อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ 6 ข้อเรียกร้องเด็ดขาด กระทบตลาดน้ำมันทั่วโลก ราคาน้ำมันผันผวนหนัก

แผนนี้จะมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมโดยสมัครใจจากเรือที่ใช้ช่องแคบ ซึ่งเป็นข้อเสนอที่ backed by Gulf states และนำเสนอโดยโอมาน อิหร่านคัดค้านรูปแบบสมัครใจนี้ โดยยืนกรานให้เป็นการเก็บค่าธรรมเนียมแบบบังคับ นอกจากนี้ ร่างกฎหมายของอิหร่านยังมีแผนเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือสินค้า และสภาอิหร่านกำลังพิจารณาร่างกฎหมายห้ามเรือสหรัฐฯ และอิสราเอลผ่านช่องแคบ โดยมีบทปรับสูงถึง 1 ใน 5 ของมูลค่าสินค้าสำหรับผู้ละเมิด

ข้อเรียกร้องทางการเมือง (แนวทางสหรัฐฯ)

เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2026 สภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน (Supreme National Security Council) โดยเลขาธิการ Mohammad Bagher Zolghadr ได้วางเงื่อนไข 6 ข้อสำหรับเปิดช่องแคบอีกครั้ง ตามรายงานจากหลายแหล่งข่าว :

1. สหรัฐฯ ต้องไม่คุกคามอิหร่านอีกต่อไป
2. สหรัฐฯ ต้องยุติการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่าน
3. สหรัฐฯ ต้องถอนกำลังทหารทั้งหมดออกจากภูมิภาค
4. สหรัฐฯ ต้องยกเลิกการคว่ำบาตรทั้งหมดต่ออิหร่าน
5. สหรัฐฯ ต้องปล่อยสินทรัพย์ที่อายัดของอิหร่าน
6. สหรัฐฯ ต้องชดใช้ค่าเสียหายจากสงครามให้อิหร่าน

อิหร่านประกาศว่าช่องแคบจะไม่เปิดจนกว่าสหรัฐฯ จะ 'ปรับพฤติกรรม' และปฏิบัติตามเงื่อนไขเหล่านี้ รัฐมนตรีต่างประเทศ Abbas Araghchi ทำให้ชัดเจนว่าแม้แต่ข้อตกลงกับโอมานเกี่ยวกับการบริหารจัดการช่องแคบ 'ก็ไม่เพียงพอที่จะปลดล็อกเส้นทางเดินเรือนี้'

ผลกระทบต่อราคาน้ำมัน: สัปดาห์ที่ผันผวน

การปฏิเสธการเจรจาโดยตรงของอิหร่านและข้อเรียกร้องอันสูงส่งได้สร้างตลาดน้ำมันที่ผันผวนอย่างหนัก ถูกกดดันทั้งจาก 'สงครามพรีเมียม' (ความเสี่ยงสงคราม) และความหวังทางการทูตเป็นครั้งคราว

• 4 สิงหาคม: ความหวังเรื่องข้อตกลงทำให้เกิดการเทขายครั้งใหญ่ ราคาน้ำมัน Brent ร่วงลงเกือบ 5% ปิดที่ 79.36 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 3 สัปดาห์ หลังจากเจ้าหน้าที่กาตาร์และสหรัฐฯ ส่งสัญญาณถึงความคืบหน้าทางการทูต นักวิเคราะห์ของ Goldman Sachs คาดการณ์ว่าราคา Brent จะอยู่ในกรอบ 80–90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จนกว่าจะมีข้อตกลงที่ชัดเจนหรือสถานการณ์บานปลาย
• 6 สิงหาคม: ราคาน้ำมันกลับทิศ ปรับตัวขึ้นมากกว่า 3 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังจากมีข่าวว่าคณะกรรมาธิการรัฐสภาอิหร่านกำลังพิจารณาร่างกฎหมายห้ามเรือสหรัฐฯ และอิสราเอลผ่านช่องแคบ
• 7 สิงหาคม: ราคาน้ำมัน Brent ปรับตัวขึ้นมากกว่า 1 ดอลลาร์ ปิดที่ 83.55 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จากความไม่แน่นอนที่กลับมาเกี่ยวกับการเจรจา
• 9 สิงหาคม: อิหร่านปฏิเสธการเจรจาโดยตรงกับสหรัฐฯ เพิ่มแรงกดดันขาขึ้นต่อราคาน้ำมัน Araghchi กล่าวว่า เตหะรานจะไม่กลับมาเจรจากับวอชิงตันอีกจนกว่าสหรัฐฯ จะแก้ไขสิ่งที่อิหร่านเรียกว่าการละเมิดข้อตกลงสันติภาพชั่วคราว

