บิตคอยน์พุ่งเดือนสิงหาคมเพราะ Short Squeeze แล้วอะไรจะทำให้ราคาขึ้นต่อได้จริง?

การพุ่งขึ้นของตลาดคริปโตในวันที่ 19 สิงหาคมควรถูกมองว่าเป็นการเคลื่อนไหวสองจังหวะ จังหวะแรกมาจากแรงกระตุ้นทางเศรษฐกิจมหภาค ส่วนจังหวะที่สองเกิดจากการถูกบังคับปิดสถานะในตลาดอนุพันธ์

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ระบุว่าจะเพิ่มขนาดการซื้อคืนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุยาวเพื่อสนับสนุนสภาพคล่องอย่างน้อยสองเท่า จากวงเงินสูงสุดเดิม 2 พันล้านดอลลาร์ เป็นอย่างน้อย 4 พันล้านดอลลาร์ต่อการดำเนินการ โดยครอบคลุมพันธบัตรช่วงอายุ 10–30 ปี หลังข่าวดังกล่าว อัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวและดอลลาร์สหรัฐฯ ปรับตัวลง ขณะที่สินทรัพย์เสี่ยงอย่างบิตคอยน์ปรับตัวขึ้น

บิตคอยน์ขยับจากช่วงกลาง 64,000 ดอลลาร์ แตะจุดสูงสุดระหว่างวันที่ประมาณ 69,749 ดอลลาร์ในวันที่ 19 สิงหาคม ก่อนเคลื่อนตัวเข้าใกล้และทะลุ 72,000 ดอลลาร์ในวันถัดมา ทั้งนี้ตัวเลขอาจแตกต่างกันตามตลาดและเวลาที่ใช้เก็บข้อมูล

Short Squeeze เร่งการพุ่งขึ้นของบิตคอยน์ได้อย่างไร

การถูก Liquidate ของสถานะ Short มีลักษณะเทียบได้กับการถูกบังคับให้ซื้อบิตคอยน์กลับเพื่อปิดสถานะ เมื่อราคาทะลุระดับที่สถานะ Short ซึ่งใช้ Leverage มีความเสี่ยง แพลตฟอร์มจะปิดสถานะเหล่านั้นโดยส่งคำสั่งซื้อบิตคอยน์เข้าสู่ตลาด

แรงซื้อดังกล่าวดันราคาให้สูงขึ้น และเปิดทางให้สถานะ Short อีกชั้นถูกบังคับปิดตาม เกิดเป็นวงจรเร่งตัวที่ทำให้ราคาพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยไม่จำเป็นต้องมีนักลงทุนรายใหม่เข้าซื้อด้วยความสมัครใจในปริมาณเท่ากัน

ลำดับเหตุการณ์โดยสรุปคือ

1. ข่าวของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ทำให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรและดอลลาร์ลดลง ส่งผลให้บรรยากาศการรับความเสี่ยงดีขึ้น
2. บิตคอยน์ทะลุแนวต้านระยะใกล้และระดับที่มีสถานะ Short สะสมอยู่
3. คำสั่งซื้อเพื่อปิดสถานะ Short แบบบังคับเพิ่มอุปสงค์เชิงกลไก
4. ราคาที่สูงขึ้นกระตุ้นการ Liquidate รอบใหม่ ทำให้การปรับขึ้นยืดเยื้อ

รายงานในช่วงเวลาเดียวกันยังระบุว่าแรงซื้อจาก Spot ETF เป็นแรงหนุนที่มีอยู่ก่อนข่าวประกาศ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่สามารถแยกได้อย่างชัดเจนว่าการพุ่งขึ้นครั้งนี้มาจากแรงซื้อ Spot มากน้อยเพียงใด เมื่อเทียบกับผลของการวางสถานะในตลาดอนุพันธ์

ตัวเลข Liquidation ต้องอ่านอย่างระมัดระวัง

ตัวเลขการ Liquidate ที่ถูกนำเสนอในรายงานต่าง ๆ ไม่สอดคล้องกันทั้งหมด รายงานหนึ่งประเมินการ Liquidate ของสถานะ Short จาก Short Squeeze ไว้ที่ 1.44 พันล้านดอลลาร์ อีกรายงานระบุ 3.3 พันล้านดอลลาร์ ขณะที่ประมาณการในกรอบเวลา 24 ชั่วโมงภายหลังอยู่ที่ 1.06 พันล้านดอลลาร์

