ทำไมทองคำกับบิตคอยน์พุ่งขึ้นพร้อมกัน เมื่อความตึงเครียด UAE–อิหร่านเขย่าตลาด

การที่ทองคำและบิตคอยน์ปรับตัวขึ้นพร้อมกันไม่ได้หมายความว่านักลงทุนมองว่าสินทรัพย์ทั้งสองเหมือนกัน แต่สะท้อนแรงผลัก 2 ด้านที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่ ความเสี่ยงจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์และการสะดุดของอุปทานพลังงาน ซึ่งกระตุ้นความต้องการสินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยง และการลดลงอย่างรวดเร็วของอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ระยะยาว ซึ่งทำให้การถือครองสินทรัพย์ที่ไม่ให้ดอกเบี้ยหรือสินทรัพย์ทางเลือกมีต้นทุนเสียโอกาสลดลง

ทองคำได้แรงหนุนโดยตรงกว่าจากสถานะสินทรัพย์ปลอดภัยและการป้องกันเงินเฟ้อ ส่วนบิตคอยน์น่าจะได้แรงหนุนจากความต้องการสินทรัพย์ทางเลือก สภาพคล่องที่มีแนวโน้มดีขึ้น และอัตราคิดลดที่ลดลง

ความตึงเครียด UAE–อิหร่านเพิ่มความต้องการสินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยง

กระทรวงกลาโหมสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ระบุว่าตรวจพบขีปนาวุธพิสัยไกล 2 ลูกที่ยิงมาจากอิหร่าน และภายหลังประเมินว่าขีปนาวุธดังกล่าวมุ่งเป้าไปยังการเดินเรือทางทะเล ขีปนาวุธทั้งสองลูกตกลงในทะเล ขณะที่กระทรวงการต่างประเทศอิหร่านปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวว่าไม่มีมูล

การตอบสนองทางการทูตและเศรษฐกิจตามมาค่อนข้างรุนแรง โดยสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประกาศระงับการค้า การแลกเปลี่ยนเชิงพาณิชย์ และธุรกรรมทางการเงินทั้งหมดกับอิหร่านจนกว่าจะมีประกาศเปลี่ยนแปลง ความเคลื่อนไหวนี้ทำให้ตลาดกังวลว่าความขัดแย้งในภูมิภาคอาจลุกลามเกินกว่าปัญหาการเดินเรือ และกระทบความเชื่อมโยงทางการค้าในอ่าวเปอร์เซียมากขึ้น

ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก จึงกลายเป็นจุดเสี่ยงหลักของตลาดอีกครั้ง รายงานที่ Euronews อ้างถึงระบุว่า ปริมาณน้ำมันดิบที่ไหลผ่านช่องแคบลดลงเหลือต่ำกว่าหนึ่งในสี่ของระดับก่อนสงคราม ก่อนหน้านี้ ตลาดก็เชื่อมโยงความหวังที่ลดลงต่อข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านเข้ากับราคาน้ำมันที่สูงขึ้นและบรรยากาศการลงทุนที่ระมัดระวังมากขึ้นแล้ว

สำหรับนักลงทุน การหยุดชะงักของพลังงานที่ยืดเยื้อสร้างความเสี่ยงทั้งต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจและเงินเฟ้อ ทองคำมักได้ประโยชน์เมื่อผู้ลงทุนต้องการสินทรัพย์ที่รักษามูลค่าในช่วงความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ และยังอาจได้แรงหนุนเมื่อคาดว่าธนาคารกลางจะคุมเข้มนโยบายการเงินน้อยลง เพราะทองคำไม่จ่ายดอกเบี้ย การรายงานก่อนหน้านี้พบว่าทองคำปรับขึ้นเมื่อราคาน้ำมันที่ลดลงและบอนด์ยีลด์ที่ร่วงลงทำให้ตลาดคาดการณ์การขึ้นดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือเฟดน้อยลง

