เปิดเกมสิ้นคิดของรัสเซีย: ล้วงความลับอาวุธและเทคโนโลยีตะวันตกเพื่อความอยู่รอด

หน่วยข่าวกรองของรัสเซียกำลังทวีความรุนแรงและสิ้นหวังมากขึ้นในการรณรงค์ขโมยเทคโนโลยีและความลับด้านกลาโหมของชาติตะวันตก เจ้าหน้าที่ระดับสูงของยุโรปเตือนเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2026 ด้วยเศรษฐกิจยุคสงครามที่ถูกบีบรัดโดยมาตรการคว่ำบาตรระหว่างประเทศนานกว่าสี่ปี มอสโกได้เปลี่ยนหน่วยงานสายลับอย่าง GRU และ FSB ให้กลายเป็นหน่วยงานจัดซื้อจัดจ้างทางอุตสาหกรรม โดยการสร้างบริษัทปลอม เกณฑ์คนกลาง และส่งสายลับไซเบอร์เพื่อให้ได้มาซึ่งชิ้นส่วนและงานวิจัยขั้นสูงที่การถูกโดดเดี่ยวได้ปิดกั้นเอาไว้

ในการให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Associated Press เจ้าหน้าที่ข่าวกรองจากสวีเดน ฟินแลนด์ และเอสโตเนีย บรรยายถึงปฏิบัติการที่มีขนาดและความซับซ้อนเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในขณะที่สงครามในยูเครนยังคงดำเนินต่อไป "พวกเขารู้ดีว่าตัวเองต้องการอะไร" เจ้าหน้าที่คนหนึ่งกล่าว โดยระบุว่าเครมลินทุ่มเท "ความพยายามอย่างจริงจัง" ในการจัดหาเครื่องมือกลขั้นสูง อุปกรณ์โรงงาน และเทคโนโลยีสอง用途

คู่มือข่าวกรอง: รัสเซียขโมยเทคโนโลยีตะวันตกอย่างไร

หน่วยงานต่อต้านข่าวกรองของยุโรปกำลังติดตามความพยายามในการจัดซื้อจัดจ้างหลายชั้น ซึ่งผสมผสานการจารกรรมแบบดั้งเดิมเข้ากับกลวิธีไซเบอร์สมัยใหม่ :

• บริษัทบังหน้าและคนกลาง: สายลับรัสเซียกำลังจัดตั้งธุรกิจปลอมทั่วทั้งยุโรปเพื่อสั่งซื้อเครื่องจักรและส่วนประกอบต้องห้าม ฟอกการซื้อผ่านเครือข่ายคนกลางที่ทำให้ผู้ใช้ปลายทางคลุมเครือ
• ฉากบังหน้าทางการทูต: ทั้ง GRU (หน่วยข่าวกรองหลักของรัสเซีย) และ FSB (หน่วยความมั่นคงแห่งสหพันธรัฐ) กำลังดำเนินปฏิบัติการจัดซื้อจัดจ้างจากสถานทูตและสถานกงสุลรัสเซีย โดยใช้หนังสือเดินทางทูตเพื่อปกป้องเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการจากการถูกตรวจสอบ
• การจารกรรมทางไซเบอร์: กลุ่มแฮ็กเกอร์ที่หนุนหลังโดยรัฐกำลังเจาะเครือข่ายมหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย และผู้รับเหมาด้านกลาโหมเพื่อขโมยทรัพย์สินทางปัญญาโดยตรง ตั้งแต่ไฟล์ดีไซน์ ซอร์สโค้ด ไปจนถึงกระบวนการผลิต
• การมุ่งเป้าโครงสร้างพื้นฐาน: เจ้าหน้าที่เตือนว่าปฏิบัติการไซเบอร์บางส่วนทำหน้าที่สองอย่างคือการลาดตระเวนสำหรับการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ ผสมผสานการขโมยเทคโนโลยีเข้ากับการเตรียมการก่อวินาศกรรม

เทคโนโลยีเฉพาะที่อยู่ในเป้าเล็งของรัสเซีย

เป้าหมายเหล่านี้เผยให้เห็นถึงกองทัพที่กำลังดิ้นรนกับทั้งความจำเป็นในสนามรบเฉพาะหน้าและช่องว่างทางเทคโนโลยีระยะยาวกับ NATO

เครื่องบินขับไล่ Gripen ของสวีเดน

หน่วยข่าวกรองสวีเดนยืนยันว่ารัสเซียกำลังพยายามขโมยความลับที่เกี่ยวข้องกับ JAS 39 Gripen ซึ่งรวมถึงระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์ (EW) และแพ็คเกจเซ็นเซอร์ ความสนใจนี้มีนัยเชิงยุทธศาสตร์: Gripen ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อตอบโต้หลักคำสอนทางอากาศของรัสเซีย และความสามารถด้าน EW ของรุ่น E/F รวมถึงการบูรณาการขีปนาวุธ Meteor ทำให้มันเป็นเป้าหมายสำคัญ กองทัพอากาศสวีเดนอธิบายถึงความสามารถของ Gripen ในการ "ไม่ถูกตรวจจับ, ปลอมแปลงสัญญาณ, หรือส่งผลกระทบต่อเซ็นเซอร์อื่นๆ" ว่าเป็นจุดแข็งหลัก ซึ่งเป็นความสามารถที่รัสเซียต้องการทำความเข้าใจและตอบโต้อย่างแท้จริง

