อิหร่านขู่ตอบโต้ 'ยาวนานและเจ็บปวด' หลังสหรัฐฯ บอมบ์ฮอร์โมซกัน จ่อจุดชนวนสงครามเต็มรูปแบบอีกครั้ง

สื่อทางการของอิหร่านรายงานว่า เกิดเสียงระเบิดขึ้นหลายครั้งในเมืองท่าสำคัญทางตอนใต้อย่าง**บันดาร์ อับบาส (Bandar Abbas) ** ในช่วงข้ามคืน

การประณามในลักษณะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก อิหร่านกล่าวหาสหรัฐฯ ละเมิดข้อตกลงหยุดยิงมาโดยตลอดนับตั้งแต่มีการประกาศใช้ ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม โฆษกของกองบัญชาการใหญ่คาตัม อัล-อันบิยา (Khatam al-Anbiya) ของอิหร่านก็เคยกล่าวหาในลักษณะเดียวกัน หลังจากที่สหรัฐฯ โจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซและที่มั่นต่างๆ ภายในจังหวัดฮอร์โมซกัน รูปแบบการกล่าวหาและตอบโต้กันไปมาเช่นนี้ได้กลายเป็นลักษณะเฉพาะของข้อตกลงหยุดยิงฉบับนี้ไปแล้ว โดยที่ทั้งสองฝ่ายต่างใช้กำลังทหารเข้าโจมตีอีกฝ่าย พร้อมทั้งกล่าวโทษว่าเป็นผู้เริ่มก่อน

การตอบโต้ทางทหาร: โดรนและเครื่องบินขับไล่

นอกเหนือจากการตอบโต้เชิงการทูต อิหร่านยังรายงานว่าได้ปฏิบัติการทางทหารโดยตรงระหว่างการปะทะครั้งนี้ กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) อ้างว่า กองกำลังของตนสามารถยิงโดรน Reaper ของสหรัฐฯ ตกได้ และได้ยิงใส่เครื่องบินขับไล่ F-35 ที่ถูกกล่าวหาว่ารุกล้ำน่านฟ้าอิหร่านระหว่างการโจมตี แม้ว่าคำกล่าวอ้างเหล่านี้จะเป็นเรื่องยากที่จะตรวจสอบอย่างอิสระ แต่มันมีจุดประสงค์ที่ชัดเจนในการส่งสารของเตหะราน นั่นคือการแสดงให้เห็นว่าอิหร่านจะไม่ยอมให้ใครมาโจมตีโดยไม่ตอบโต้

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติฯ ยังได้ออกคำเตือนในวงกว้าง โดยระบุว่า "ถือว่าสิทธิในการตอบโต้ซึ่งกันและกันเป็นสิ่งที่ชอบธรรมและแน่นอน" และให้คำมั่นว่าจะตอบโต้การละเมิดข้อตกลงหยุดยิงใดๆ ในอนาคต ถ้อยแถลงนี้แทบไม่เหลือความคลุมเครือใดๆ เกี่ยวกับแนวโน้มของการยกระดับความรุนแรง

หัวใจของคำขู่: 'การโจมตีที่ยาวนานและเจ็บปวด'

ก่อนเกิดเหตุโจมตีในเดือนพฤษภาคม อิหร่านได้วางโครงร่างขอบเขตการตอบโต้ของตนไว้แล้ว ในช่วงปลายเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคม เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่าน รวมถึงสมาชิกของกองกำลังพิทักษ์ฯ ได้ออกมาเตือนต่อสาธารณชนว่า การโจมตีครั้งใหม่ของสหรัฐฯ แม้จะเป็นเพียงการโจมตีแบบจำกัดวง จะต้องเผชิญกับ "การโจมตีที่ยาวนานและเจ็บปวด" ต่อที่มั่นของสหรัฐฯ ทั่วทั้งภูมิภาค คำขู่นี้ถูกประกบคู่มากับการตอกย้ำถึงสิทธิในการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นจุดคอขวดที่เคยเป็นเส้นทางผ่านของน้ำมันกว่า 20% ของโลก