ความแตกต่างอาจเกิดจากการครอบคลุมคนละแพลตฟอร์ม คนละสินทรัพย์ หรือใช้กรอบเวลา 24 ชั่วโมงที่เลื่อนต่างกัน ดังนั้นตัวเลขที่มักถูกอ้างว่าเป็น “สถิติ 2.7 พันล้านดอลลาร์” ควรถูกมองว่าเป็นประมาณการเฉพาะของผู้ให้บริการข้อมูลรายหนึ่ง ไม่ใช่บัญชีตลาดรวมที่ยืนยันเป็นข้อยุติแล้ว

ข้อสรุปที่มีหลักฐานรองรับชัดเจนกว่าตัวเลขใดตัวเลขหนึ่งคือ การปิดสถานะ Short มีขนาดใหญ่พอที่จะขยายการพุ่งขึ้นของตลาด และในช่วงเวลาที่เกี่ยวข้อง สถานะ Short คิดเป็นสัดส่วนใหญ่ของการปิดสถานะแบบบังคับที่ถูกรายงาน

ทำไม Altcoin และ Memecoin จึงพุ่งตามบิตคอยน์

เมื่อบิตคอยน์ทะลุระดับที่ทำให้มุมมองขาลงเริ่มใช้การไม่ได้ แรงซื้อก็ไหลต่อไปยังสินทรัพย์ที่มี Beta สูงกว่า โดยทั่วไป Altcoin และ Memecoin มีสภาพคล่องบางกว่า และมีสถานะในตลาด Perpetual Futures กระจุกตัวมากกว่า จึงมักเคลื่อนไหวแรงกว่าบิตคอยน์เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงของตลาดเพียงเล็กน้อย

รายงานภาคส่วนหนึ่ง ณ วันที่ 21 สิงหาคมระบุว่า มูลค่าตลาดรวมของ Memecoin เพิ่มขึ้น 5.73% สู่ 29.38 พันล้านดอลลาร์ และมีมูลค่าการซื้อขายประมาณ 3.83 พันล้านดอลลาร์ โดย Pepe ปรับขึ้น 10.3% ในวันนั้น และเพิ่มขึ้น 19.4% ในรอบสัปดาห์ ขณะที่ Dogecoin, Floki และ Shiba Inu ก็ปรับตัวขึ้นเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขมูลค่าตลาดและปริมาณซื้อขาย Memecoin แตกต่างกันตามผู้ให้บริการข้อมูล รายงานจากแพลตฟอร์มอื่นในวันที่ 22 สิงหาคมก็แสดงตัวเลขคนละชุด จึงควรเปรียบเทียบข้อมูลที่ใช้ผู้ให้บริการและเวลาประทับเดียวกัน ไม่ควรนำตัวเลขจากคนละช่วงเวลามารวมกัน

XRP ปรับขึ้นจริง แต่ตัวเลขสูงสุดบางส่วนยังไม่มีหลักฐานยืนยันสอดคล้องกัน

XRP ได้แรงหนุนจากการ Short Squeeze ของตลาดโดยรวม รวมถึงเรื่องเล่าเฉพาะตัว เช่น ความคาดหวังต่อความต้องการจาก Spot ETF และการสะสมของผู้ถือครองรายใหญ่ แต่ตัวเลขที่โดดเด่นที่สุดในคำกล่าวอ้างเดิมยังไม่ปรากฏอย่างสอดคล้องกันในรายงานช่วงเวลาเดียวกัน

รายงานวันที่ 20 สิงหาคมระบุว่า XRP อยู่ใกล้ 1.24 ดอลลาร์ หลังเพิ่มขึ้น 20.7% ในรอบ 1 วัน ส่วนอัปเดตตลาดวันที่ 21 สิงหาคมระบุราคาใกล้ 1.31 ดอลลาร์ และเพิ่มขึ้น 31.03% ในรอบ 7 วัน