การซื้อคืนพันธบัตรเปลี่ยนบรรยากาศอัตราดอกเบี้ย

แรงผลักอีกด้านมาจากตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ระบุว่าจะเพิ่มขนาดการดำเนินการซื้อคืนพันธบัตรเพื่อสนับสนุนสภาพคล่องในพันธบัตรรัฐบาลอายุยาวบางประเภทอย่างน้อย 2 เท่า จากวงเงินสูงสุด 2,000 ล้านดอลลาร์ เป็นอย่างน้อย 4,000 ล้านดอลลาร์ต่อการดำเนินการ โดยครอบคลุมพันธบัตรในช่วงอายุ 10–20 ปี และ 20–30 ปี การเปลี่ยนแปลงนี้จะเริ่มมีผลวันที่ 9 กันยายน 2026

หลังประกาศ อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ระยะยาวลดลงทันที สำนักข่าว Reuters รายงานว่า บอนด์ยีลด์อายุ 30 ปีลดลงเกือบ 10 จุดฐาน มาอยู่ที่ 5.188% ก่อนฟื้นกลับบางส่วน อย่างไรก็ตาม รายงานอื่นมองว่ามาตรการนี้เป็นการช่วยพยุงสภาพคล่องระยะสั้น มากกว่าจะเป็นคำตอบต่อแรงกดดันด้านฐานะการคลังและเงินเฟ้อที่ทำให้ยีลด์อยู่ในระดับสูง

บอนด์ยีลด์ระยะยาวที่ลดลงทำให้ต้นทุนเสียโอกาสของการถือทองคำลดลง เพราะทองคำไม่มีดอกเบี้ยหรือคูปอง นอกจากนี้ยังช่วยสนับสนุนสินทรัพย์ที่มูลค่าอ่อนไหวต่ออัตราคิดลดและสภาพคล่อง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่อธิบายได้ว่าทำไมบิตคอยน์จึงปรับขึ้นพร้อมทองคำ แม้ผู้ลงทุนและระดับความเสี่ยงของสินทรัพย์ทั้งสองจะแตกต่างกันมาก

บิตคอยน์ขึ้นตามทองคำ แต่เหตุผลไม่เหมือนกัน

บิตคอยน์ไม่ใช่สินทรัพย์ปลอดภัยแบบดั้งเดิมเหมือนทองคำ ประวัติการทำหน้าที่เป็นสินทรัพย์ป้องกันวิกฤตยังสั้น และในช่วงที่นักลงทุนลดการถือครองสินทรัพย์เก็งกำไร บิตคอยน์ก็สามารถเคลื่อนไหวเหมือนสินทรัพย์เสี่ยงที่มีความผันผวนสูงได้

การปรับขึ้นครั้งนี้จึงควรตีความว่าเป็นผลจากสัญญาณหลายด้านที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่ ความต้องการสินทรัพย์หายากหรือไม่ขึ้นตรงกับรัฐบาล ความผ่อนคลายของเงื่อนไขทางการเงินสำหรับสินทรัพย์ระยะยาว และการฟื้นตัวของความต้องการเสี่ยงหลังบอนด์ยีลด์ลดลง ข้อมูลตลาดร่วมช่วงเวลานั้นระบุว่าบิตคอยน์ซื้อขายใกล้ 69,503 ดอลลาร์ ขณะที่ทองคำอยู่ใกล้ 4,580 ดอลลาร์

มุมมองนี้ยังอธิบายได้ว่าทำไมการปรับขึ้นของบิตคอยน์อาจเปราะบาง หากเงินเฟ้อจากราคาน้ำมันทำให้นักลงทุนกลับมาคาดว่าเฟดจะขึ้นดอกเบี้ยอีกครั้ง บอนด์ยีลด์ก็อาจดีดกลับและกดดันสินทรัพย์ทั้งสอง โดยเฉพาะบิตคอยน์ ทองคำอาจยังได้รับแรงหนุนจากการป้องกันความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ แต่บิตคอยน์จะอ่อนไหวกว่าต่อการกลับทิศของสภาพคล่องและบรรยากาศการลงทุน

