‘Prototype Warfare’ ของ Leonardo: จากเทคโนโลยีที่น่าสนใจสู่ระบบที่ใช้งานได้จริง

การสาธิตโดรนบินได้หรือเซนเซอร์ตรวจจับเป้าหมายได้ เป็นเพียงจุดเริ่มต้น คำถามที่ยากกว่าคือเทคโนโลยีเหล่านั้นจะทำงานร่วมกันได้อย่างน่าเชื่อถือ และกลายเป็นระบบที่ลูกค้าจัดหา ใช้งาน และดูแลรักษาได้จริงหรือไม่ นี่คือแก่นของแนวทางที่ไซมอน ฮาร์วูด (Simon Harwood) เรียกว่า Prototype Warfare ในงานที่ Leonardo ทำร่วมกับบริษัทเทคโนโลยีขนาดเล็ก โดยบริษัทวางบทบาทตัวเองเป็นผู้ผสานระบบ เช่น นำระบบอัตโนมัติและเซนเซอร์มาประกอบเป็นขีดความสามารถทางทหาร1619

จากชิ้นส่วนที่ทำงานได้ สู่ระบบที่ตอบโจทย์

จุดตั้งต้นคือถามว่ากำลังพลต้องทำอะไรได้ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการตรวจพบภัยคุกคาม รวมข้อมูลจากเซนเซอร์ หรือใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ฮาร์วูดอธิบายต่อคณะกรรมาธิการรัฐสภาสหราชอาณาจักรว่า Leonardo สร้างเซนเซอร์และระบบเก็บข้อมูล ก่อนนำข้อมูลมาผสานเพื่อช่วยให้เกิดการตัดสินใจ23 ความท้าทายจึงไม่ใช่แค่พิสูจน์ว่าชิ้นส่วนหนึ่งทำงานได้ แต่ต้องทำให้ส่วนต่าง ๆ ทำงานร่วมกันเป็นระบบที่พึ่งพาได้

โครงการ SME Collaboration Partner Programme ของ Leonardo มุ่งสร้างความร่วมมือระยะยาวกับกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SME แทนการจัดกิจกรรมนวัตกรรมแบบครั้งเดียวจบ33 ความร่วมมือรายแรกที่ประกาศคือ Faculty AI ซึ่งทั้งสองบริษัทตั้งเป้านำความเชี่ยวชาญมารวมกันเพื่อพัฒนาขีดความสามารถที่ใช้ AI รวมถึงการตรวจจับอัจฉริยะและสงครามอิเล็กทรอนิกส์30 สำหรับบริษัทเฉพาะทาง นี่อาจเป็นช่องทางให้เทคโนโลยีของตนเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของระบบขนาดใหญ่ขึ้น แต่ประกาศที่มีอยู่ไม่ได้ยืนยันว่าพันธมิตรทุกรายจะได้รับเงินทุนหลายปี สิทธิ์เข้าถึงข้อมูลด้านความมั่นคง สถานที่ทดสอบ หรือการแนะนำผู้ลงทุน

การทดลองเป็นขั้นตอนที่ทำให้แนวคิดถูกตรวจสอบกับการใช้งานจริง ฮาร์วูดเคยกล่าวถึงการทดสอบระบบอัตโนมัติที่มี SME ของสหราชอาณาจักรเป็นแกนหลัก ส่วนคำอธิบายการทดลอง Sovereign Hunter ระบุว่า Leonardo ทำงานร่วมกับ Faculty, VOLANDER และ Applied AGI ในการสาธิตระบบหลายโดรน1936 อย่างไรก็ดี ข้อมูลสาธารณะเหล่านี้ยังไม่ใช่หลักฐานอิสระว่าระบบมีประสิทธิผลในสนามรบ ได้รับการจัดซื้อแล้ว หรือทำงานได้ดีเมื่อขยายขนาด

ขนาดธุรกิจช่วยได้ แต่ไม่ใช่ใบรับรองว่าต้นแบบพร้อมใช้

ในปี 2025 กลุ่ม Leonardo รายงานรายได้ 19.5 พันล้านยูโร ยอดคำสั่งซื้อใหม่ 23.8 พันล้านยูโร และกำไรก่อนดอกเบี้ย ภาษี และค่าตัดจำหน่ายที่ปรับปรุงแล้ว (EBITA) 1.75 พันล้านยูโร ขณะที่ค่าใช้จ่ายด้านวิจัยและพัฒนา รวม อยู่ที่ 3 พันล้านยูโร เพิ่มขึ้น 20% จากปี 2024 ตัวเลขหลังนี้ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นงบทดลองเทคโนโลยีใหม่ทั้งหมด หรือเป็นเงินที่บริษัทออกเองทั้งหมด4241

ฝั่ง Leonardo UK Ltd รายงานว่ายอดคำสั่งซื้อปี 2025 เพิ่มขึ้น 36% รายได้จากการดำเนินงานเพิ่มขึ้น 15% และกำไรจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้น 7% เมื่อเทียบกับปี 2024 โดยยอดคำสั่งซื้อที่สูงขึ้นส่วนใหญ่มาจากคำสั่งซื้อขนาดใหญ่ของโครงการเครื่องบิน Typhoon ขณะเดียวกัน เงินสดที่เกิดจากการดำเนินงานลดลงเพราะจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์มากขึ้น44 ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนกำลังทางอุตสาหกรรม แต่ไม่ได้บอกว่าต้นแบบโครงการใดเข้าประจำการแล้ว