รายงานอีกชุดในเวลาต่อมาระบุว่า XRP ขยับเหนือ 1.40 ดอลลาร์ และมองระดับ 1.50 ดอลลาร์เป็นแนวต้านเชิงจิตวิทยาและทางเทคนิคที่สำคัญ แต่ข้อมูลดังกล่าวยังไม่ยืนยันโดยอิสระว่า XRP ทะลุ 1.60 ดอลลาร์ หรือเพิ่มขึ้น 67% ในรอบสัปดาห์

ประเด็นสำคัญกว่าตัวเลขจุดสูงสุดที่ยังมีข้อโต้แย้งคือ XRP ต้องพิสูจน์ว่าจะรักษาระดับที่สูงขึ้นได้หรือไม่ หากราคายืนเหนือ 1.50 ดอลลาร์ได้และสามารถรับแรงขายในจังหวะทดสอบซ้ำหลายครั้ง โดยมีปริมาณซื้อขาย Spot รองรับ ก็จะเป็นหลักฐานที่ดีขึ้นว่าแรงซื้อขยายตัวเกินกว่าการปิดสถานะ Futures แบบบังคับ

SUI สะท้อนว่า Leverage สามารถขยายการเคลื่อนไหวเล็ก ๆ ได้มากเพียงใด

SUI ปรับขึ้นประมาณ 10%–11% ในรอบ 24 ชั่วโมงระหว่างการฟื้นตัวรอบเดียวกัน รายงานที่มีอยู่ระบุว่าแรงขับเคลื่อนมาจากความแข็งแกร่งของบิตคอยน์ การปิดสถานะ Short และแรงซื้อ Spot

รายละเอียดเชิงลึกมีความแข็งแรงของหลักฐานน้อยกว่าทิศทางการเคลื่อนไหว รายงานบางแห่งระบุว่ามีสถานะ Short ของ SUI ถูก Liquidate มูลค่า 1.74 ล้านดอลลาร์, Open Interest เพิ่มขึ้น 18.48% และเทรดเดอร์ชั้นนำบน Binance มีสัดส่วนสถานะ Long ต่อ Short ที่ 3.06 เท่า แต่แหล่งข้อมูลอื่นรายงานตัวเลข Liquidation และ Open Interest แตกต่างกัน

หาก Open Interest เพิ่มขึ้นพร้อมกับราคา นั่นหมายความว่ามีสถานะ Futures ใหม่เข้าสู่ตลาด ซึ่งอาจช่วยต่ออายุโมเมนตัม แต่ก็เพิ่มปริมาณ Leverage ที่อาจถูกล้างออกหากราคากลับทิศ ในกรณีของ SUI การปรับขึ้นครั้งนี้จึงสะท้อนทั้งแรงซื้อและความเปราะบาง ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าขาขึ้นระยะยาวได้เริ่มต้นแล้ว

ทำไมคำเตือนเรื่อง Bull Trap จึงมีเหตุผล

Short Squeeze สามารถสร้างกราฟราคาที่น่าประทับใจได้ โดยยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันตลาดกระทิงที่ยั่งยืน การปิดสถานะ Short แบบบังคับเป็นแรงซื้อที่เกิดขึ้นครั้งเดียว เมื่อสถานะ Short ที่มีความเสี่ยงถูกล้างออก แรงซื้อส่วนนี้ก็จะหายไป

ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหาก Open Interest ในตลาด Futures ยังไต่ระดับต่อ แต่การมีส่วนร่วมในตลาด Spot อ่อนแรงลง ตลาดที่ปรับขึ้นจากกิจกรรมในสัญญา Perpetual Futures เป็นหลัก อาจพลิกเข้าสู่กระบวนการตรงกันข้ามได้ เมื่อราคาลดลงและบังคับให้สถานะ Long ที่ใช้ Leverage ต้องขาย จนเกิดการ Liquidate ต่อเนื่องเป็นลูกโซ่

ด้วยเหตุนี้ การพุ่งขึ้นหลังข่าวกระทรวงการคลังจึงไม่ควรถูกตีความโดยอัตโนมัติว่าเป็นหลักฐานของแนวโน้มขาขึ้นรอบใหม่ของบิตคอยน์ โครงการซื้อคืนพันธบัตรถูกอธิบายว่าเป็นมาตรการสนับสนุนสภาพคล่องในตลาดพันธบัตร ไม่ใช่มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจโดยตรง และผลต่อคริปโตในระยะยาวจะขึ้นอยู่ส่วนหนึ่งกับการเคลื่อนไหวต่อไปของอัตราผลตอบแทนพันธบัตรและดอลลาร์