งานวิจัยควอนตัมและอวกาศของฟินแลนด์

หน่วยความมั่นคงและข่าวกรองฟินแลนด์ (Supo) ได้ออกมาเตือนอย่างชัดเจนว่าปฏิบัติการจัดซื้อจัดจ้างของรัสเซียกำลังมุ่งเป้าไปที่สถาบันวิจัยล้ำสมัยของประเทศ ในการประเมินภาพรวมความมั่นคงแห่งชาติปี 2025 Supo ระบุว่าความพยายามของรัสเซียมุ่งเน้นไปที่ความเชี่ยวชาญด้านควอนตัม เทคโนโลยีอวกาศ เซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง และเทคโนโลยีทางทะเล หน่วยงานเตือนว่าธุรกิจ มหาวิทยาลัย และสถาบันวิจัยของฟินแลนด์มี "ความเชี่ยวชาญที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากลและเทคโนโลยีที่ซับซ้อน" ซึ่งขณะนี้ตกเป็นเป้าหมายของรัสเซียโดยตรง

นี่เป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบที่กว้างขึ้น: หัวหน้าหน่วยต่อต้านข่าวกรองตะวันตกตั้งข้อสังเกตว่าสาขาต่างๆ เช่น การคำนวณควอนตัม กำลังเผชิญกับการจารกรรม "ในระดับใหญ่" ขยายขอบเขตเกินกว่าเป้าหมายภาครัฐไปยังสตาร์ทอัพและห้องปฏิบัติการทางวิชาการ ซึ่งนักวิจัย "อาจไม่คิดว่าความมั่นคงของชาติเกี่ยวข้องกับพวกเขา"

เครื่องจักรกลและอิเล็กทรอนิกส์สอง用途

รายการสินค้าที่ต้องการยังรวมถึงสิ่งของที่ดูธรรมดากว่าแต่จำเป็น เช่น แผงวงจรพิมพ์, เครื่องมือกลความแม่นยำสูง, เซ็นเซอร์ขั้นสูง, เครื่องมือวัด, อุปกรณ์ด้านทัศนศาสตร์, และเทคโนโลยีวัสดุ ส่วนประกอบเหล่านี้คือรากฐานของการผลิตอาวุธภายในประเทศของรัสเซีย และมันคือสิ่งที่มาตรการคว่ำบาตรถูกออกแบบมาเพื่อปิดกั้น

เทคโนโลยีสำคัญที่กำลังตกเป็นเป้าหมาย:

• ระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์และเรดาร์ (Gripen)
• การคำนวณควอนตัมและเทคโนโลยีอวกาศ (ฟินแลนด์)
• เซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงและแผงวงจรพิมพ์
• เครื่องมือกลความแม่นยำสูงและเครื่องมือวัด
• เทคโนโลยีทางทหารสำหรับอาร์กติกและสภาพอากาศหนาวเย็น
• วัสดุศาสตร์และทัศนศาสตร์
• เทคโนโลยีความเร็วเหนือเสียงและวัสดุขั้นสูง (เป้าหมายในสหราชอาณาจักร)

แรงบีบทางเศรษฐกิจที่ผลักดันคลื่นจารกรรม

การรุกทางการข่าวกรองนี้เป็นอาการโดยตรงของเศรษฐกิจที่กำลังถึงขีดจำกัด การเติบโตของ GDP รัสเซียทรุดตัวจากกว่า 4% ในปี 2023-2024 ลงมาอยู่ที่ประมาณ 1% ในปี 2025 ธนาคารแห่งประเทศฟินแลนด์ตั้งข้อสังเกตว่ารัสเซีย "มาถึงขีดจำกัดของการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ถูกกำหนดโดยสงคราม" และขณะนี้ถูกจำกัดให้อยู่ในอัตราการเติบโตต่อปีที่ใกล้เคียง 1%

ตัวเลขดังกล่าววาดภาพที่ชัดเจน:

• รายจ่ายทางทหารพุ่งสูงขึ้นจากประมาณ 3% ของ GDP ในปี 2021 เป็นประมาณ 8% ในปี 2025
• อัตราดอกเบี้ยนโยบายหลักของธนาคารกลางยังคงอยู่ในระดับสูงที่ 16% (ณ ต้นปี 2026) ซึ่งทำลายการลงทุนภาคเอกชน
• รายได้จากน้ำมันลดลงอย่างหนัก: Rosneft รายงานผลกำไรลดลง 70% ในช่วงเก้าเดือนแรกของปี 2025
• IMF ปรับลดคาดการณ์การเติบโตของรัสเซียในปี 2026 ลงเหลือเพียง 0.8%
• นักวิเคราะห์จาก Bruegel เตือนว่ารัสเซียมีแนวโน้มที่จะไหลออกจากช่วง "การชะลอตัวแบบควบคุมได้" เข้าสู่ภาวะชะงักงันเต็มตัวในปี 2026 โดยการฟื้นตัวที่มีนัยสำคัญไม่น่าจะเกิดขึ้นก่อนปี 2027

