AI ทำราคาเมมโมรีพุ่ง ส่งผลตลาดสมาร์ตโฟนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: ยอดขายลด แต่ราคาสูงสุดเป็นประวัติการณ์

ต้นทุนชิปหน่วยความจำที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากกระแส ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังสร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับอุตสาหกรรมสมาร์ตโฟนทั่วโลก และผลกระทบเริ่มเห็นชัดในตลาด เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ต้นปี 2026

ในไตรมาสแรกของปี ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนหลายแบรนด์ต้องเผชิญต้นทุน DRAM และ NAND ที่พุ่งสูง ทำให้หลายบริษัทตัดสินใจ ขึ้นราคาสินค้าและเน้นกำไรต่อเครื่องมากกว่าการเพิ่มยอดขาย

ผลลัพธ์คือปรากฏการณ์ที่นักวิเคราะห์เรียกว่า “ขายน้อยลง แต่มีมูลค่าตลาดสูงขึ้น”

ยอดขายลดลง 9% แต่ราคาทำสถิติใหม่

ข้อมูลจากบริษัทวิจัยตลาด Omdia ระบุว่า ตลาดสมาร์ตโฟนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มียอดส่งมอบลดลง 9% เมื่อเทียบกับปีก่อน ในไตรมาส 1 ปี 2026 เหลือ 21.6 ล้านเครื่อง

สิ่งที่โดดเด่นที่สุดกลับไม่ใช่ยอดขาย แต่เป็น ราคาเฉลี่ยต่อเครื่อง (Average Selling Price: ASP) ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างมาก

• ราคาเฉลี่ยต่อเครื่องเพิ่มขึ้น 19% เมื่อเทียบรายปี
• อยู่ที่ 349 ดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ของภูมิภาค

การเพิ่มขึ้นนี้เกิดจากต้นทุนส่วนประกอบสำคัญ โดยเฉพาะ หน่วยความจำ DRAM และ NAND ที่แพงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ผู้ผลิตต้องปรับราคาขายตาม

แม้จำนวนเครื่องที่ขายจะลดลง แต่ มูลค่าตลาดรวมยังเพิ่มขึ้นประมาณ 8% เพราะราคาที่สูงขึ้นชดเชยจำนวนเครื่องที่ลดลง

สมาร์ตโฟนราคาประหยัดได้รับผลกระทบหนัก

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถือเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่ผู้บริโภค อ่อนไหวต่อราคา มากที่สุดในโลก

ก่อนหน้านี้ สมาร์ตโฟนจำนวนมากในตลาดมีราคา ต่ำกว่า 200 ดอลลาร์ ซึ่งทำให้การเพิ่มต้นทุนเพียงเล็กน้อยก็ส่งผลต่อความต้องการทันที

เมื่อผู้ผลิตเริ่มผลักต้นทุนไปยังผู้บริโภค

• สมาร์ตโฟนระดับเริ่มต้นจึงได้รับผลกระทบมากที่สุด
• ในบางประเทศ ยอดส่งมอบมือถือ ต่ำกว่า 200 ดอลลาร์ลดลงมากกว่า 30%

ปรากฏการณ์นี้ทำให้บางตลาด เช่น เวียดนามและมาเลเซีย เห็นยอดขายลดลงอย่างชัดเจน เพราะผู้บริโภคชะลอการซื้อหรือขยับไปใช้รุ่นที่แพงขึ้นแต่ซื้อช้าลง

ในมุมของผู้ผลิต กลยุทธ์ก็เปลี่ยนไปเช่นกัน หลายแบรนด์เลือก ลดการพึ่งพารุ่นราคาถูกที่มีกำไรต่ำ และหันไปผลักดันรุ่นระดับกลางหรือเรือธงแทน

จีนเผชิญแรงกดดันแบบเดียวกัน

แนวโน้มนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ในจีนแผ่นดินใหญ่ ตลาดสมาร์ตโฟนก็เผชิญสถานการณ์คล้ายกัน โดย Omdia รายงานว่า

• ยอดส่งมอบสมาร์ตโฟนจีนในไตรมาส 1 ปี 2026 ลดลง 1% เหลือ 69.8 ล้านเครื่อง
• สาเหตุหลักคือ ต้นทุนชิ้นส่วน โดยเฉพาะหน่วยความจำ ที่เพิ่มขึ้น ทำให้ผู้ผลิตต้องขึ้นราคาสินค้า

ราคาที่สูงขึ้นจึงกดดันความต้องการของผู้บริโภค แม้การแข่งขันของแบรนด์ใหญ่ยังคงเข้มข้น

