ดีล AI ระหว่าง Apple และ OpenAI แตกหักได้อย่างไร

ความร่วมมือระหว่าง Apple และ OpenAI เคยถูกมองว่าเป็นหนึ่งในพันธมิตรสำคัญที่สุดของยุค Generative AI แต่เพียงสองปีหลังจากเปิดตัวอย่างยิ่งใหญ่ ความสัมพันธ์นี้กลับเริ่มสั่นคลอนถึงขั้นมีรายงานว่า OpenAI กำลังพิจารณาทางเลือกทางกฎหมายกับ Apple

สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ในอุตสาหกรรม AI ระหว่างผู้สร้างโมเดล AI กับบริษัทที่ควบคุมแพลตฟอร์มผู้ใช้จำนวนมหาศาลอย่าง Apple

จุดเริ่มต้น: ดีลปี 2024 ที่พา ChatGPT เข้าสู่ iPhone

ในงาน WWDC 2024 Apple เปิดตัวระบบ AI ใหม่ชื่อว่า Apple Intelligence ซึ่งเป็นชั้นเทคโนโลยี AI ที่ฝังอยู่ใน iPhone, iPad และ Mac ทั้งระบบ

ส่วนหนึ่งของกลยุทธ์นี้คือการร่วมมือกับ OpenAI เพื่อผสาน ChatGPT เข้ากับ Siri และเครื่องมือระบบต่าง ๆ เช่น การช่วยเขียนข้อความ การตอบคำถามซับซ้อน หรือการประมวลผลข้อมูลที่โมเดลของ Apple เองยังทำได้ไม่ดี

ฟีเจอร์ดังกล่าวเริ่มใช้งานจริงในอัปเดตระบบ เช่น

• iOS 18.2
• iPadOS 18.2
• macOS Sequoia 15.2

ซึ่งทำให้ ChatGPT กลายเป็นส่วนหนึ่งของ workflow บนเครื่อง Apple อย่างเป็นทางการ

ในเวลานั้น ความร่วมมือดูเหมือนจะได้ประโยชน์ทั้งสองฝ่าย

• Apple ได้เทคโนโลยี AI ระดับแนวหน้าโดยไม่ต้องพัฒนาเองทั้งหมด
• OpenAI ได้ช่องทางเข้าถึงผู้ใช้หลายพันล้านอุปกรณ์ทั่วโลก

แต่การรวมระบบกลับไม่ได้ขยายลึกอย่างที่ OpenAI คาดหวัง

ทำไมความสัมพันธ์ถึงเริ่มตึงเครียด

รายงานในปี 2026 ระบุว่า OpenAI ไม่พอใจกับผลลัพธ์ของดีลนี้ โดยเฉพาะจำนวนผู้ใช้และสมาชิกที่เพิ่มขึ้นจากแพลตฟอร์ม Apple ซึ่งต่ำกว่าที่คาด

การผสาน ChatGPT บน Apple ยังอยู่ในลักษณะ

• การส่งต่อคำถามจาก Siri เป็นบางกรณี
• ฟีเจอร์เสริมในเครื่องมือเขียน

ไม่ใช่แกนหลักของระบบ AI บนเครื่อง

แหล่งข่าวระบุว่าความตึงเครียดเพิ่มขึ้นจน OpenAI เริ่มพิจารณาทางเลือกทางกฎหมาย รวมถึงการส่งหนังสือแจ้ง Apple ว่าอาจมีการละเมิดสัญญา แม้จะยังไม่มีการฟ้องร้องเต็มรูปแบบในตอนนี้

รายงานสาธารณะยังไม่เปิดเผยว่าข้อกำหนดในสัญญาส่วนใดที่อาจเป็นประเด็น

จุดเปลี่ยนสำคัญ: Apple หันไปหา Google Gemini

หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้ความสัมพันธ์เปลี่ยนไปคือ การจับมือระหว่าง Apple และ Google

รายงานระบุว่า Apple ได้ทำข้อตกลงหลายปีเพื่อใช้ โมเดล Gemini ของ Google เป็นสมองหลักของ Siri รุ่นใหม่ และเป็นโครงสร้างสำคัญของ Apple Intelligence รุ่นถัดไป

บางรายงานระบุว่ามูลค่าข้อตกลงนี้อาจอยู่ที่ประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์ต่อปี

