เบื้องหลังค่าเงินรูเปียห์ร่วงหนัก: น้ำมันแพง ยีลด์สหรัฐพุ่ง และแรงกระแทกจากภูมิรัฐศาสตร์

ตลาดพันธบัตรโลกปั่นป่วน และดอลลาร์แข็งค่า

ในเวลาเดียวกัน ตลาดพันธบัตรทั่วโลกกำลังเผชิญการเทขายครั้งใหญ่ เนื่องจากนักลงทุนกังวลว่า ราคาพลังงานที่สูงขึ้นจะทำให้เงินเฟ้ออยู่ในระดับสูงเป็นเวลานาน และอาจทำให้ธนาคารกลางต้องคงดอกเบี้ยสูงต่อไป

ผลลัพธ์คืออัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ (U.S. Treasury yields) เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ตัวอย่างเช่น

• พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐอายุ 10 ปีขึ้นไปประมาณ 4.63% ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบหลายเดือน

ยีลด์ที่สูงขึ้นมีผลสำคัญสองอย่างต่อกระแสเงินทุนโลก

• ทำให้การลงทุนในสินทรัพย์ดอลลาร์น่าสนใจขึ้น
• กระตุ้นให้เงินทุนไหลออกจากตลาดเกิดใหม่

เมื่อเงินทุนไหลกลับไปยังสหรัฐ ดอลลาร์จึงแข็งค่า และสกุลเงินของตลาดเกิดใหม่ รวมถึงรูเปียห์ ถูกกดดันให้ลดลง

ทำไมค่าเงินรูเปียห์จึงร่วงแรง

หลายแรงกดดันเกิดขึ้นพร้อมกันในช่วงเดียวกัน ได้แก่

• ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นเพิ่มความเสี่ยงทางเศรษฐกิจของอินโดนีเซีย
• ยีลด์พันธบัตรสหรัฐที่สูงดึงดูดเงินทุนกลับไปยังดอลลาร์
• นักลงทุนทั่วโลกลดการลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยง

ผลคือค่าเงินรูเปียห์ร่วงลงอย่างรวดเร็ว โดยทะลุ 17,500 รูเปียห์ต่อดอลลาร์ และต่อมาอ่อนค่าลึกเกิน 17,700 ต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับอ่อนค่าที่สุดเป็นประวัติการณ์

สถานการณ์นี้ยังทำให้ตลาดจับตาการแทรกแซงจาก ธนาคารกลางอินโดนีเซีย (Bank Indonesia) เพื่อพยุงค่าเงินและลดแรงไหลออกของเงินทุน

ผลกระทบลามไปทั่วสกุลเงินเอเชีย

การอ่อนค่าของรูเปียห์ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงประเทศเดียว แต่เป็นส่วนหนึ่งของแรงกดดันทั่วทั้งภูมิภาค

สกุลเงินหลายประเทศในเอเชียอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับดอลลาร์ เช่น

• รูปีอินเดีย ทำสถิติอ่อนค่าต่ำสุดใหม่จากราคาพลังงานสูงและยีลด์โลกที่เพิ่มขึ้น
• เปโซฟิลิปปินส์ และสกุลเงินเอเชียอื่น ๆ ก็อ่อนค่าตามกระแสเงินทุนที่ไหลกลับสหรัฐ

ภาพรวมคือ นักลงทุนลดการถือครองสินทรัพย์ในตลาดเกิดใหม่และเพิ่มการถือครองสินทรัพย์ปลอดภัย

การเทขายพันธบัตรทั่วโลก

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นพร้อมกับสิ่งที่นักวิเคราะห์เรียกว่า global bond rout หรือการเทขายพันธบัตรพร้อมกันทั่วโลก

ตั้งแต่สหรัฐ ญี่ปุ่น ไปจนถึงยุโรป ราคาพันธบัตรลดลงในวงกว้าง ขณะที่ยีลด์เพิ่มขึ้น เนื่องจากตลาดเริ่มคาดการณ์ว่าดอกเบี้ยอาจอยู่ในระดับสูงนานกว่าที่คิด

สำหรับประเทศตลาดเกิดใหม่ การเคลื่อนไหวนี้มีผลมาก เพราะหลายประเทศต้องพึ่งพาเงินทุนจากต่างชาติในการซื้อพันธบัตรรัฐบาล

หุ้นเอเชียและสินทรัพย์เสี่ยงได้รับผลกระทบ

เมื่อเงินทุนไหลเข้าสู่สินทรัพย์ปลอดภัย ตลาดหุ้นก็ได้รับแรงกดดันเช่นกัน

หุ้นเอเชียหลายตลาดปรับตัวลง โดยเฉพาะประเทศที่พึ่งพาพลังงานนำเข้า เพราะต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงอาจกระทบกำไรของบริษัทและการเติบโตเศรษฐกิจ

ตัวอย่างที่เห็นชัดคือ ดัชนี Kospi ของเกาหลีใต้ ซึ่งเผชิญความผันผวนรุนแรงในช่วงที่ความขัดแย้งในตะวันออกกลางทวีความรุนแรง ความกังวลเรื่องต้นทุนพลังงานและการขนส่งทำให้หุ้นหลายกลุ่มปรับตัวลงอย่างหนักในบางช่วง

ภาพรวม: ปฏิกิริยาลูกโซ่ของตลาดโลก

เหตุการณ์ทั้งหมดสะท้อนกลไกที่เกิดขึ้นบ่อยในตลาดการเงินโลก เมื่อความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์เพิ่มขึ้น

ลำดับเหตุการณ์โดยทั่วไปคือ

1. ความตึงเครียดทางการเมืองทำให้กังวลเรื่องอุปทานพลังงาน
2. ราคาน้ำมันพุ่งและเพิ่มแรงกดดันเงินเฟ้อ
3. ตลาดพันธบัตรถูกขาย ทำให้ยีลด์สูงขึ้น
4. ดอลลาร์แข็งค่าเพราะนักลงทุนแห่ถือสินทรัพย์ปลอดภัย
5. สกุลเงิน หุ้น และพันธบัตรของตลาดเกิดใหม่ถูกกดดัน

สำหรับประเทศอย่างอินโดนีเซียที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานและเงินทุนต่างชาติ การรวมตัวของปัจจัยเหล่านี้สามารถทำให้ค่าเงินผันผวนอย่างรวดเร็วได้

แม้แรงกดดันลักษณะนี้มักจะคลี่คลายเมื่อราคาพลังงานหรือยีลด์เริ่มนิ่ง แต่เหตุการณ์ครั้งนี้ตอกย้ำว่า สกุลเงินของตลาดเกิดใหม่ยังคงเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับราคาพลังงาน อัตราดอกเบี้ยโลก และความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์