ธีลปะทะพระสันตะปาปาลีโอที่ 14: ใครควรวางกติกา AI ในวันที่มหาอำนาจแข่งขันกัน

เหตุที่ปีเตอร์ ธีลใช้ถ้อยคำรุนแรงกับพระสันตะปาปาลีโอที่ 14 ไม่ใช่เพราะมีหลักฐานว่าพระองค์ช่วยจีน แต่เพราะธีลมองว่า การเรียกร้องให้กำกับ AI อาจส่งผลเข้าทางจีน: สหรัฐฯ และพันธมิตรอาจชะลอการพัฒนาเทคโนโลยี ขณะที่จีนเดินหน้าต่อไป ส่วนพระสันตะปาปามองว่าความเสี่ยงจาก AI ไม่หยุดอยู่ที่พรมแดนประเทศใดประเทศหนึ่ง 11720

ธีลพูดอะไร และหมายถึงอะไร

ระหว่างสนทนากับมาทิอัส เดิพฟ์เนอร์ ซีอีโอของกลุ่มสื่อ Axel Springer ที่เบอร์ลินเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2026 ธีลกล่าวว่าพระสันตะปาปาเป็น “คนโง่ที่ถูกใช้ประโยชน์โดย [พรรคคอมมิวนิสต์จีน]” เขาให้เหตุผลว่าจีนคงไม่ทำตามคำเรียกร้องของพระสันตะปาปา แต่ชาวอเมริกันอาจรับฟัง จึงอาจเกิดผลให้ฝ่ายตะวันตกจำกัดตัวเองโดยที่คู่แข่งไม่ต้องทำเช่นเดียวกัน นี่คือ ผลลัพธ์ที่ธีลคาดการณ์ ไม่ใช่หลักฐานว่าพระสันตะปาปากระทำการแทนจีน 13

คำวิจารณ์ของธีลพุ่งไปที่สมณสาส์น Magnifica Humanitas ซึ่งเผยแพร่ในเดือนพฤษภาคม และแนวทางกำกับ AI ของพระสันตะปาปาโดยรวม ไม่ได้มีข้อมูลยืนยันว่าเป็นการโต้ตอบคำกล่าวของพระองค์ในการประชุมที่นครรัฐวาติกันวันพฤหัสบดีนั้นโดยเฉพาะ ธีลเคยวิจารณ์แนวทางนี้มาก่อนแล้วในช่วงฤดูร้อน 17

พระสันตะปาปาต้องการกฎแบบไหน

ท่าทีของพระสันตะปาปาไม่ใช่การปฏิเสธ AI ทั้งหมด เมื่อวันที่ 21 กันยายน พระองค์เรียกร้องให้ผู้พัฒนาสร้างระบบที่ไม่ซ้ำเติมความแตกแยก แต่ส่งเสริมสันติภาพและรับใช้ศักดิ์ศรีของทุกคน ก่อนหน้านั้นในเดือนพฤษภาคม พระองค์เรียกร้องให้ผู้นำโลกมีกฎระดับสากลเพื่อกำกับอุตสาหกรรม AI สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่าพระองค์ย้ำคำเตือนอีกครั้งในการประชุมที่วาติกันวันที่ 24 กันยายน แต่ข้อมูลที่มีไม่เพียงพอจะยืนยันถ้อยคำอย่างละเอียดของคำกล่าวในวันนั้น 1720

ความกังวลของวาติกันไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิดขึ้น รอยเตอร์รายงานว่าวาติกันเตือนถึงความเสี่ยงร้ายแรงของ AI มาหลายปี ก่อนที่บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ของสหรัฐฯ จะส่งสัญญาณเตือนต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติในสัปดาห์เดียวกัน บาทหลวงเปาโล เบนันติ ที่ปรึกษาด้าน AI ของวาติกัน ก็ชี้ว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่สันตะสำนักเผชิญประเด็นนี้ อีกด้านหนึ่ง พระสันตะปาปานำเสนอสมณสาส์นเดือนพฤษภาคมร่วมกับคริสโตเฟอร์ โอลาห์ ผู้ร่วมก่อตั้ง Anthropic ซึ่งสะท้อนการเปิดวงสนทนากับผู้พัฒนา AI 204518

คำถามที่ยังไม่มีคำตอบ

ข้อโต้แย้งของธีลชี้ปัญหาของกฎที่มีผลเฉพาะบางประเทศ: ผู้ที่ยอมทำตามอาจมีต้นทุนเพิ่ม ขณะที่คู่แข่งไม่ถูกผูกมัด แต่ข้อเรียกร้องของพระสันตะปาวางอยู่บนอีกปัญหาหนึ่ง คือภัยต่อศักดิ์ศรีมนุษย์และสันติภาพอาจส่งผลข้ามพรมแดน คำถามจึงไม่ใช่เพียงว่าจะกำกับ AI หรือไม่ แต่อยู่ที่รัฐบาลจะตกลงมาตรการร่วมกันซึ่งลดความเสี่ยงได้จริง โดยไม่สร้างภาระการแข่งขันที่ไม่เท่ากัน ได้อย่างไร 11720

วันที่ 25 กันยายน พระสันตะปาปามีกำหนดกล่าวสุนทรพจน์ที่สำนักงานใหญ่ยูเนสโกในปารีส โดยกิจกรรมครอบคลุม AI การศึกษา ความน่าเชื่อถือของข้อมูล และสันติภาพ ยูเนสโกระบุว่านี่เป็นการเยือนของพระสันตะปาปาที่องค์กรครั้งแรกในรอบกว่า 40 ปี แต่ประกาศดังกล่าวไม่ได้ยืนยันว่าเป็นการเยือนฝรั่งเศสครั้งแรกของพระองค์ เวทีนี้เปิดโอกาสให้เสนอแนวคิดเรื่องกติการ่วมกัน ยังไม่ใช่หลักฐานว่าประเทศต่าง ๆ ตกลงกันได้แล้ว 2628