หากแผนนี้ถูกใช้งานเต็มรูปแบบ หมายความว่า

• Siri อาจใช้ Gemini เป็นโมเดลหลัก
• ChatGPT อาจเหลือบทบาทเพียงตัวเลือกเสริม

ข้อตกลงลักษณะนี้ยังทำให้หลายฝ่ายนึกถึงดีลก่อนหน้า เช่น Google เป็นเสิร์ชเอนจินค่าเริ่มต้นบน iPhone ซึ่งเคยถูกตรวจสอบด้านการแข่งขันทางการค้าโดยหน่วยงานกำกับดูแล

OpenAI เปลี่ยนทิศ: จากซอฟต์แวร์สู่ฮาร์ดแวร์

อีกปัจจัยที่ทำให้สมดุลความสัมพันธ์เปลี่ยนคือ แผนสร้างอุปกรณ์ AI ของ OpenAI เอง

บริษัทได้ร่วมมือกับ Jony Ive อดีตหัวหน้าทีมออกแบบของ Apple เพื่อพัฒนาอุปกรณ์ AI รุ่นใหม่ หลังการเข้าซื้อสตาร์ตอัปของเขาในดีลมูลค่าประมาณ 6.5 พันล้านดอลลาร์

รายงานบางแห่งระบุว่า OpenAI เลือก ไม่รับบทเป็นผู้พัฒนาโมเดลหลักให้ Siri ส่วนหนึ่งเพราะต้องการทุ่มทรัพยากรไปกับฮาร์ดแวร์ของตัวเอง

การตัดสินใจนี้เปลี่ยนสถานะของ OpenAI จาก

• ผู้ให้บริการ AI ภายในแพลตฟอร์ม Apple

ไปสู่

• ผู้เล่นที่อาจกลายเป็นคู่แข่งในตลาดอุปกรณ์ AI รุ่นใหม่

สิ่งที่ความแตกแยกนี้สะท้อนในอุตสาหกรรม AI

กรณีนี้สะท้อนการแข่งขันในระดับโครงสร้างของอุตสาหกรรม AI โดยเฉพาะคำถามสำคัญว่า

ใครเป็นผู้ควบคุม “ชั้นอินเทอร์เฟซ” ของ AI

ผลกระทบสำคัญมีหลายด้าน

1. Google อาจได้ช่องทางกระจาย AI มหาศาล
หาก Gemini กลายเป็นแกนหลักของ Siri Google จะเข้าถึงผู้ใช้ Apple จำนวนมหาศาล

2. OpenAI สูญเสียช่องทางสำคัญ
การอยู่ใน iPhone และ Mac ถือเป็นช่องทางเข้าถึงผู้ใช้ระดับโลกที่มีมูลค่าสูง

3. ผู้ผลิตอุปกรณ์ยังคงมีอำนาจเหนือแพลตฟอร์ม
Apple สามารถเปลี่ยนผู้ให้บริการโมเดล AI ได้ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเจ้าของแพลตฟอร์มยังควบคุมประสบการณ์ผู้ใช้

ผู้ใช้ Apple Intelligence จะเห็นอะไรเปลี่ยนไป

ในระยะสั้น ผู้ใช้ทั่วไปอาจยังไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงทันที แต่ในระยะยาวอาจเกิดสถานการณ์เช่น

• ChatGPT กลายเป็น ฟีเจอร์เสริมแทนที่จะเป็นส่วนหลัก
• Siri ส่งคำถามไปยัง Gemini มากขึ้น
• ผู้ใช้ต้องเข้าใจว่า คำตอบมาจาก AI ตัวไหน

ความซับซ้อนอีกเรื่องคือ ข้อมูลถูกประมวลผลที่ไหน ระหว่าง Apple, Google หรือ OpenAI

สิ่งที่ต้องจับตาต่อไป

ทิศทางของความขัดแย้งนี้จะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

• OpenAI จะส่ง หนังสือแจ้งละเมิดสัญญา ต่อ Apple หรือไม่
• Apple จะเปิดตัว Siri ที่ขับเคลื่อนด้วย Gemini อย่างเป็นทางการเมื่อใด
• ChatGPT จะยังคงอยู่ใน Apple Intelligence หรือค่อย ๆ ถูกลดบทบาท
• หน่วยงานกำกับดูแลจะตรวจสอบ ดีล Apple–Google ด้าน AI หรือไม่

ท้ายที่สุด เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ความขัดแย้งระหว่างสองบริษัท แต่สะท้อนการแข่งขันครั้งใหญ่เพื่อครอบครองแพลตฟอร์มที่ผู้คนนับพันล้านจะใช้โต้ตอบกับปัญญาประดิษฐ์ในอนาคต