บทบาทของโอมานในฐานะคนกลาง

โอมานทำหน้าที่เป็นช่องทางการทูตหลักระหว่างอิหร่านและรัฐอ่าวเปอร์เซีย รวมถึงทางอ้อมกับสหรัฐฯ

• มิถุนายน 2026: โอมานและอิหร่านเริ่มการเจรจาอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการบริหารจัดการการเดินเรือในช่องแคบ โดยตกลงจัดตั้งคณะทำงานร่วม
• 28 กรกฎาคม: โอมานเสนอแผนที่ backed by Gulf states ที่อนุญาตให้อิหร่านเก็บค่าธรรมเนียมแบบสมัครใจจากเรือที่ผ่านช่องแคบ
• ต้นเดือนสิงหาคม: อิหร่านระบุว่าการเจรจากับโอมานอยู่ใน**'ขั้นตอนสุดท้าย'** และข้อตกลง**'ใกล้จะเสร็จสมบูรณ์'** โดยทั้งสองฝ่ายตกลงกันเรื่องพิกัดเส้นทางเดินเรือ
• 4 สิงหาคม: แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านยืนยันว่าแผนชั่วคราวที่กำลังหารือจะให้อิหร่านควบคุมการเข้ามีอำนาจตรวจสอบขาออก
• 8 สิงหาคม: อย่างไรก็ตาม อิหร่านทำให้ชัดเจนว่าข้อตกลงกับโอมานเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ สหรัฐฯ ต้องตอบสนองข้อเรียกร้องทางการเมืองก่อนที่ช่องแคบจะเปิดอีกครั้งอย่างสมบูรณ์

รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน Kazem Gharibabadi กล่าวว่าข้อตกลงกับโอมานจะไม่เปิดช่องแคบโดยอัตโนมัติ Araghchi เรียกการเปลี่ยนแปลงเส้นทางเดินเรือว่าเป็น 'เรื่องทางเทคนิคและกฎหมาย' ที่แยกจากการเปิดช่องแคบอีกครั้ง

การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงานในอ่าวเปอร์เซียล่าสุด

อิหร่านและพันธมิตรได้โจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงานในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียอย่างเป็นระบบตั้งแต่ความขัดแย้งเริ่มขึ้นในต้นปี 2026 ข้อมูลจาก ACLED แสดงให้เห็นว่ามีการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานที่ไม่ใช่ทางการทหารอย่างน้อย 172 ครั้งระหว่างวันที่ 28 กุมภาพันธ์ถึง 30 กรกฎาคม

• 18–19 มีนาคม 2026: การโจมตีทางอากาศของอิหร่านสร้างความเสียหายอย่างหนักให้กับโรงงานก๊าซ Ras Laffan ของกาตาร์ ซึ่งเป็นโรงงานก๊าซที่ใหญ่ที่สุดในโลก โจมตีโรงกลั่น SAMREF ในซาอุดีอาระเบีย (ซึ่งเป็นกิจการร่วมค้าระหว่าง Aramco และ Exxon) ทำให้สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ต้องปิดโรงงานก๊าซ และเกิดไฟไหม้ที่โรงกลั่นสองแห่งในคูเวต
• 9 เมษายน 2026: ซาอุดีอาระเบียรายงานว่าการโจมตีทำให้กำลังการผลิตน้ำมันลดลง600,000 บาร์เรลต่อวัน และลดปริมาณการขนส่งผ่านท่อส่ง East-West Pipeline ลง700,000 บาร์เรลต่อวัน
• 29 กรกฎาคม 2026: การโจมตีด้วยโดรนจากดินแดนอิรักมุ่งเป้าไปที่โรงงานน้ำมันของซาอุดีอาระเบียในจังหวัด Eastern Province กองกำลังซาอุดีอาระเบียสกัดกั้นและทำลายโดรนหลายลำ
• 8 สิงหาคม 2026: สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์รายงานว่าอิหร่านโจมตีเรืออีกลำในหรือใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ

