GPTZero แฉรายงาน PwC ใช้ AI สร้างข้อมูลเท็จ ทั้งผลิตภัณฑ์ รัฐบาล และแหล่งอ้างอิงปลอม

รายงานเหล่านี้จัดทำขึ้นเพื่อสื่อสารมุมมองเชิงธุรกิจและสนับสนุนการสร้างงานที่ปรึกษาให้กับพาร์ตเนอร์ในภูมิภาคตะวันออกกลาง แต่ผลตรวจสอบกลับชี้ให้เห็นความเสี่ยงจากการนำ AI มาใช้ในกระบวนการจัดทำเนื้อหาโดยไม่มีการกำกับดูแลจากมนุษย์อย่างเพียงพอ

GPTZero ตรวจพบอะไรในรายงานทั้ง 4 ฉบับ

ทีมของ GPTZero ใช้เครื่องมือ Hallucination Check และ AI Detector วิเคราะห์เอกสารทั้ง 4 ฉบับ ผลการตรวจสอบพบรูปแบบการใช้ AI ที่น่ากังวลในทุกเอกสาร

• “Transforming Governance: Citizen Pulse” (2025) — GPTZero ประเมินว่ารายงานฉบับนี้มีโอกาส 84% ที่จะถูกสร้างขึ้นโดย AI เกือบทั้งหมด ขณะที่เนื้อหาหลักได้คะแนนว่าเป็นเนื้อหาที่สร้างโดย AI 100% รายงานยังนำเสนอวิธีการของ PwC ที่ชื่อ “Citizen Pulse” และอ้างว่ารัฐบาลเดนมาร์ก ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอเมริกา และออสเตรเลียใช้วิธีการดังกล่าว อย่างไรก็ตาม GPTZero ระบุว่าไม่พบหลักฐานสาธารณะมากพอที่จะยืนยันว่า Citizen Pulse เป็นผลิตภัณฑ์อย่างเป็นทางการของ PwC หรือว่ามีข้อตกลงกับรัฐบาลทั้ง 4 ประเทศ จนนำไปสู่ข้อสรุปว่ารายงานอาจสร้างขึ้นทั้งผลิตภัณฑ์และความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับรัฐบาลเหล่านั้น
• “Shaping the GCC Mobility Landscape” (2026) — ได้รับการจัดให้อยู่ในกลุ่ม “Mixed” ที่ระดับ 82% และมีการอ้างอิงที่ GPTZero ระบุว่าเป็นภาพหลอนของ AI รวมถึงข้อกล่าวอ้างที่ตรวจสอบไม่ได้
• “Building a Cyber-Resilient eMobility Ecosystem” (2025) — ได้คะแนน 60% ในกลุ่มเนื้อหาที่สร้างโดย AI หรือเนื้อหาแบบผสม พร้อมเชิงอรรถและแหล่งข้อมูลที่ถูกตั้งข้อสังเกตว่าแต่งขึ้น
• “Agentic AI – The New Frontier in GenAI” (2024) — ได้คะแนน 50% ในกลุ่มเนื้อหาที่สร้างโดย AI หรือเนื้อหาแบบผสม และมีรายการอ้างอิงที่ GPTZero ระบุว่าอาจเป็นการสร้างขึ้นโดย AI

รายละเอียดที่สะดุดตาที่สุดคือ เชิงอรรถหนึ่งมีพารามิเตอร์ติดตาม “utm_source=chatgpt.com” อยู่ใน URL ซึ่งชี้ว่าแหล่งอ้างอิงอาจถูกคัดลอกมาจากผลลัพธ์ของ ChatGPT โดยตรงโดยไม่มีการตรวจสอบจากผู้จัดทำ

GPTZero ยังพบกรณีที่รายงานเรียกเรื่องหนึ่งว่าเป็น “เรื่องราวความสำเร็จจากโลกจริง” เกี่ยวกับการใช้ agentic AI ของ J.P. Morgan แต่กลับอ้างแหล่งข้อมูลจากบล็อกเกอร์วัยรุ่นที่มีผู้ติดตามบน Medium เพียง 280 คน