เบื้องหลัง: ความต้องการเมมโมรีจาก AI

ต้นเหตุสำคัญของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้อยู่ในห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์

ความต้องการ หน่วยความจำประสิทธิภาพสูงสำหรับเซิร์ฟเวอร์ AI และศูนย์ข้อมูล เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั่วโลก

นักวิเคราะห์อุตสาหกรรมระบุว่า ตลาด DRAM กำลังอยู่ในช่วงขาขึ้นครั้งใหญ่จากการขยายโครงสร้างพื้นฐาน AI ทำให้ ความต้องการเติบโตเร็วกว่ากำลังผลิต

ผลคือราคาหน่วยความจำพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว

ในไตรมาสแรกของปี 2026 เพียงไตรมาสเดียว

• ราคา Mobile DRAM และ NAND เพิ่มขึ้นประมาณ 90% เมื่อเทียบไตรมาสก่อนหน้า

เนื่องจากหน่วยความจำเป็นส่วนประกอบหลักของสมาร์ตโฟนแทบทุกเครื่อง ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจึงถูกส่งต่อไปยังราคาขายปลีกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ภาพรวมตลาดโลก: โตเล็กน้อยแต่มีสัญญาณเตือน

ในระดับโลก อุตสาหกรรมสมาร์ตโฟนยังคงเติบโตเล็กน้อยในช่วงต้นปี

Omdia ประเมินว่า

• ไตรมาส 1 ปี 2026 มีการส่งมอบสมาร์ตโฟนทั่วโลก 298.5 ล้านเครื่อง
• เพิ่มขึ้นประมาณ 1% เมื่อเทียบรายปี

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์เตือนว่าการเติบโตนี้อาจไม่ได้สะท้อนความต้องการจริงทั้งหมด

ผู้ผลิตหลายราย เร่งส่งสินค้าเข้าช่องทางจำหน่ายล่วงหน้า เพื่อหลีกเลี่ยงต้นทุนชิ้นส่วนที่คาดว่าจะเพิ่มขึ้นในอนาคต

ดังนั้นตัวเลขในไตรมาสแรกอาจดูแข็งแกร่งกว่าความต้องการจริงของผู้บริโภค

แนวโน้มที่ Omdia คาดสำหรับปี 2026

มองไปข้างหน้า Omdia คาดว่าผู้ผลิตสมาร์ตโฟนทั่วโลกจะยังเผชิญแรงกดดันจากต้นทุนหน่วยความจำ

ภายใต้สมมติฐานราคาหน่วยความจำในไตรมาสแรก บริษัทวิจัยคาดว่า

• ยอดส่งมอบสมาร์ตโฟนทั่วโลกอาจลดลงประมาณ 7% ในปี 2026

เพื่อตอบรับกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ผู้ผลิตมีแนวโน้มจะ

• ควบคุมสต็อกสินค้าอย่างระมัดระวัง
• เน้นรุ่นที่มีกำไรสูง
• ลดการพึ่งพาสมาร์ตโฟนราคาต่ำมาก

หากอุปทานหน่วยความจำดีขึ้นในช่วงครึ่งหลังของปี แรงกดดันด้านราคาก็อาจเริ่มคลี่คลาย แต่ตราบใดที่โครงสร้างพื้นฐาน AI ยังดูดซับกำลังผลิต DRAM และ NAND จำนวนมาก อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค—including สมาร์ตโฟน—ก็ยังต้องแข่งขันแย่งชิปเหล่านี้ต่อไป

ตลาดสมาร์ตโฟนกำลังเข้าสู่ยุค “ขายน้อย แต่มูลค่าสูง”

สิ่งที่เกิดขึ้นในไตรมาสแรกของปี 2026 อาจสะท้อนการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของอุตสาหกรรมสมาร์ตโฟน

ผู้ผลิตเริ่มให้ความสำคัญกับ กำไรต่อเครื่องมากกว่าปริมาณยอดขาย ส่งผลให้ตลาดมีแนวโน้ม

• สมาร์ตโฟนราคาประหยัดลดลง
• ราคาเฉลี่ยเพิ่มขึ้น
• รายได้ตลาดยังเติบโต แม้จำนวนเครื่องจะลดลง

สำหรับภูมิภาคที่อ่อนไหวต่อราคาอย่างเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การเปลี่ยนแปลงนี้อาจกำหนดทิศทางความต้องการสมาร์ตโฟนไปอีกหลายปีหลังจากนี้