แนวทางของประธานาธิบดีทรัมป์

ประธานาธิบดีทรัมป์ใช้แนวทางสองทางคือ การข่มขู่ทางทหารและการเปิดช่องทางการทูต

• 4 สิงหาคม: ทรัมป์กล่าวว่าช่องแคบฮอร์มุซจะเปิด**'เร็ว ๆ นี้'** หรืออิหร่านจะ**'ถูกโจมตีอย่างหนัก'**
• ทรัมป์ยังยืนยันว่าการเจรจาในกาตาร์เป็นไปได้ด้วยดี ซึ่งช่วยให้ราคาน้ำมันร่วงลงในวันที่ 4 สิงหาคม
• สหรัฐฯ ได้กลับมาคว่ำบาตรและเพิ่มความเข้มงวดต่ออิหร่าน และยังคงปิดล้อมทางทะเลในภูมิภาค
• รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ JD Vance กล่าวว่าอิหร่านบอกกับสหรัฐฯ ว่าอิหร่าน**'ไม่มีเส้นสีแดง'** ในความขัดแย้ง ซึ่งเป็นสัญญาณว่าความเสี่ยงในการบานปลายยังคงมีอยู่

ปัจจัยที่ทำให้การขนส่งทางเรือปกติล่าช้า

ปัจจัยหลายประการยังคงขัดขวางการกลับมาของการจราจรทางเรือตามปกติผ่านช่องแคบ:

• ข้อเรียกร้องทางการเมืองสูงสุดของอิหร่าน เงื่อนไข 6 ข้อที่ส่งถึงสหรัฐฯ รวมถึงการถอนทหาร การยกเลิกคว่ำบาตร และการชดใช้ค่าเสียหายจากสงคราม ถูกมองอย่างกว้างขวางว่าวอชิงตันไม่สามารถยอมรับได้
• ไม่มีช่องทางการสื่อสารโดยตรงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน อิหร่านปฏิเสธการเจรจาโดยตรงกับสหรัฐฯ ในตอนนี้ ทำให้โอมานเป็นคนกลางที่มีอำนาจจำกัดในเส้นทางการเมือง
• การโจมตียังคงดำเนินอยู่ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์รายงานการโจมตีเรือลำใหม่เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม แสดงให้เห็นว่าการสู้รบยังคงดำเนินต่อไปแม้ว่าการเจรจาทางการทูตจะคืบหน้า
• ร่างกฎหมายรัฐสภาอิหร่าน คณะกรรมาธิการกำลังพิจารณากฎหมายห้ามเรือสหรัฐฯ และอิสราเอลผ่านช่องแคบโดยสิ้นเชิง ซึ่งจะจำกัดการใช้งานช่องแคบอย่างพื้นฐานแม้จะเปิดบางส่วน
• ขาดความเชื่อมั่นและการประกันภัย บริษัทขนส่งต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนเกี่ยวกับความปลอดภัย ค่าธรรมเนียมที่อาจเกิดขึ้น และความรับผิดทางกฎหมาย ซึ่งขัดขวางการกลับมาของปริมาณการจราจรตามปกติอย่างรวดเร็ว

นักวิเคราะห์ของ Goldman Sachs สรุปมุมมองของตลาดว่าราคาน้ำมัน Brent จะยังคงผันผวนในกรอบ 80–90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จนกว่าจะมีข้อตกลงที่ชัดเจนหรือการบานปลายทางทหารครั้งใหญ่ ซึ่งหมายความว่าตลาดเองก็กำลังกำหนดราคาสำหรับการหยุดชะงักอย่างต่อเนื่อง