ประธานาธิบดีไล่ ชิงเต๋อ: หากไต้หวันได้เข้าร่วม WHO จะช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้ระบบสาธารณสุขโลก

ประธานาธิบดีไล่ ชิงเต๋อ ของไต้หวันระบุว่า หากไต้หวันได้เข้าร่วมองค์การอนามัยโลก (WHO) อย่างเป็นทางการ จะช่วยเสริมความร่วมมือด้านสาธารณสุขทั่วโลก และเปิดโอกาสให้ประเทศแบ่งปันประสบการณ์และเทคโนโลยีทางการแพทย์ได้โดยตรงมากขึ้น เขากล่าวในวิดีโอสำหรับเวที Taiwan Global Health Forum Series ซึ่งจัดขึ้นควบคู่กับการประชุมสมัชชาอนามัยโลก (World Health Assembly – WHA) ครั้งที่ 79 โดยอธิบายว่าไต้หวันเป็น “พันธมิตรที่รับผิดชอบและเชื่อถือได้” ในระบบสุขภาพโลก

สาระสำคัญของข้อเสนอคือ ไต้หวันมีบทบาทในงานสาธารณสุขระดับโลกอยู่แล้ว แต่หากได้รับการยอมรับในโครงสร้างของ WHO อย่างเป็นทางการ การแบ่งปันองค์ความรู้และประสบการณ์จะทำได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

สุขภาพดิจิทัลและการกำกับดูแล AI

ไล่ ชิงเต๋อ เน้นว่าระบบสาธารณสุขทั่วโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไต้หวันจึงลงทุนอย่างต่อเนื่องในระบบสุขภาพดิจิทัล พร้อมพัฒนากรอบกำกับดูแลเพื่อให้การใช้ AI ทางการแพทย์มีความปลอดภัย เชื่อถือได้ และมีประสิทธิภาพ

ตัวอย่างเทคโนโลยีที่ไต้หวันกำลังพัฒนา ได้แก่

• ปัญญาประดิษฐ์สำหรับการวินิจฉัยโรค
• หุ่นยนต์ทางการแพทย์
• เครื่องมือการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine)
• แนวคิดใหม่อย่าง "เมตาเวิร์สทางการแพทย์"

เขามองว่าเทคโนโลยีเหล่านี้สามารถช่วยเพิ่มความแม่นยำในการรักษา ปรับปรุงคุณภาพการดูแลผู้ป่วย และยกระดับระบบสุขภาพโดยรวม หากมีการกำกับดูแลที่เหมาะสม และหากไต้หวันได้เข้าร่วมเวทีของ WHO ก็จะสามารถแบ่งปันประสบการณ์ด้านการกำกับดูแล AI ทางการแพทย์กับนานาชาติได้มากขึ้น

นโยบายมะเร็งและนวัตกรรมทางการแพทย์

โรคมะเร็งยังคงเป็นหนึ่งในความท้าทายด้านสุขภาพที่สำคัญของโลก ไล่กล่าวว่าไต้หวันกำลังดำเนินกลยุทธ์ทั้งด้านการป้องกันและนวัตกรรมการรักษาเพื่อลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคนี้

มาตรการสำคัญที่กำลังดำเนินการ ได้แก่

• การขยายโครงการตรวจคัดกรองมะเร็งระยะเริ่มต้น
• การนำการแพทย์แม่นยำมาใช้ในการรักษา
• การเพิ่มการเข้าถึงยารักษาและเทคโนโลยีใหม่
• การจัดตั้งกองทุนยารักษามะเร็ง
• การปฏิรูประบบประกันสุขภาพแห่งชาติ

นโยบายเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึงการรักษาที่ทันสมัยได้มากขึ้น พร้อมกับสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรมทางการแพทย์

ความสำเร็จในการกำจัดไวรัสตับอักเสบซี

หนึ่งในความสำเร็จด้านสาธารณสุขที่ไต้หวันมักนำมาอ้างถึงคือความก้าวหน้าในการกำจัดไวรัสตับอักเสบซี