จาก Citizen Pulse ถึงรัฐบาลที่ยืนยันไม่ได้

หนึ่งในข้อค้นพบที่รุนแรงที่สุดอยู่ในรายงาน Citizen Pulse ซึ่งนำเสนอชื่อผลิตภัณฑ์และการใช้งานโดยรัฐบาลหลายประเทศในลักษณะที่ทำให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเป็นผลงานที่มีอยู่จริงของ PwC

แต่จากการตรวจสอบของ GPTZero กลับไม่พบหลักฐานสาธารณะที่ชัดเจนว่า Citizen Pulse เป็นผลิตภัณฑ์อย่างเป็นทางการ หรือว่ารัฐบาลเดนมาร์ก ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐฯ และออสเตรเลียใช้งานตามที่รายงานอ้าง

รูปแบบดังกล่าวสะท้อนปัญหาที่บางฝ่ายเรียกว่า “Vibe Citing” หรือการใส่แหล่งอ้างอิงที่ดูเหมือนเกี่ยวข้องกับหัวข้อ แต่ไม่ได้ตรวจสอบว่าแหล่งข้อมูลนั้นสนับสนุนข้อความในรายงานจริงหรือไม่ Financial Times ซึ่งตรวจสอบผลการค้นพบของ GPTZero รายงานว่าข้อผิดพลาดจำนวนมาก “ไม่ใช่เรื่องที่สังเกตได้ยาก”

PwC คือบริษัทสุดท้ายของ Big Four ที่ถูกตรวจพบปัญหา

กรณีของ PwC เป็นการสอบสวนลำดับที่ 4 ของ GPTZero ที่มุ่งตรวจสอบบริษัทในกลุ่ม Big Four ซึ่งประกอบด้วยบริษัทตรวจสอบบัญชีและที่ปรึกษาระดับโลก 4 แห่ง ได้แก่ Deloitte, EY, KPMG และ PwC

ก่อนหน้านี้มีกรณีสำคัญดังนี้

• Deloitte — GPTZero เคยตรวจพบการอ้างอิงที่มีลักษณะเป็นภาพหลอนของ AI ในรายงานของ Deloitte Australia
• Ernst & Young (EY) — เมื่อเดือนพฤษภาคม 2026 GPTZero ระบุว่า 60% ของรายการอ้างอิงในรายงานที่ปรึกษาด้านความปลอดภัยไซเบอร์ของโปรแกรมสะสมคะแนน ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนธันวาคม 2025 อาจเป็นแหล่งอ้างอิงที่ถูกสร้างขึ้น รวมถึงลิงก์ไปยังบทความ Forbes และ WIRED ที่ไม่มีอยู่จริง
• KPMG — เมื่อเดือนมิถุนายน 2026 GPTZero ตรวจพบปัญหาในรายงาน “Redefining excellence in the age of agentic AI” โดยพบว่ามีเพียง 5 จาก 45 รายการอ้างอิงที่ตรงกับแหล่งข้อมูลต้นฉบับ องค์กรอย่าง UBS, NHS และการรถไฟสหพันธรัฐสวิตเซอร์แลนด์ยังปฏิเสธกรณีศึกษาที่รายงานนำไปอ้างถึง และ KPMG ถอนรายงานดังกล่าวเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2026

ดังนั้น PwC จึงกลายเป็นบริษัท Big Four รายสุดท้ายที่ถูก GPTZero ตรวจพบรายงานซึ่งมีปัญหาการสร้างข้อมูลและแหล่งอ้างอิงโดย AI

PwC ยังไม่ยืนยันผลสอบสวน และไม่ได้ถอนรายงานทันที

ณ วันที่เผยแพร่ผลสอบสวน PwC Middle East ยังไม่ได้ยืนยันต่อสาธารณะถึงข้อค้นพบเฉพาะเรื่องของ GPTZero รายงานทั้ง 4 ฉบับยังคงเข้าถึงได้ทางออนไลน์หลังข่าวเผยแพร่

เครือข่าย PwC โดยรวมก็ยังไม่ได้ออกมาชี้แจงอย่างละเอียด และไม่ได้ถอนหรือแก้ไขรายงานทั้ง 4 ฉบับในทันที

