการกระจายผู้ใช้แข็งแรงก็อาจสร้างแรงกดดันได้

สภาพคล่องย้ายเครือข่าย

ผู้ดูแลสภาพคล่องสามารถย้ายตลาดได้เมื่ออีกเครือข่ายให้ผลตอบแทนจากการถือสินค้าคงคลังดีกว่า อุดหนุนปริมาณซื้อขาย หรือเชื่อมต่อกับฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่โดยตรง หากสภาพคล่องย้ายตาม ผู้ใช้ก็อาจย้ายไปหาการซื้อขายที่มีประสิทธิภาพกว่า และทำให้วงล้อที่เคยส่งเสริม Solana เริ่มชะลอลง

การพึ่งพากระแสเก็งกำไร

แม้ส่วนผสมของสินทรัพย์จะกว้างขึ้น แต่มีมคอยน์ยังมีสัดส่วนสำคัญต่อปริมาณซื้อขายของ Solana การลดความเสี่ยงของตลาดเป็นเวลานานจึงอาจทำให้กิจกรรมหดตัวแรง การลดลงของปริมาณ DEX ในไตรมาส 2 เป็นเครื่องเตือนว่า “การรักษาตำแหน่งผู้นำ” ไม่ได้แปลว่า “ปริมาณเติบโต” เสมอไป

คุณภาพของปริมาณซื้อขายและความเสถียรของเครือข่าย

ปริมาณ DEX ที่พาดหัวข่าวไม่เท่ากับการใช้งานทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน เพราะอาจมีธุรกรรมล้างตลาด ลูปของบอต การเก็งกำไรระหว่างตลาด และการทำฟาร์มเพื่อรับสิ่งจูงใจ ตัวชี้วัดที่แข็งแรงกว่าคือสภาพคล่องที่ผู้ใช้จริงรักษาไว้ จำนวนผู้ใช้ที่กลับมาเทรดซ้ำ ความลึกของสเตเบิลคอยน์ ค่าธรรมเนียม คุณภาพการดำเนินคำสั่ง และกิจกรรมที่คงอยู่ในหลายสภาพตลาด

ปัญหาด้านการดำเนินงานในช่วงตลาดผันผวนก็อาจกระทบวงล้อการเทรดมากเป็นพิเศษ เพราะเทรดเดอร์และผู้ดูแลสภาพคล่องจะยอมรับความแออัดหรือการดำเนินคำสั่งที่ไม่น่าเชื่อถือได้น้อยที่สุดในช่วงราคาขยับเร็ว

บทสรุป

การที่ Solana ครองปริมาณ DEX เหนือบล็อกเชนอื่นต่อเนื่อง 16 สัปดาห์สอดคล้องกับข้อได้เปรียบเชิงโครงสร้าง แต่คำว่า “เชิงโครงสร้าง” ไม่ได้แปลว่า “ถาวร” เครือข่ายผสานการทำธุรกรรมต้นทุนต่ำเข้ากับระบบนิเวศการเทรดที่หนาแน่น ฐานสภาพคล่องที่เสริมแรงกันเอง และกิจกรรมสินทรัพย์โทเคนที่เติบโตเร็ว องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยอธิบายว่าเหตุใด Solana จึงยังรักษาตำแหน่งผู้นำได้ แม้ปริมาณซื้อขายรายไตรมาสลดลง

ความเสี่ยงหลักไม่ใช่การที่คู่แข่งทำตัวเลขสูงกว่าได้ชั่วคราว แต่คือการที่คู่แข่งผสานประสิทธิภาพใกล้เคียงกันเข้ากับแรงจูงใจ ช่องทางจัดจำหน่าย หรือหมวดสินทรัพย์ที่น่าสนใจกว่า แล้วรักษาแรงส่งไว้นานพอที่จะย้ายสภาพคล่องและพฤติกรรมการเทรดออกจาก Solana

ดังนั้นสถิติของ Solana มีความหมาย แต่ยังต้องพิสูจน์ซ้ำอย่างต่อเนื่องผ่านคุณภาพของสภาพคล่อง การดำเนินคำสั่งที่เชื่อถือได้ และความต้องการใช้งานที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับกระแสเก็งกำไรรอบถัดไป