ทำไม Binance Research บอกว่า ‘คริปโต’ ไม่ใช่ที่หลบซ่อนเงินผิดกฎหมายที่ดี

ข้อมูลดังกล่าวรวบรวมจากการดำเนินการจริงของหลายหน่วยงาน เช่น Tether, Interpol และหน่วยงาน T3 Financial Crime Unit รวมถึงการอายัดโทเคนหรือธุรกรรมที่ถูกตรวจพบว่าเกี่ยวข้องกับกิจกรรมผิดกฎหมาย

เหตุผลสำคัญคือ ธุรกรรมบนบล็อกเชนสาธารณะสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ ต่างจากเงินสดหรือระบบธนาคารบางส่วนที่ข้อมูลอาจไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ

เงินผิดกฎหมายมีอยู่จริง แต่สัดส่วนยังต่ำมาก

รายงานยังยอมรับว่ากิจกรรมผิดกฎหมายในคริปโตมีอยู่จริง และมีมูลค่าไม่น้อย

• ธุรกรรมคริปโตที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมคิดเป็น ต่ำกว่า 1% ของธุรกรรมทั้งหมดบนบล็อกเชน
• อย่างไรก็ตาม มูลค่ารวมของเงินผิดกฎหมายที่ยังมองเห็นได้บนบล็อกเชน เกิน 75,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2025

ตัวเลขดังกล่าว เพิ่มขึ้นประมาณ 28% จากปี 2024 และเป็นส่วนหนึ่งของแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องหลายปี

Binance Research ชี้ว่ามูลค่าที่สูงไม่ได้แปลว่าเงินเหล่านี้ถูกใช้งานได้ง่าย เพราะ การที่เงินยัง “มองเห็นได้” บนบล็อกเชนหมายความว่ามันมักถูกติดตามหรือถูกจำกัดเส้นทางการถอนออก

บล็อกเชนทำให้การติดตามเส้นทางเงินง่ายขึ้น

ธุรกรรมบนบล็อกเชนสาธารณะถูกบันทึกถาวรและตรวจสอบได้ ทำให้ผู้ตรวจสอบสามารถติดตามเส้นทางเงินได้ด้วยเครื่องมือหลายประเภท เช่น

• การวิเคราะห์กลุ่มกระเป๋าเงิน (wallet clustering)
• เครื่องมือวิเคราะห์บล็อกเชน
• ระบบตรวจสอบธุรกรรมแบบ KYT (Know Your Transaction) ที่ใช้ในแพลตฟอร์มซื้อขาย

เครื่องมือเหล่านี้ช่วยให้สามารถติดตามเงินที่เกี่ยวข้องกับ

• การแฮ็ก
• การหลอกลวง
• ransomware
• การหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร
• ตลาดมืดบนอินเทอร์เน็ต

ข้อแตกต่างสำคัญคือ เงินสดมักไม่ทิ้งร่องรอยดิจิทัล แต่ธุรกรรมคริปโตส่วนใหญ่จะมีข้อมูลอยู่บนบล็อกเชนอย่างถาวร ทำให้สามารถสืบสวนย้อนหลังได้แม้ผ่านไปหลายปี

โครงสร้างการฟอกเงินมี “คอขวด”

แม้อาชญากรจะพยายามซ่อนเส้นทางเงินด้วยบริการประเภท mixer หรือเครื่องมือทำให้ธุรกรรมสับสน แต่รายงานชี้ว่าระบบเหล่านี้มีข้อจำกัดด้านความสามารถในการประมวลผล

• mixer หลายแห่งสามารถประมวลผลเงินได้ประมาณ 10 ล้านดอลลาร์ต่อวัน
• หากต้องฟอกเงิน 1 พันล้านดอลลาร์ อาจต้องใช้เวลามากกว่า 100 วัน

การเคลื่อนย้ายเงินจำนวนมากผ่านบริการจำนวนน้อยยังทำให้ หน่วยวิเคราะห์บล็อกเชนและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายตรวจพบได้ง่ายขึ้น

การถอนเงินออกสู่ระบบจริงยากขึ้น

อีกหนึ่งจุดอ่อนของการฟอกเงินคริปโตคือ ขั้นตอนการเปลี่ยนคริปโตเป็นเงินที่ใช้ในโลกจริง หรือที่เรียกว่า off‑ramp

อุปสรรคสำคัญได้แก่

• การยืนยันตัวตน KYC ในแพลตฟอร์มซื้อขายแบบรวมศูนย์
• ระบบ KYT ที่ตรวจจับกระเป๋าเงินต้องสงสัย
• ความสามารถของผู้ออกสเตเบิลคอยน์ในการ อายัดโทเคนที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมผิดกฎหมาย

เมื่อที่อยู่กระเป๋าเงินถูกระบุว่าเสี่ยง แพลตฟอร์มซื้อขายหรือผู้ออกสเตเบิลคอยน์สามารถ บล็อกหรืออายัดธุรกรรมได้ทันที ทำให้การนำเงินไปใช้จริงยากขึ้น

ความร่วมมือในอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น

รายงานยังชี้ว่าการบังคับใช้กฎหมายมีประสิทธิภาพมากขึ้นเพราะความร่วมมือระหว่างหลายฝ่าย เช่น

• แพลตฟอร์มซื้อขายคริปโต
• บริษัทผู้ออกสเตเบิลคอยน์
• บริษัทวิเคราะห์บล็อกเชน
• หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายระหว่างประเทศ

ความร่วมมือเหล่านี้นำไปสู่มาตรการ เช่น

• การขึ้นบัญชีดำกระเป๋าเงิน
• การอายัดโทเคน
• การสืบสวนร่วมกันข้ามประเทศ

ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสในการติดตามและยึดเงินผิดกฎหมายได้มากขึ้น

ข้อจำกัดของการวิเคราะห์

อย่างไรก็ตาม รายงานนี้มาจาก Binance Research และแหล่งข้อมูลในอุตสาหกรรมคริปโต จึงสะท้อนการตีความข้อมูลจากฝั่งอุตสาหกรรมมากกว่าจะเป็นการตรวจสอบแบบครอบคลุมจากหน่วยงานรัฐทั่วโลก

ถึงกระนั้น ตัวเลขหลายรายการชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่า แม้จะมีกิจกรรมผิดกฎหมายในคริปโต แต่ ความโปร่งใสของบล็อกเชน ระบบตรวจสอบธุรกรรม และข้อจำกัดของโครงสร้างการฟอกเงิน อาจทำให้การซ่อนเงินจำนวนมากยากกว่าที่หลายคนเชื่อ