ชอร์ตเยนหนาแน่นขึ้น ความเสี่ยงบีบสถานะอาจปะทุเมื่อ USD/JPY เหนือ 160

ข้อมูลสถานะการลงทุนล่าสุดสะท้อนว่า ตลาดยังคงวางเดิมพันสวนทางกับเงินเยนอย่างหนัก โดยสถานะสุทธิชอร์ตสัญญาเงินเยนของนักเก็งกำไรรายใหญ่เพิ่มจาก 52,893 เป็น 63,298 สัญญา ตามรายงานที่ครอบคลุมสถานะ ณ วันที่ 25 สิงหาคม หรือแย่ลง 10,405 สัญญาในรอบหนึ่งสัปดาห์ ขณะเดียวกัน USD/JPY ปิดใกล้ระดับ 160.07 เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 53

ภาพดังกล่าวสอดคล้องกับกลยุทธ์ yen-funded carry trade ซึ่งนักลงทุนขายหรือกู้ยืมเงินเยน แล้วนำเงินไปถือสินทรัพย์สกุลดอลลาร์หรือสินทรัพย์อื่นที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า กลยุทธ์นี้สร้างรายได้จากส่วนต่างผลตอบแทนได้ตราบใดที่อัตราแลกเปลี่ยนทรงตัว หรือเคลื่อนไหวเข้าทางดอลลาร์ แต่เมื่อสถานะเริ่มกระจุกตัวไปด้านเดียว การกลับทิศอาจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะการปิดสถานะชอร์ตเยนหมายถึงการต้องกลับมาซื้อเยน

ทำไมสถานะชอร์ตเยนจึงสำคัญ

ตัวเลขจาก CFTC ไม่ได้พิสูจน์ว่าสถานะชอร์ตทุกสถานะเป็นส่วนหนึ่งของ carry trade และข้อมูลตลาดฟิวเจอร์สก็เป็นเพียงภาพบางส่วนของตลาดปริวรรตเงินตรานอกตลาด (OTC) ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่ามาก อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวชี้ว่าแรงเก็งกำไรต่อเงินเยนเป็นลบมากขึ้น แม้ USD/JPY จะกลับขึ้นเหนือ 160 แล้วก็ตาม 45

สถานการณ์นี้ทำให้โครงสร้างความเสี่ยงเริ่มไม่สมดุลมากขึ้นด้วยเหตุผลหลัก 4 ประการ

• ผลตอบแทนจาก carry trade อาจลดลง: หากส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยระหว่างสหรัฐฯ กับญี่ปุ่นแคบลง แรงจูงใจที่จะถือสถานะชอร์ตเยนก็จะลดลง
• สถานะชอร์ตอาจถูกบังคับให้ปิด: เมื่อเงินเยนแข็งค่า สถานะชอร์ตจะทำกำไรได้น้อยลงหรือขาดทุน จนอาจกระตุ้นคำสั่งตัดขาดทุน การเรียกหลักประกัน และการซื้อเยนเพิ่มเติม
• การเคลื่อนไหวอาจเร่งตัวแบบทวีคูณ: การซื้อเยนระลอกแรกกด USD/JPY ลง เมื่อคู่เงินลดลง แรงกดดันต่อสถานะชอร์ตอื่น ๆ ก็เพิ่มขึ้น และนำไปสู่การซื้อเยนต่อเนื่อง
• ความเสี่ยงจากการแทรกแซงยังไม่หายไป: เทรดเดอร์ที่เพิกเฉยต่อความเสี่ยงบริเวณระดับ 160 อาจต้องเผชิญกับการปรับราคาอย่างรุนแรง หากทางการญี่ปุ่นกลับเข้าสู่ตลาดอีกครั้ง

ดังนั้น คำเตือนของ VT Markets จึงมีเหตุผลในเชิงทิศทาง แต่ไม่ควรตีความว่าเป็นการคาดการณ์ที่ระบุเวลาและขนาดของการกลับตัวได้อย่างแม่นยำ ข้อมูลสถานะจาก CFTC ช่วยชี้ว่าตลาดมีความเปราะบางต่อแรงบีบสถานะ แต่ไม่สามารถบอกขนาดของ carry trade ทั่วโลกทั้งหมด หรือระบุได้ว่าการกลับตัวจะเกิดขึ้นเมื่อใด 4