เครมลินตอบสนองด้วยการขึ้นภาษีและจัดสรรทรัพยากรของรัฐไปที่การป้องกันประเทศมากขึ้น งบประมาณของรัฐบาลกลางปี 2026-2028 แสดงให้เห็นว่าการป้องกันประเทศและ "ความมั่นคงแห่งชาติ" รวมกันกินสัดส่วนประมาณ 38% ของรายจ่ายทั้งหมด แต่ข้อจำกัดด้านกำลังการผลิตหมายความว่าเศรษฐกิจสงครามกำลังถึงเพดาน: มาตรการคว่ำบาตรได้ปิดกั้นการนำเข้าและเทคโนโลยีที่จะช่วยดูดซับแรงกระตุ้นทางการคลัง ในขณะที่การขาดแคลนแรงงานและช่องว่างทางเทคโนโลยีที่กว้างขึ้นกับชาติตะวันตกยิ่งทำให้ปัญหาทวีความรุนแรงขึ้น

ประเทศที่อยู่แนวหน้า

สวีเดน ฟินแลนด์ และเอสโตเนีย กำลังแบกรับภาระหนักที่สุดจากปฏิบัติการข่าวกรองเหล่านี้ พร้อมด้วยรัฐนอร์ดิก-บอลติกอื่นๆ ความใกล้ชิดกับรัสเซีย, ภาคเทคโนโลยีขั้นสูง, และสมาชิกภาพ NATO ทำให้พวกเขาเป็นเป้าหมายหลัก

สหราชอาณาจักร ได้ออกมาเตือนต่างหากว่ากลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐรัสเซียกำลังมุ่งเป้าอย่างหนักไปที่ผู้รับเหมาด้านกลาโหมและมหาวิทยาลัยในอังกฤษที่ทำงานด้านวัสดุขั้นสูงและเทคโนโลยีความเร็วเหนือเสียง

Supo ของฟินแลนด์กล่าวไว้อย่างชัดเจนเป็นพิเศษว่า "ภัยคุกคามด้านข่าวกรองหลักต่อฟินแลนด์มาจากรัสเซียและจีน" โดยรัสเซียปฏิบัติต่อฟินแลนด์ในฐานะ "รัฐที่ไม่เป็นมิตร" และเป็นเป้าหมายสำหรับทั้งการจารกรรมและกิจกรรมแทรกแซงที่เป็นภัย หน่วยงานรายงานว่ารัสเซียพึ่งพาปฏิบัติการไซเบอร์มากขึ้นเพื่อชดเชยขีดความสามารถด้านข่าวกรองมนุษย์ที่เสื่อมโทรมลง

การตอบสนอง: การจับกุม, มาตรการตอบโต้, และการเสริมสร้างความแข็งแกร่งในการป้องกัน

หน่วยงานต่อต้านข่าวกรองของยุโรปตอบสนองด้วยการปราบปรามที่ประสานงานกัน:

• หลายประเทศในยุโรปได้ทำการจับกุมผู้ที่เชื่อมโยงกับเครือข่ายจัดซื้อเทคโนโลยีของรัสเซียในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา แม้ว่ารายละเอียดคดีเฉพาะจะยังคงเป็นความลับ
• ฟินแลนด์ได้ยกระดับการประเมินภัยคุกคามเป็น "ยกระดับ" และกำลังดำเนินปฏิบัติการต่อต้านข่าวกรองต่อเครือข่ายจัดซื้อของรัสเซีย
• การแบ่งปันข่าวกรองทั่วสหภาพยุโรปเกี่ยวกับการขโมยเทคโนโลยีของรัสเซียได้ทวีความเข้มข้นขึ้น โดยเจ้าหน้าที่อธิบายว่ามีแนวร่วมที่เป็นหนึ่งเดียวกันมากกว่าช่วงต้นของสงคราม
• มหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยในฟินแลนด์และสวีเดนกำลังได้รับการบรรยายสรุปเกี่ยวกับวิธีสังเกตการเข้าหาจากคนกลางที่เชื่อมโยงกับรัสเซีย

แต่เจ้าหน้าที่ยอมรับว่าความท้าทายกำลังเพิ่มมากขึ้น สายลับของมอสโกมีความซับซ้อนมากขึ้น โดยใช้เครือข่ายตัวแทนตัดตอนและบริษัทเชลล์ที่ลึกล้ำขึ้น ซึ่งยากต่อการติดตาม และความสิ้นหวังทางเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนความพยายามนี้ไม่มีทีท่าว่าจะลดลง ในขณะที่มาตรการคว่ำบาตรเข้มงวดขึ้นและการเข้าถึงเทคโนโลยีตะวันตกอย่างถูกกฎหมายของรัสเซียเหือดหายไป หน่วยงานสายลับของมันได้กลายเป็นห่วงโซ่อุปทานทางเลือกสุดท้ายสำหรับเศรษฐกิจสงครามที่ทางเลือกกำลังหมดลง