ประสบการณ์ของฮาร์วูดช่วยอธิบายว่าทำไมแนวทางนี้จึงให้ความสำคัญกับการเชื่อมคนและองค์กร ประวัติที่เผยแพร่ระบุว่าเขาทำงานกว่า 30 ปีในภาครัฐ อุตสาหกรรม และแวดวงวิชาการ พร้อมรับผิดชอบงานยุทธศาสตร์ วิจัย พัฒนา และนวัตกรรมของ Leonardo ในสหราชอาณาจักร5 ในการให้ข้อมูลต่อรัฐสภา เขายังเน้นว่าบุคลากรที่มีคุณสมบัติและประสบการณ์เหมาะสมสำคัญควบคู่กับเทคโนโลยี4

ความร่วมมือไม่ได้ไหลเข้าสู่ภาคกลาโหมทางเดียว

ข้อตกลงระหว่าง Leonardo กับ Ploughshare มองอีกด้านหนึ่งของนวัตกรรม นั่นคือการหาการใช้งานในภาคพลเรือนให้ทรัพย์สินทางปัญญาที่พัฒนาขึ้นจากงานกลาโหมของ Leonardo UK1 การให้สิทธิใช้เทคโนโลยีหรือการตั้งบริษัทแยกอาจเป็นช่องทางเชิงพาณิชย์ แต่หลักฐานที่มีไม่ได้ระบุจำนวนข้อตกลงที่สำเร็จหรือผลตอบแทนที่เกิดขึ้น

การเน้นพันธมิตรก็ไม่ได้หมายความว่า Leonardo เลิกมองการซื้อกิจการ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบริษัทกล่าวว่าหน่วยงานใหม่ในยูเครนจะใช้สำรวจทั้งความร่วมมือ การลงทุน และความเป็นไปได้ในการซื้อกิจการเทคโนโลยีทางทหารของยูเครน17 ไม่ว่าเทคโนโลยีจะเข้ามาทางใด เกณฑ์สำคัญยังเป็นความสามารถในการผสานเข้ากับระบบและส่งมอบให้ตรงความต้องการของลูกค้า

สิ่งที่ความเร็วของการสร้างต้นแบบข้ามไม่ได้

ตลาดเทคโนโลยีช่วงสงครามของยูเครนทำให้เห็นโจทย์การจัดกำลัง: ระบบขั้นสูงที่มีจำนวนจำกัดจะทำงานร่วมกับอุปกรณ์อัตโนมัติราคาต่ำกว่าอย่างไร นี่ไม่ใช่ข้อสรุปว่าอย่างหนึ่งใช้แทนอีกอย่างได้ การประเมินต้องมองทั้งความอยู่รอด การทดแทนอุปกรณ์ การส่งกำลังบำรุง และผลที่รักษาไว้ได้ต่อเนื่อง ไม่ใช่ราคาต่อชิ้นเพียงอย่างเดียว ส่วนอนาคตหลังสงครามของสตาร์ตอัปยูเครนจะขึ้นกับความต้องการที่ยังมีอยู่และโอกาสขยายสู่การผลิต ความสนใจของ Leonardo ไม่ได้รับประกันว่าทุกรายจะอยู่รอด17

ในระดับอุตสาหกรรม การเก็บยุทโธปกรณ์สำรองช่วยให้มีของพร้อมใช้ทันที ขณะที่กำลังการผลิตสำรองช่วยเติมของเมื่อจำเป็น ทั้งคู่มีต้นทุน และการรักษาความพร้อมไว้ก่อนเกิดวิกฤตต้องมีลูกค้าที่ยอมจ่าย สำหรับงานวิจัยในสหราชอาณาจักรด้านควอนตัม โฟโตนิกส์ และเทคโนโลยีชีวภาพ คำถามทางธุรกิจก็คล้ายกัน: ใครจะสั่งซื้ออย่างต่อเนื่อง และผู้ผลิตจะขยายกำลังได้หรือไม่

Leonardo ระบุว่า Sovereign Hunter ได้รับรางวัลด้านเทคโนโลยี แต่รางวัลและคำอธิบายของบริษัทเรื่องการรับรองความพร้อม ไม่อาจแทนผลลัพธ์การใช้งานที่ตรวจสอบได้อย่างอิสระ38 แม้ข้อมูลสมรรถนะบางส่วนของงานกลาโหมย่อมไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ เกณฑ์ที่คนภายนอกพอใช้ประเมิน Prototype Warfare ได้จึงไม่ใช่ความเร็วในการสาธิตเท่านั้น แต่คือการทดสอบซ้ำที่นำไปสู่ระบบที่ผ่านการตรวจสอบความปลอดภัย ผลิตได้สม่ำเสมอ และมีลูกค้าซื้อไปใช้งานพร้อมดูแลรักษาได้จริง