การแทรกแซงปลายเดือนกรกฎาคมแสดงให้เห็นว่าค่าเงินผันผวนได้เร็วเพียงใด

ความเสี่ยงนี้ไม่ได้เป็นเพียงทฤษฎี ญี่ปุ่นและสหรัฐฯ ยืนยันการแทรกแซงตลาดร่วมกันเพื่อซื้อเงินเยน ซึ่งเกิดขึ้นไม่บ่อย หลัง USD/JPY เคยซื้อขายใกล้ 164 เยนต่อดอลลาร์ จากนั้นเงินเยนแข็งค่าขึ้นไปอยู่ที่ประมาณ 155.20 เยนต่อดอลลาร์ 505156

ต่อมากระทรวงการคลังญี่ปุ่นเปิดเผยว่า ญี่ปุ่นใช้เงิน 15.4 ล้านล้านเยน หรือราว 96,500 ล้านดอลลาร์ เพื่อแทรกแซงตลาดปริวรรตเงินตราในช่วงวันที่ 30 กรกฎาคมถึง 26 สิงหาคม 49 แม้การดำเนินการดังกล่าวไม่ได้พลิกแนวโน้มค่าเงินในระยะยาวอย่างถาวร เพราะ USD/JPY กลับมาใกล้ 160 ในเวลาต่อมา แต่เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าโพสิชันดอลลาร์-เยนที่แออัดสามารถถูกรบกวนได้อย่างฉับพลัน

การกลับขึ้นเหนือ 160 จึงมีผลได้สองด้านพร้อมกัน ด้านหนึ่งอาจกระตุ้นให้เกิดการซื้อดอลลาร์เพิ่ม เพราะแนวโน้มเดิมยังดูเป็นขาขึ้น แต่อีกด้านก็เพิ่มแรงจูงใจให้ผู้ลงทุนทำประกันความเสี่ยงจากการแทรกแซงและการฟื้นตัวของเงินเยนที่อาจเกิดขึ้นอย่างไร้ระเบียบ

แก้ความเข้าใจเรื่องดอกเบี้ย BOJ และจับตาตัวเร่งในเดือนกันยายน

อัตราดอกเบี้ยนโยบายระยะข้ามคืนของ BOJ อยู่ที่ประมาณ 1.00% แล้ว โดยแถลงการณ์นโยบายวันที่ 31 กรกฎาคมระบุว่า ธนาคารจะชี้นำอัตราดอกเบี้ยตลาดเงินข้ามคืนที่ระดับราว 1.0% ดังนั้น การปรับขึ้นสู่ 1.00% ในเดือนกันยายนจึงไม่ใช่ระดับใหม่ของนโยบาย 24

คำถามสำคัญในการประชุมวันที่ 17–18 กันยายนคือ BOJ จะขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมหรือส่งสัญญาณว่าจะเร่งเส้นทางการคุมเข้มนโยบายหรือไม่ โดยวันประชุมดังกล่าวอยู่ในกำหนดการอย่างเป็นทางการของธนาคารกลางญี่ปุ่น 17 สำนักข่าว Reuters รายงานว่า ตลาดเคยสะท้อนโอกาสขึ้นดอกเบี้ยในเดือนกันยายนที่ 76% ในช่วงกลางเดือนสิงหาคม ขณะที่ผลสำรวจ Reuters ในเวลาต่อมาพบว่า นักเศรษฐศาสตร์ 57% คาดว่าอัตราดอกเบี้ยนโยบายจะเพิ่มขึ้นสู่ 1.25% 3835

หากการขึ้นดอกเบี้ยเป็นสิ่งที่ตลาดรับรู้ไปแล้ว ผลกระทบในทันทีอาจจำกัด เพราะถูกสะท้อนอยู่ในราคาแล้ว ความเสี่ยงที่อาจทำให้สถานะชอร์ตเยนถูกบีบมากกว่าคาดคือ

1. การขึ้นดอกเบี้ยสูงกว่าที่ตลาดคาดไว้
2. ถ้อยแถลงที่บ่งชี้ว่าการขึ้นดอกเบี้ยครั้งต่อ ๆ ไปอาจเกิดเร็วขึ้น
3. การเปลี่ยนท่าทีของ BOJ เกิดขึ้นพร้อมกับการคาดการณ์ว่าอัตราดอกเบี้ยสหรัฐฯ จะลดลง

พัฒนาการใด ๆ เหล่านี้อาจลดผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับจากการถือสถานะซึ่งใช้เงินเยนเป็นแหล่งเงินทุน และทำให้นักลงทุนต้องประเมินความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนใหม่