ท่าทีดังกล่าวสร้างความยุ่งยากโดยตรงต่อข้อเรียกร้องหลักของสหรัฐฯ นั่นคือการเปิดช่องแคบอย่างสมบูรณ์ อิหร่านได้ปิดกั้นเส้นทางน้ำแห่งนี้อย่างมีประสิทธิภาพเพื่อตอบโต้การปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ ที่มีต่อการส่งออกน้ำมันของตน และผู้นำอิหร่านก็ได้ส่งสัญญาณว่า แม้กระทั่งในข้อตกลงสันติภาพที่อาจเกิดขึ้น "ช่องแคบฮอร์มุซจะยังคงอยู่ภายใต้การบริหารจัดการของอิหร่าน"

คำขู่เหล่านี้ไม่ใช่เพียงวาทกรรมลมปาก นับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ อิหร่านได้แสดงให้เห็นถึงรัศมีการโจมตีที่กว้างไกล โดยมุ่งเป้าไปที่สถานทูตสหรัฐฯ ฐานทัพ และโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมัน ซึ่งรวมถึงเรือบรรทุกน้ำมันในช่องแคบฮอร์มุซ ด้วยขีปนาวุธและโดรน

ข้อตกลงหยุดยิงที่พังทลาย และการเจรจาที่ชะงักงัน

ข้อตกลงสงบศึกที่มีขึ้นเมื่อต้นเดือนเมษายน ในตอนนี้ดูเหมือนจะดำรงอยู่บนหน้ากระดาษมากกว่าในความเป็นจริง ทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านต่างก็ปฏิบัติการเชิงรุก โดยแต่ละฝ่ายต่างอ้างเหตุผลในการกระทำของตนว่าเป็น "การป้องกันตัว" หรือ "การโจมตีเพื่อป้องกันตัวเอง" ผู้สังเกตการณ์ต่างกล่าวถึงข้อตกลงหยุดยิงนี้อยู่เสมอว่ามีความ "เปราะบาง" และ "ล่อแหลม"

การเจรจาสันติภาพที่มีปากีสถานเป็นตัวกลาง ไม่สามารถคลี่คลายทางตันที่เป็นรากฐานของความขัดแย้งได้ อิหร่านตอบสนองต่อข้อเสนอหยุดยิงของสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม โดยยืนกรานว่าการเจรจาจะต้องมุ่งเน้นไปที่การยุติสงครามอย่างถาวร "ในทุกแนวรบ" รวมถึงในเลบานอน และการรักษาเส้นทางเดินเรือ ในขณะที่วอชิงตันยังคงเรียกร้องให้มีการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์ และการรื้อถอนโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ขณะที่ประธานาธิบดีทรัมป์ก็ขู่ว่าจะกลับมาระเบิดถล่มเต็มรูปแบบอีกครั้งหากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้

เหตุการณ์โจมตีในวันที่ 25-26 พฤษภาคม เป็นพิษต่อบรรยากาศทางการทูตมากยิ่งขึ้นไปอีก เมื่อข้อตกลงหยุดยิงถูกละเมิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า อิหร่านประกาศขู่อย่างชัดเจนถึง "การโจมตีที่ยาวนานและเจ็บปวด" ต่อที่มั่นของสหรัฐฯ และทั้งสองฝ่ายต่างยึดมั่นในข้อเรียกร้องหลักของตนอย่างแข็งกร้าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นการควบคุมช่องแคบ ความเสี่ยงที่สงครามจะกลับมาปะทุอย่างเต็มรูปแบบจึงมีสูงมาก ช่องทางทางการทูตอยู่ภายใต้แรงกดดันอย่างหนัก และหน้าต่างสำหรับการเจรจาหาข้อยุติกำลังแคบลงทุกขณะ ในขณะที่ทั้งสองประเทศต่างเตรียมความพร้อมทางการทหารของตนเอง