สิ่งที่เทรดเดอร์กำลังจับตา

1. ปริมาณซื้อขาย Spot และกระแสเงินเข้า ETF

การเคลื่อนไหวต่อเนื่องที่แข็งแรงกว่าควรเห็นบิตคอยน์รักษากำไรไว้ได้หลังการ Liquidation ลดลง พร้อมปริมาณซื้อขาย Spot ที่ต่อเนื่องและความต้องการ ETF ที่ยังมีอยู่ หากราคาถอยลงอย่างรวดเร็วในขณะที่ Open Interest ของ Futures ยังสูง จะสนับสนุนมุมมองว่าเป็น Bull Trap มากกว่าแนวโน้มใหม่ แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ยืนยันว่าแรงซื้อ Spot และ ETF เป็นปัจจัยสำคัญ แต่ยังไม่มีการแจกแจงกระแสเงินตลอดการพุ่งขึ้นครั้งนี้อย่างครบถ้วนและตรวจสอบได้อย่างเป็นอิสระ

2. Funding Rate, Basis และ Open Interest

การปรับขึ้นที่มาพร้อม Funding Rate ในระดับปานกลางและมีแรงซื้อจากตลาด Spot มักเปราะบางน้อยกว่าการปรับขึ้นที่มาพร้อม Open Interest เพิ่มเร็ว Funding Rate เป็นบวกอย่างมาก และปริมาณซื้อขาย Spot ลดลง ตัวชี้วัดเหล่านี้ช่วยแยกแรงซื้อด้วยเงินทุนจริงออกจากการวางสถานะอนุพันธ์ที่เริ่มแออัด

3. ระดับ 1.50 ดอลลาร์ของ XRP

การยืนเหนือ 1.50 ดอลลาร์ได้หลายครั้งระหว่างการทดสอบซ้ำ โดยมีปริมาณซื้อขาย Spot สนับสนุน จะบ่งชี้ว่า XRP อาจเปลี่ยนแนวต้านเดิมให้กลายเป็นแนวรับ หากไม่สามารถรักษาระดับดังกล่าวได้ ก็อาจสะท้อนว่าแรงซื้อจาก Short Squeeze กำลังหมดลง รายงานตลาดระบุโซน 1.49–1.50 ดอลลาร์เป็นแนวต้านและระดับจิตวิทยาที่สำคัญ

4. การฟื้นตัวต้องขยายออกจากตลาดที่ใช้ Leverage

การฟื้นตัวที่ยั่งยืนควรเกิดขึ้นทั้งในบิตคอยน์ Altcoin ขนาดใหญ่ และตลาด Spot ไม่ใช่กระจุกตัวอยู่ในสัญญา Perpetual ที่ใช้ Leverage สูง การเคลื่อนไหวเดือนสิงหาคมมีสินทรัพย์หลายกลุ่มเข้าร่วม ทั้ง Memecoin และ SUI แต่ตัวเลข Liquidation ที่ขัดแย้งกันทำให้ยังยากจะประเมินว่าแรงซื้อที่แท้จริงมีสัดส่วนเท่าใด เมื่อเทียบกับแรงกระเพื่อมที่ส่งต่อมาจากตลาดอนุพันธ์

ข้อสรุปที่ชัดเจนที่สุดจึงยังต้องใช้ความระมัดระวัง ข่าวของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ช่วยจุดชนวนการปรับตัวขึ้นแบบ Risk-on ในระดับมหภาค ขณะที่การปิดสถานะ Short แบบบังคับเปลี่ยนแรงกระเพื่อมนั้นให้กลายเป็นการพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็วของตลาดคริปโต คำถามสำคัญต่อจากนี้คือ เมื่อแรง Leverage ถูกนำออกจากตลาดแล้ว จะยังมีแรงซื้อจริงจากตลาด Spot มากพอที่จะพยุงแนวโน้มนี้ต่อหรือไม่