จังหวะใหม่ของ Climate Tech VC ในยุโรป: ทำไม Q1 2026 ดูเหมือนเป็นการเปลี่ยนขั้วของภูมิภาค

ช่วงต้นปี 2026 มีรายงานหลายฉบับที่ทำให้ดูเหมือนว่า ยุโรปกำลังก้าวขึ้นมาเป็นภูมิภาคสำคัญของการลงทุน Venture Capital ใน Climate Tech แต่เมื่อดูข้อมูลลึกลงไป ภาพที่แท้จริงไม่ได้เกิดจากการบูมของตลาดยุโรปเพียงอย่างเดียว หากเป็นผลจากการเปลี่ยนโครงสร้างของการลงทุนทั้งอุตสาหกรรม

นักลงทุนกำลัง ทุ่มเงินก้อนใหญ่ให้บริษัทจำนวนน้อยลง โดยเน้นบริษัทที่ผ่านช่วงทดลองเทคโนโลยีแล้วและกำลังขยายสเกลเชิงอุตสาหกรรม การกระจุกตัวแบบนี้ทำให้สถิติรายไตรมาสของแต่ละภูมิภาคสามารถเปลี่ยนได้ง่าย หากมีดีลขนาดใหญ่มาเกิดในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง

ข้อมูลจริงของยุโรปในไตรมาส 1 ปี 2026

ตัวเลขการลงทุนไม่ได้สะท้อนการพุ่งขึ้นแบบร้อนแรงอย่างที่พาดหัวข่าวบางส่วนทำให้เข้าใจ

การลงทุนด้าน cleantech ของสหภาพยุโรป (รวมทั้ง venture และ growth capital) อยู่ที่ประมาณ 1.3 พันล้านยูโรในไตรมาส 1 ปี 2026 ลดลงจาก 2 พันล้านยูโรในไตรมาส 4 ปี 2025 และต่ำกว่าค่าเฉลี่ยรายไตรมาสของปี 2024 ที่ 2.2 พันล้านยูโร

จำนวนดีลก็ลดลงเช่นกัน เหลือเพียง 62 ดีล ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดตั้งแต่ปี 2017

ดีลระยะเติบโต (late‑stage) ซึ่งสำคัญต่อการขยายเทคโนโลยีมีน้อยมาก โดยมีเพียง 15 ดีลระดับ Series B หรือ growth equity ในไตรมาสนั้น

ดังนั้น ภาพที่ว่ายุโรป “นำ” ตลาดในบางช่วงจึงอาจเกิดจาก จังหวะของดีลใหญ่ไม่กี่ดีล มากกว่าการเพิ่มขึ้นของกิจกรรมการลงทุนโดยรวม

แนวโน้มทั่วโลก: ดีลน้อยลง แต่เงินก้อนใหญ่ขึ้น

สิ่งที่กำลังเปลี่ยนโฉมตลาด Climate Tech VC จริง ๆ คือการ กระจุกตัวของเงินทุน

ในปี 2025 เงินลงทุน venture และ growth capital ด้าน Climate Tech ทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ 40.5 พันล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นราว 8% จากปีก่อนหน้า แต่จำนวนดีลกลับ ลดลงประมาณ 18%

อีกสัญญาณสำคัญคือดีลขนาดใหญ่กำลังครองตลาด

ครึ่งหนึ่งของ 10 ดีล Climate Tech ที่ใหญ่ที่สุดในปี 2025 มีมูลค่าเกิน 1 พันล้านดอลลาร์

บางชุดข้อมูลยังพบว่า เงินลงทุนกว่า 93% อยู่ในดีล late‑stage หรือ growth stage ขณะที่ดีล seed คิดเป็นไม่ถึง 1% ของเงินทั้งหมด

แนวโน้มนี้สะท้อนว่าอุตสาหกรรมกำลังเข้าสู่ระยะใหม่ นักลงทุนต้องการสนับสนุนบริษัทที่สามารถสร้างโครงสร้างพื้นฐานพลังงานจริง เช่น

• ระบบกักเก็บพลังงาน
• โครงข่ายไฟฟ้าและโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน
• นิวเคลียร์รุ่นใหม่หรือฟิวชัน

ทำไมการเปรียบเทียบกับสหรัฐจึงซับซ้อน

แม้จะมีข่าวเกี่ยวกับ “การเปลี่ยนขั้วภูมิภาค” แต่ในภาพรวม สหรัฐยังคงครองตลาด VC ของโลกอย่างชัดเจน

ในไตรมาส 1 ปี 2026 ทวีปอเมริกาดึงดูดเงินลงทุนประมาณ 82% ของเงิน VC ทั้งโลก ส่วนหนึ่งมาจากดีล AI ขนาดมหาศาล