เฟดส่งสัญญาณขัดแย้งกันเอง

คณะกรรมการกำหนดนโยบายการเงินของเฟด หรือ FOMC ลงมติ 9 ต่อ 3 ให้คงกรอบอัตราดอกเบี้ยเฟดฟันด์ไว้ที่ 3.5%–3.75% กรรมการ 3 คนต้องการขึ้นดอกเบี้ย 0.25 จุดเปอร์เซ็นต์ และรายงานการประชุมระบุว่า ผู้เข้าร่วมจำนวนมากเห็นว่าอาจจำเป็นต้องคุมเข้มนโยบายเพิ่มเติม หากเงินเฟ้อไม่ลดลง

นี่จึงไม่ใช่สภาพแวดล้อมที่เป็นบวกอย่างชัดเจนต่อสินทรัพย์ใดสินทรัพย์หนึ่ง อัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นมักเพิ่มต้นทุนของการถือทองคำ และอาจลดความต้องการสินทรัพย์เก็งกำไร แต่ตลาดยังต้องชั่งน้ำหนักข้อมูลเศรษฐกิจที่ออกมาแบบผสมผสาน ความคาดหวังต่อการขึ้นดอกเบี้ยในอนาคตที่ผ่อนคลายลงบางส่วน และการร่วงลงทันทีของบอนด์ยีลด์ระยะยาว

ผลลัพธ์จึงเป็นสัญญาณสองด้านในเวลาเดียวกัน ความขัดแย้งและเงินเฟ้อกระตุ้นแรงซื้อเพื่อป้องกันความเสี่ยง ขณะที่บอนด์ยีลด์ที่ลดลงช่วยพยุงสินทรัพย์ทางเลือกในระยะสั้น

อะไรอาจทำให้แรงขึ้นครั้งนี้กลับทิศ?

ตัวแปรสำคัญคือปัจจัยที่จะบอกได้ว่าช็อกครั้งนี้เป็นเพียงเหตุการณ์ชั่วคราว หรือจะยืดเยื้อออกไป ได้แก่

• การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ: หากมีข้อตกลงที่น่าเชื่อถือเพื่อเปิดเส้นทางหรือทำให้สถานการณ์มีเสถียรภาพ เบี้ยความเสี่ยงในราคาน้ำมันและความต้องการสินทรัพย์ป้องกันวิกฤตอาจลดลง แต่หากการเดินเรือยังติดขัด ความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อและอุปทานก็จะอยู่ในระดับสูงต่อไป
• บอนด์ยีลด์สหรัฐฯ: การซื้อคืนพันธบัตรอาจช่วยเพิ่มสภาพคล่องและชะลอการปรับขึ้นของยีลด์ระยะยาวได้ แต่ข้อมูลที่มีอยู่ระบุว่า มาตรการนี้ไม่ได้แก้แรงกดดันด้านฐานะการคลังและเงินเฟ้อซึ่งอยู่เบื้องหลังการเทขายพันธบัตร
• ความคาดหวังต่อนโยบายเฟด: หากข้อมูลยืนยันว่าเงินเฟ้อไม่ชะลอตัว ความคาดหวังต่อการขึ้นดอกเบี้ยก็อาจกลับมา สอดคล้องกับความกังวลที่ปรากฏในรายงานการประชุมเดือนกรกฎาคม
• บรรยากาศการลงทุน: ทองคำอาจยังได้แรงหนุนโดยตรงจากความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ ขณะที่บิตคอยน์อาจร่วงแรงกว่า หากนักลงทุนลดการถือครองสินทรัพย์ที่มีความอ่อนไหวต่อภาวะตลาดสูง

ข้อสรุปที่ชัดเจนที่สุดคือ ทองคำและบิตคอยน์ปรับขึ้นพร้อมกัน เพราะแรงกระทบเดียวกันก่อให้เกิดทั้งความต้องการสินทรัพย์เชิงรับและแรงหนุนชั่วคราวจากอัตราดอกเบี้ยที่ลดลง ทองคำเป็นสินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยงจากภูมิรัฐศาสตร์และเงินเฟ้อที่อธิบายได้ตรงกว่า ส่วนการขึ้นของบิตคอยน์สะท้อนแรงซื้อสินทรัพย์ทางเลือกและสภาพคล่องในตลาด และไม่ควรถูกมองว่าเป็นหลักฐานว่าบิตคอยน์กลายเป็นสินทรัพย์ทดแทนทองคำที่มีเสถียรภาพแล้ว