ไต้หวันสามารถบรรลุเป้าหมายการกำจัดโรคนี้ได้เร็วกว่ากำหนดเป้าหมายของ WHO ในปี 2030 ถึง 5 ปี โดยรัฐบาลระบุว่าความสำเร็จนี้เกิดจากการผสานการตรวจคัดกรอง การเข้าถึงการรักษา และมาตรการป้องกันไว้ในระบบสุขภาพแห่งชาติ

เจ้าหน้าที่ไต้หวันมองว่าประสบการณ์ดังกล่าวสามารถเป็นต้นแบบให้ประเทศอื่น ๆ ที่ต้องการเร่งการควบคุมโรคติดเชื้อในระดับประเทศได้

ระบบสุขภาพของไต้หวัน

ไล่ยังชี้ให้เห็นว่าระบบประกันสุขภาพแห่งชาติของไต้หวัน (National Health Insurance – NHI) เป็นหนึ่งในจุดแข็งสำคัญของประเทศ ระบบนี้ให้ความคุ้มครองประชากรในวงกว้าง และเชื่อมโยงข้อมูล การป้องกันโรค และบริการรักษาไว้ในโครงสร้างเดียวกัน

เขาเน้นว่าการสร้างระบบสุขภาพที่เข้มแข็งต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาล สถาบันวิชาการ ภาคอุตสาหกรรม และสังคมโดยรวม เพื่อรับมือกับความท้าทายใหม่ ๆ เช่น โรคเรื้อรัง สังคมสูงวัย และโรคระบาดในอนาคต

การถูกกีดกันจากการประชุมสมัชชาอนามัยโลก

แม้ไต้หวันจะพยายามมีบทบาทในเวทีสาธารณสุขโลก แต่ประเทศยังไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมองค์การอนามัยโลกหรือการประชุมสมัชชาอนามัยโลก

ไต้หวันเคยเข้าร่วมการประชุม WHA ในฐานะผู้สังเกตการณ์ระหว่างปี 2009 ถึง 2016 แต่หลังจากนั้นก็ไม่ได้รับเชิญอีกเลย และในปี 2026 ถือเป็นปีที่ 10 ติดต่อกันที่ไต้หวันไม่ได้รับเชิญให้เข้าร่วมการประชุมดังกล่าว

จีนระบุว่าไต้หวันไม่สามารถเข้าร่วมกิจกรรมของ WHO ได้หากไม่ได้รับการอนุมัติจากปักกิ่ง ภายใต้หลักการ “จีนเดียว” ซึ่งกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการมีส่วนร่วมของไต้หวันในองค์กรระหว่างประเทศ

ทางการไต้หวันโต้แย้งว่าประเด็นนี้ควรถูกมองในมิติของสาธารณสุขมากกว่าการเมือง โดยระบุว่าการมีส่วนร่วมของไต้หวันจะช่วยให้ประเทศสามารถแบ่งปันประสบการณ์และปกป้องสิทธิด้านสุขภาพของประชาชนได้ดียิ่งขึ้น

ประเด็นถกเถียงในเวทีสุขภาพโลก

ข้อเสนอของประธานาธิบดีไล่สะท้อนแนวคิดที่ว่า ระบบสุขภาพโลกจะเข้มแข็งขึ้นเมื่อมีการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์จากหลายประเทศมากขึ้น

ไต้หวันยกตัวอย่างผลงานด้านสุขภาพดิจิทัล การกำจัดโรคติดเชื้อ ระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้า และนวัตกรรมทางการแพทย์ เพื่อชี้ให้เห็นว่าประเทศสามารถมีส่วนร่วมเชิงปฏิบัติในนโยบายสาธารณสุขโลกได้

อย่างไรก็ตาม การที่ไต้หวันจะกลับมาเข้าร่วมเวทีของ WHO หรือไม่ ยังคงขึ้นอยู่กับพลวัตทางการเมืองระหว่างประเทศ ซึ่งยังคงเป็นประเด็นถกเถียงระหว่างภูมิรัฐศาสตร์และความร่วมมือด้านสาธารณสุขโลกในปัจจุบัน