เพียง 5 บริษัทในสหรัฐก็ระดมทุนรวมกันถึง 188.6 พันล้านดอลลาร์ในไตรมาสเดียว

ดีลระดับนี้—ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ใน Climate Tech—ทำให้สถิติการลงทุนรายภูมิภาค ผันผวนอย่างมาก และอาจบดบังภาพของตลาด Climate Tech ที่มีขนาดเล็กกว่า

ถึงอย่างนั้น สหรัฐก็ยังเป็นศูนย์กลางสำคัญของ Climate Tech โดยมีเงินลงทุน VC ในปี 2025 ประมาณ 29 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งถือว่าสูงที่สุดช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์ของภาคนี้

ช่องว่างเงินทุนช่วงขยายธุรกิจของยุโรป

ระบบนิเวศ Climate Tech ของยุโรปมีจุดแข็งหลายด้าน เช่น

• งานวิจัยและมหาวิทยาลัย
• การก่อตั้งสตาร์ทอัพระยะต้น
• นโยบายด้านสภาพภูมิอากาศของสหภาพยุโรป

แต่ปัญหามักเกิดใน ช่วงขยายธุรกิจ (scale‑up)

การสร้างโรงงานแบตเตอรี่ โรงงานไฮโดรเจน หรือโครงสร้างพื้นฐานพลังงานต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมาก ซึ่งมักอยู่ในรอบ Series B, C และ growth และตลาดทุนยุโรปยังมีเงินส่วนนี้น้อยกว่าสหรัฐ

ตัวเลข Q1 2026 ที่มีเพียง 15 ดีล late‑stage ในยุโรป จึงสะท้อนช่องว่างนี้อย่างชัดเจน

ที่น่าสนใจคือเงินลงทุนในอุตสาหกรรมยังมีเหลือจำนวนมาก

ประมาณการระบุว่า มีเงินทุน Climate Tech VC ที่ยังไม่ได้ใช้ (“dry powder”) ประมาณ 90 พันล้านดอลลาร์ทั่วโลก ณ ไตรมาส 1 ปี 2026 หลังปี 2025 มีการระดมทุนกองทุนจำนวนมาก

ความท้าทายจึงไม่ใช่แค่มีเงินหรือไม่ แต่เป็น เงินนั้นถูกนำไปลงทุนที่ไหน และในบริษัทประเภทใด

VC Climate Tech กับการลงทุนพลังงานโลกจริง ๆ

อีกเหตุผลที่ทำให้การจัดอันดับภูมิภาคอาจดูสับสน คือ Climate Tech VC เป็นเพียงส่วนเล็กของเศรษฐกิจการเปลี่ยนผ่านพลังงาน (energy transition)

VC ลงทุนในสตาร์ทอัพที่พัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ขณะที่การเปลี่ยนผ่านพลังงานในโลกจริงยังรวมถึง

• โครงการพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่
• โครงข่ายไฟฟ้า
• โครงสร้างพื้นฐานพลังงาน

ซึ่งมักใช้เงินระดับหลายหมื่นล้านดอลลาร์ผ่าน project finance และเงินลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน ไม่ใช่ VC

เพราะดีล VC มีขนาดเล็กกว่าและกระจุกตัวสูง เพียงไม่กี่ดีลระดับพันล้านดอลลาร์ก็สามารถทำให้สถิติรายไตรมาสของภูมิภาคเปลี่ยนได้อย่างมีนัยสำคัญ

สิ่งที่แนวโน้มนี้บอกเกี่ยวกับอนาคตของ Climate Tech

ข้อมูลล่าสุดชี้ให้เห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างสามประการ

• เงินลงทุนกำลังไหลไปสู่บริษัทระยะเติบโตมากกว่าสตาร์ทอัพระยะเริ่มต้น
• อันดับภูมิภาคสามารถเปลี่ยนได้รวดเร็วตามจังหวะของดีลขนาดใหญ่
• ยุโรปยังสร้างสตาร์ทอัพ Climate Tech ได้ต่อเนื่อง แต่ยังต้องแก้ปัญหาเงินทุนช่วง scale‑up

ผลลัพธ์คืออุตสาหกรรม Climate Tech กำลังเปลี่ยนจากช่วงทดลองเทคโนโลยี ไปสู่ช่วง การสร้างและติดตั้งโครงสร้างพื้นฐานในระดับอุตสาหกรรมจริง และเงินลงทุน Venture Capital ก็กำลังไหลตามบริษัทที่สามารถขยายเทคโนโลยีเหล่านี้ได้ในสเกลใหญ่