จังหวะประชดประชัน: ซีอีโอ PwC สหรัฐฯ เตือนอย่าใช้ AI ทับปัญหาเดิม

ในวันเดียวกับที่ GPTZero เผยผลสอบสวน Paul Griggs ซีอีโอ PwC สหรัฐฯ ให้สัมภาษณ์กับ Business Insider เกี่ยวกับความเข้าใจผิดสำคัญ 2 ประการที่บริษัทต่าง ๆ มีต่อ AI

ประการแรก Griggs กล่าวว่า AI ไม่ควรถูกมองเป็นเพียงโครงการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยี บริษัทที่จำกัดการนำ AI ไปใช้ไว้แค่ในความรับผิดชอบของ CIO หรือ CTO จะยังคง “สะดุดขาตัวเอง” ต่อไป แต่ควรมอง AI เป็นการเปลี่ยนแปลงธุรกิจครั้งใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับบุคลากรและกระบวนการทั้งหมด

ประการที่สอง เขาเตือนว่า AI ไม่สามารถแก้ปัญหาธุรกิจที่มีระบบการทำงานยุ่งเหยิงอยู่แล้วได้ โดยกล่าวว่า หากนำ AI ไปวางทับบนกระบวนการที่มีปัญหา สิ่งที่ AI จะทำได้คือทำให้เห็นว่ากระบวนการนั้น “แย่แค่ไหน”

ความย้อนแย้งอยู่ตรงที่ ในเวลาเดียวกันนั้น หน่วยงาน PwC Middle East ถูกกล่าวหาว่านำเนื้อหาที่สร้างโดย AI ไปวางทับกระบวนการจัดทำรายงานที่ขาดการตรวจสอบจากมนุษย์ ซึ่งเป็นแนวทางที่คำเตือนของซีอีโอสหรัฐฯ เองชี้ว่าไม่ควรทำ

ก่อนหน้านี้ ในเดือนมีนาคม 2026 Griggs ยังเคยบอกกับ Financial Times ว่าพาร์ตเนอร์ของ PwC ที่ไม่ยอมปรับตัวเข้ากับ AI “จะอยู่ที่บริษัทได้อีกไม่นาน” ซึ่งสะท้อนแรงผลักดันให้ทั้งองค์กรหันมาใช้แนวคิด AI-first

บทเรียนต่อวงการที่ปรึกษา

กรณีของบริษัท Big Four ทั้ง 4 แห่งทำให้เกิดคำถามจริงจังเกี่ยวกับระบบควบคุมคุณภาพของธุรกิจบริการวิชาชีพ โดยเฉพาะเอกสาร thought leadership ที่ถูกใช้เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและดึงดูดลูกค้าให้เข้ามาใช้บริการที่ปรึกษา

การใช้ AI ช่วยร่างเนื้อหาไม่ใช่ปัญหาโดยตัวมันเอง แต่เอกสารที่มีผลิตภัณฑ์ซึ่งยืนยันไม่ได้ แหล่งอ้างอิงปลอม และสถิติที่ไม่ตรงกับต้นฉบับ แสดงให้เห็นว่าการตรวจสอบโดยมนุษย์ยังเป็นขั้นตอนที่ขาดไม่ได้ โดยเฉพาะเมื่อรายงานถูกเผยแพร่ภายใต้ชื่อของบริษัทที่ลูกค้าคาดหวังมาตรฐานความถูกต้องในระดับสูง

สิ่งที่ทำให้กรณีนี้สะเทือนวงการมากขึ้น คือ PwC และบริษัทคู่แข่งต่างทำตลาดความเชี่ยวชาญด้าน AI ให้กับลูกค้า ขณะที่รายงานของบริษัทเองกลับถูกกล่าวหาว่าเป็นตัวอย่างของการใช้ AI แบบขาดความรับผิดชอบ หากไม่มีการยืนยันข้อเท็จจริงและแหล่งข้อมูลอย่างเป็นระบบ ความเร็วในการผลิตเนื้อหาด้วย AI ก็อาจกลายเป็นความเสี่ยงต่อชื่อเสียงและความไว้วางใจขององค์กรได้