ข่าวลือคำพูดของสี จิ้นผิงถึงทรัมป์เรื่องสงครามยูเครน ทำให้จีนต้องเดินเกมการทูตอย่างระมัดระวัง

รายงานข่าวที่อ้างว่าประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง เคยบอกกับประธานาธิบดีสหรัฐ โดนัลด์ ทรัมป์ เป็นการส่วนตัวว่า วลาดิเมียร์ ปูตินอาจ “เสียใจในภายหลัง” ที่ตัดสินใจบุกยูเครน ได้สร้างกระแสความสนใจทางการทูตอย่างมาก เพราะดูเหมือนจะขัดกับจุดยืนสาธารณะของจีนที่ระมัดระวังอย่างยิ่งต่อสงครามครั้งนี้

ตลอดช่วงสงครามยูเครน ปักกิ่งพยายามหลีกเลี่ยงการประณามรัสเซียโดยตรง และมักนำเสนอตัวเองว่าเป็นฝ่ายที่สนับสนุนการเจรจาและสันติภาพ หากคำพูดดังกล่าวเกิดขึ้นจริง ก็อาจสะท้อนมุมมองภายในที่ต่างจากท่าทีทางการของจีน เมื่อรายงานนี้เผยแพร่ออกมา จีนจึงรีบออกมาปฏิเสธทันที โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพราะเกิดขึ้นก่อนที่ปูตินจะเดินทางเยือนปักกิ่งไม่นาน

รายงานกล่าวว่าอย่างไร

สื่อรายงานโดยอ้างแหล่งข่าวที่รับรู้การประเมินของฝ่ายสหรัฐเกี่ยวกับการประชุมสุดยอดที่ปักกิ่งเมื่อ 14–15 พฤษภาคม ว่า สี จิ้นผิงได้บอกกับทรัมป์ระหว่างการหารือว่า ปูตินอาจจะเสียใจในอนาคตที่ตัดสินใจเปิดฉากการรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบ

หากเป็นความจริง คำพูดนี้จะถือว่าผิดปกติอย่างมาก เพราะผู้นำจีนแทบไม่เคยแสดงการวิจารณ์รัสเซียต่อสงครามยูเครนอย่างตรงไปตรงมาเลย จีนมักเน้นคำเรียกร้องให้หยุดยิง การเจรจา และการเคารพอธิปไตยของทุกประเทศ โดยหลีกเลี่ยงการกล่าวโทษฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

ในบริบทที่จีนและรัสเซียประกาศความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่ใกล้ชิด แม้เพียงคำพูดเชิงตั้งคำถามต่อการตัดสินใจของมอสโก—แม้จะเป็นการพูดแบบส่วนตัว—ก็ถือว่ามีน้ำหนักทางการทูตอย่างมาก

ผู้นำจีน–สหรัฐคุยอะไรกันในปักกิ่ง

การประชุมสุดยอดระหว่างสี จิ้นผิงและโดนัลด์ ทรัมป์ที่ปักกิ่งมีเป้าหมายสำคัญคือ ลดความตึงเครียดในความสัมพันธ์ระหว่างสองมหาอำนาจเศรษฐกิจของโลก แม้จะยังมีประเด็นขัดแย้งหลายด้าน

ประเด็นหลักที่มีการหารือ ได้แก่

• การค้าและเศรษฐกิจ เช่น การเข้าถึงตลาด การลงทุน และการค้าพลังงาน
• ความมั่นคงในภูมิภาค รวมถึงประเด็นไต้หวันที่จีนให้ความสำคัญสูง
• ความขัดแย้งระหว่างประเทศ เช่น สงครามยูเครนและสถานการณ์เกี่ยวกับอิหร่าน
• เทคโนโลยี ห่วงโซ่อุปทาน และเสถียรภาพเชิงยุทธศาสตร์

ทั้งสองฝ่ายพยายามนำเสนอการพบปะครั้งนี้ว่าเป็นความพยายามรักษาเสถียรภาพของความสัมพันธ์ แม้ยังมีความเห็นต่างด้านภูมิรัฐศาสตร์และความมั่นคง

อย่างไรก็ตาม สรุปการประชุมของแต่ละฝ่ายเน้นคนละเรื่อง ฝั่งสหรัฐให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจ การค้า และปัญหาสารตั้งต้นเฟนทานิล ขณะที่จีนเน้นความจำเป็นของความสัมพันธ์ที่มั่นคงและประเด็นภูมิรัฐศาสตร์ในวงกว้าง

ปฏิกิริยาของจีนต่อรายงาน

จีนออกมาปฏิเสธรายงานดังกล่าวอย่างชัดเจน

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่าข่าวนี้ “ไม่ตรงกับความเป็นจริง” และไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับข้อเท็จจริง

การปฏิเสธเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ละเอียดอ่อน เพราะในเวลาเดียวกัน ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูตินกำลังเดินทางเยือนปักกิ่งเป็นเวลา 2 วัน เพื่อพบกับสี จิ้นผิง การปล่อยให้ข่าวดังกล่าวแพร่กระจายโดยไม่มีการชี้แจง อาจถูกตีความว่าเป็นการวิจารณ์พันธมิตรสำคัญอย่างรัสเซีย

ทำไมเหตุการณ์นี้สะท้อน “การเดินเชือก” ทางการทูตของจีน

กรณีนี้สะท้อนความท้าทายที่จีนต้องเผชิญในการวางตัวต่อสงครามยูเครน

หนึ่ง รักษาความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์กับรัสเซีย
จีนและรัสเซียมีความร่วมมือใกล้ชิดทั้งด้านพลังงาน ความมั่นคง และการถ่วงดุลอิทธิพลของตะวันตก การวิจารณ์มอสโกอย่างเปิดเผยอาจกระทบความสัมพันธ์นี้

สอง คงช่องทางการสื่อสารกับสหรัฐ
ในเวลาเดียวกัน ปักกิ่งต้องการรักษาเสถียรภาพของความสัมพันธ์กับวอชิงตัน การประชุมระดับผู้นำเช่นการพบกันที่ปักกิ่งมีเป้าหมายเพื่อป้องกันไม่ให้การแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ลุกลามจนควบคุมไม่ได้

สาม สร้างภาพลักษณ์ “ตัวกลางที่เป็นกลาง”
จีนยังพยายามนำเสนอตัวเองในเวทีโลกว่าเป็นประเทศที่สามารถสนับสนุนการเจรจาสันติภาพในยูเครนได้ ภาพลักษณ์นี้จะยิ่งซับซ้อนขึ้น หากมีสัญญาณว่าผู้นำจีนมองการตัดสินใจของรัสเซียในแง่ลบ แม้จะเป็นเพียงการพูดคุยแบบส่วนตัว

ข้อเท็จจริงสำคัญที่ยังไม่ยืนยัน

คำพูดของสี จิ้นผิงตามรายงานดังกล่าว ยังไม่ได้รับการยืนยันจากบันทึกการประชุมหรือคำแถลงอย่างเป็นทางการ รายงานอ้างแหล่งข่าวที่รับรู้การประเมินของฝ่ายสหรัฐเท่านั้น และรัฐบาลจีนก็ปฏิเสธอย่างเด็ดขาด

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าทุกสัญญาณ—even เพียงข่าวลือเกี่ยวกับบทสนทนาภายใน—ถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด เพราะอาจสะท้อนทิศทางที่แท้จริงของจีนต่อสงครามยูเครนและสมดุลอำนาจโลกในปัจจุบัน