หุ้น OpenAI ดันกำไร SoftBank พุ่งเกือบ 12 พันล้านดอลลาร์ในไตรมาสเดียว

SoftBank กำลังแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าบริษัทหันไปเดิมพันกับ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างจริงจัง—and การลงทุนใน OpenAI กลายเป็นหัวใจของกลยุทธ์นี้

ในไตรมาสเดือนมกราคม–มีนาคม SoftBank รายงานกำไรสุทธิประมาณ 1.83–1.9 ล้านล้านเยน (ราว 11.6–12.05 พันล้านดอลลาร์) เพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่าจาก 517 พันล้านเยน ในช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า โดยแรงผลักดันสำคัญคือกำไรจากการลงทุนที่เชื่อมโยงกับมูลค่าที่เพิ่มขึ้นของ OpenAI ผู้สร้าง ChatGPT

ตัวเลขนี้สะท้อนว่ากระแส AI กำลังเปลี่ยนโครงสร้างรายได้ของ SoftBank อย่างไร แต่ในขณะเดียวกันก็เผยให้เห็นความเสี่ยงใหม่ เพราะกำไรจำนวนมากผูกอยู่กับมูลค่าของบริษัทเอกชนเพียงแห่งเดียว

มูลค่า OpenAI ที่พุ่งขึ้นช่วยหนุนกำไร

แหล่งกำไรหลักในไตรมาสนี้มาจาก Vision Fund ซึ่งเป็นกองทุนลงทุนเทคโนโลยีของ SoftBank และถือหุ้นใน OpenAI

เมื่อ OpenAI ระดมทุนรอบใหม่และมีมูลค่าบริษัทสูงขึ้น SoftBank จึงสามารถบันทึก กำไรจากการลงทุน (investment gains) จำนวนมากในงบการเงินได้

อย่างไรก็ตาม กำไรส่วนนี้ส่วนใหญ่เป็น กำไรทางบัญชีจากการประเมินมูลค่า ไม่ใช่เงินสดจากการขายหุ้นจริง กล่าวคือ SoftBank ยังไม่ได้ขายหุ้น OpenAI แต่สามารถบันทึกกำไรจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นของการถือครองตามหลักบัญชี

สถานการณ์แบบนี้ทำให้ผลกำไรของบริษัทลงทุนอาจ ผันผวนได้มาก หากมูลค่าบริษัทเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

การฟื้นตัวที่ขับเคลื่อนด้วย AI

ผลประกอบการไตรมาสล่าสุดตอกย้ำภาพใหญ่: การฟื้นตัวของ SoftBank ในช่วงหลังเชื่อมโยงกับการลงทุนด้าน AI อย่างใกล้ชิด

หลังจากช่วงเวลาที่ Vision Fund ขาดทุนและผันผวน บริษัทเริ่มกลับมามีกำไรต่อเนื่องหลายไตรมาส โดยมีการลงทุนในบริษัท AI เป็นตัวขับเคลื่อนหลัก

OpenAI เป็นแกนกลางของยุทธศาสตร์นี้ โดยข้อมูลจากบริษัทระบุว่า SoftBank ลงทุนสะสมประมาณ 34.6 พันล้านดอลลาร์ เพื่อถือหุ้นราว 11% ในบริษัท

ด้วยขนาดการลงทุนระดับนี้ นักลงทุนจำนวนมากมองว่า SoftBank ทำหน้าที่คล้าย ช่องทางลงทุนทางอ้อมใน OpenAI สำหรับตลาดหุ้น เพราะ OpenAI เองยังไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

ความกังวลเรื่องหนี้และการระดมทุน

แม้กลยุทธ์ AI จะช่วยผลักดันกำไร แต่ก็ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับโครงสร้างการเงินของ SoftBank

นักวิเคราะห์ชี้ว่าบริษัทกำลังเพิ่มการกู้ยืมหรือวางแผนหาเงินทุนเพิ่มเติม เพื่อรองรับการลงทุนด้าน AI ที่ขยายตัว รวมถึงการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับ OpenAI และโครงการโครงสร้างพื้นฐาน AI ขนาดใหญ่

การเพิ่มหนี้ทำให้หน่วยงานจัดอันดับเครดิตและนักวิเคราะห์จับตาความเสี่ยงของงบดุลบริษัทมากขึ้น

อีกประเด็นคือ OpenAI ยังเป็นบริษัทเอกชน มูลค่าบริษัทจึงขึ้นอยู่กับการระดมทุนและการประเมินภายใน มากกว่าราคาหุ้นที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาในตลาดหลักทรัพย์

สำหรับนักลงทุน นั่นหมายความว่าการประเมินมูลค่าการลงทุนที่สำคัญที่สุดของ SoftBank อาจทำได้ยากกว่าการถือหุ้นบริษัทจดทะเบียน

ความเสี่ยงจากการกระจุกตัว

ผลประกอบการล่าสุดของ SoftBank แสดงให้เห็นทั้งด้านบวกและด้านเสี่ยงของการลงทุนแบบ “ทุ่มหนัก” ในสตาร์ทอัพ

เมื่อมูลค่า OpenAI เพิ่มขึ้น กำไรและมูลค่าสินทรัพย์สุทธิของ SoftBank ก็สามารถเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่หากกระแส AI ชะลอลง หรือมูลค่าบริษัทเอกชนในตลาดลดลง กลไกทางบัญชีเดียวกันก็อาจทำให้กำไรลดลงอย่างมาก

นักวิเคราะห์จำนวนหนึ่งจึงชี้ถึง ความเสี่ยงจากการพึ่งพาบริษัทเดียวมากเกินไป (concentration risk) เพราะกำไรของ SoftBank ในช่วงหลังได้รับอิทธิพลอย่างมากจากมูลค่าของ OpenAI

สรุป

กำไรเกือบ 12 พันล้านดอลลาร์ในไตรมาสเดียว แสดงให้เห็นว่าการหันไปเดิมพันกับ AI ของ SoftBank สามารถสร้างผลตอบแทนมหาศาลได้ เมื่อมูลค่าบริษัทเทคโนโลยีพุ่งขึ้น

แต่ในเวลาเดียวกัน ผลลัพธ์นี้ก็สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างความเสี่ยงของบริษัทด้วย

ยิ่ง SoftBank ลงทุนหนักใน AI—โดยเฉพาะใน OpenAI—ผลประกอบการของบริษัทก็ยิ่งผูกติดกับเส้นทางการเติบโตของบริษัทเทคโนโลยีเอกชนรายเดียวมากขึ้น

ตอนนี้การเดิมพันนั้นยังให้ผลตอบแทนที่ดี แต่อนาคตของกำไร SoftBank อาจขึ้นอยู่กับคำถามเดียว: มูลค่าและการเติบโตของ OpenAI จะเดินหน้าต่อไปได้ไกลแค่ไหน