ใช้ Put ของ USD/JPY เพื่อเก็งการฟื้นตัวของเงินเยน

USD/JPY put ให้อำนาจแก่ผู้ซื้อในการขายดอลลาร์แลกเป็นเงินเยนที่ราคาใช้สิทธิ์ที่กำหนดไว้ แต่ผู้ซื้อไม่มีภาระผูกพันต้องใช้สิทธิ์ เนื่องจาก USD/JPY จะลดลงเมื่อเงินเยนแข็งค่า การซื้อ put จึงเป็นวิธีใช้ออปชันเพื่อวางมุมมองว่าเงินเยนจะฟื้นตัว

ตัวอย่างเช่น เทรดเดอร์ที่คาดว่า USD/JPY จะลดจากประมาณ 160 ไปสู่ 155 อาจเลือกซื้อ put ที่มีอายุครอบคลุมการประชุม BOJ ในเดือนกันยายน หากอัตราแลกเปลี่ยนลดต่ำกว่าราคาใช้สิทธิ์ ออปชันอาจมีมูลค่าเพิ่มขึ้น แต่หาก USD/JPY ปรับสูงขึ้น ขาดทุนสูงสุดของผู้ซื้อโดยทั่วไปจะจำกัดอยู่ที่ค่า premium ที่จ่ายไป

คุณสมบัติการจำกัดขาดทุนนี้ทำให้ long put แตกต่างจากการขายดอลลาร์ทันที หรือการซื้อเยนโดยไม่มีการป้องกันความเสี่ยง แต่ไม่ได้หมายความว่าธุรกรรมจะไม่มีความเสี่ยง เพราะ

• ออปชันอาจหมดอายุโดยไม่มีมูลค่า
• ค่า premium อาจสูงขึ้นก่อนเหตุการณ์สำคัญของธนาคารกลาง
• ราคาใช้สิทธิ์และวันหมดอายุเป็นตัวกำหนดว่าค่าเงินต้องเคลื่อนไหวมากเพียงใดจึงจะเริ่มทำกำไร
• ความผันผวนโดยนัยอาจลดลงหลังการประชุม ทำให้มูลค่าออปชันลดลง แม้อัตราแลกเปลี่ยนจะเคลื่อนไหวไปในทิศทางที่คาดไว้ก็ตาม

ดังนั้น การตัดสินใจไม่ได้มีเพียงว่า “มองเยนเป็นขาขึ้น” หรือ “มองเยนเป็นขาลง” เทรดเดอร์ยังต้องพิจารณาค่า premium สภาพคล่อง จังหวะเวลา และความคาดหวังที่ถูกสะท้อนอยู่ในราคาออปชันแล้วด้วย

สรุป

การเพิ่มขึ้นของสถานะสุทธิชอร์ตเยนจากราว 52,900 เป็น 63,300 สัญญา พร้อมกับการที่ USD/JPY อยู่ใกล้ 160 เป็นสัญญาณเตือนเรื่องการกระจุกตัวของสถานะ มากกว่าจะเป็นคำพยากรณ์ทิศทางเพียงลำพัง ตัวเลขนี้แสดงว่าแรงเก็งกำไรฝั่งลบต่อเงินเยนเพิ่มขึ้น ขณะที่ดอลลาร์กลับมายืนอยู่ใกล้ระดับที่มีความอ่อนไหวทางการเมือง 53

สถานะดังกล่าวอาจยังทำกำไรได้ หากส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยและแนวโน้มดอลลาร์ยังคงเดิม แต่ความเสี่ยงขาลงเริ่มขึ้นอยู่กับเหตุการณ์มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น BOJ ที่ส่งสัญญาณเข้มงวดกว่าคาด อัตราผลตอบแทนสหรัฐฯ ลดลง ภาวะหลีกเลี่ยงความเสี่ยงในตลาด หรือการแทรกแซงครั้งใหม่ สิ่งเหล่านี้อาจเปลี่ยนแรงซื้อเยนให้กลายเป็นแรงปิดสถานะชอร์ตที่เร่งตัวเป็นลูกโซ่

การประชุมวันที่ 17–18 กันยายนมีความสำคัญ ไม่ใช่เพราะ BOJ กำลังจะขึ้นจาก 0.75% เป็น 1.00%—อัตราดอกเบี้ยนโยบายอยู่ที่ประมาณ 1.00% แล้ว—แต่เพราะการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมหรือสัญญาณคุมเข้มที่ชัดเจนขึ้นอาจท้าทายสมมติฐานซึ่งค้ำจุนสถานะ carry trade ที่แออัดอยู่ในปัจจุบัน 2435