รัฐบาลตลาดเกิดใหม่ออกพันธบัตรสกุลเงินต่างประเทศ 1.9 แสนล้านดอลลาร์ แม้ตลาดสะดุดเพราะสงครามอิหร่าน

ตัวเลขสถิติไม่ได้หมายความว่าตลาดพันธบัตรไม่สะเทือนจากสงครามอิหร่าน หากสะท้อนว่า รัฐบาลบางประเทศกู้ได้มากตั้งแต่ต้นปี และกลับมาออกพันธบัตรได้เมื่อภาวะตลาดเปิดทางอีกครั้ง ตามข้อมูลสถาบันการเงินระหว่างประเทศ (IIF) ที่มีรายงานในเดือนกันยายน รัฐบาลตลาดเกิดใหม่ออกพันธบัตรสกุลเงินต่างประเทศรวม 1.9 แสนล้านดอลลาร์ ในช่วงมกราคม–สิงหาคม 2569 เทียบกับ 1.6 แสนล้านดอลลาร์ ในช่วงเดียวกันของปีก่อน เพิ่มขึ้น 3 หมื่นล้านดอลลาร์ หรือ 18.75% การออกพันธบัตรอีกประมาณ 1 หมื่นล้านดอลลาร์หลังจากนั้นทำให้ยอดสะสมที่รายงานอยู่ที่ราว 2 แสนล้านดอลลาร์539

สงครามทำตลาดสะดุด แล้วสถิติเกิดขึ้นได้อย่างไร

ช่วงต้นปีเริ่มต้นอย่างคึกคัก ก่อนความกังวลเรื่องสงครามอิหร่านจะดันต้นทุนกู้ยืมขึ้นและทำให้การขายตราสารหนี้แทบหยุดชะงัก ตัวติดตามการออกพันธบัตรของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ระบุว่า เดือนมีนาคมรัฐบาลระดมทุนผ่านพันธบัตรสกุลเงินหลักได้เพียง 4.1 พันล้านดอลลาร์ ต่ำกว่าปีก่อนราว 60% แต่ในต้นเดือนเมษายน โปแลนด์กลับมาขายพันธบัตรสกุลดอลลาร์ 6 พันล้านดอลลาร์ โดยมีอายุ 5, 10 และ 30 ปี387

ซาอุดีอาระเบียเป็นตัวอย่างของแรงซื้อก่อนตลาดสะดุด: การขายพันธบัตรดอลลาร์ 4 ชุดในเดือนมกราคมระดมทุนได้ 1.15 หมื่นล้านดอลลาร์ และมีคำสั่งซื้อราว 3.1 หมื่นล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 2.7 เท่าของยอดขาย อย่างไรก็ดี ยอดคำสั่งซื้อแสดงความสนใจของนักลงทุน ไม่ใช่จำนวนพันธบัตรที่จัดสรรให้จริง5758 รายงานเดือนกันยายนระบุว่า ต่อมาซาอุดีอาระเบียและกาตาร์กลับมาขายพันธบัตรดอลลาร์ผ่านการเสนอขายต่อสาธารณะเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น ลำดับเหตุการณ์นี้ช่วยอธิบายยอดรวมที่สูงได้ แต่หลักฐานที่มี ยังบอกไม่ได้ ว่ารัฐบาลในอ่าวอาหรับตั้งใจเร่งกู้ก่อนสงครามมากเพียงใด39

เม็กซิโกและตุรกีอยู่ในกลุ่มประเทศที่ผู้กู้ระดมทุนจากตลาดพันธบัตรระหว่างประเทศจำนวนมากเช่นกัน Bloomberg รายงานว่าในครึ่งแรกของปี 2569 ผู้กู้จากแต่ละประเทศ รวมถึงโปแลนด์และซาอุดีอาระเบีย ระดมทุนได้เกิน 1 หมื่นล้านดอลลาร์ แต่ตัวเลขชุดนี้ รวมทั้งรัฐบาลและบริษัท จึงนำไปนับเป็นยอดของรัฐบาลแต่ละประเทศในสถิติ 1.9 แสนล้านดอลลาร์ไม่ได้ ส่วนการกู้เพิ่มเติมของตุรกีที่กล่าวถึงในรายงานเดือนกันยายนยังเป็นแผน ไม่ใช่ธุรกรรมที่เสร็จสิ้นแล้ว1739

ทำไมนักลงทุนยังซื้อ

หลังแรงกระแทกช่วงแรก เงินลงทุนกลับเข้าสินทรัพย์ตลาดเกิดใหม่ ข้อมูล IIF ที่ Reuters รายงานระบุว่า เดือนเมษายนมีเงินลงทุนในหลักทรัพย์ไหลเข้าสุทธิ 5.83 หมื่นล้านดอลลาร์ หลังไหลออก 6.62 หมื่นล้านดอลลาร์ ในเดือนมีนาคม ตัวเลขนี้รวมทั้งหุ้นและพันธบัตร จึงเป็นสัญญาณว่าความต้องการลงทุนฟื้นตัว ไม่ใช่ยอดซื้อพันธบัตรรัฐบาลโดยตรง43

อีกด้านหนึ่ง Bloomberg ระบุว่า ส่วนต่างผลตอบแทน ของพันธบัตรตลาดเกิดใหม่ในตลาดระหว่างประเทศแคบที่สุดในรอบเกือบสองทศวรรษ ส่วนต่างนี้คือผลตอบแทนเพิ่มเติมที่นักลงทุนเรียกเหนือพันธบัตรอ้างอิงเพื่อชดเชยความเสี่ยงของผู้กู้ ดังนั้น แม้ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ สูงขึ้นจนดันผลตอบแทนรวมและต้นทุนกู้เงินสกุลดอลลาร์ให้สูงตาม นักลงทุนก็อาจยังเรียกส่วนเพิ่มสำหรับความเสี่ยงเครดิตไม่มากนัก17

Reuters ชี้ว่า การปฏิรูป ตลาดทุนในประเทศที่ลึกขึ้น เงินสำรองที่แข็งแกร่งขึ้น และฐานนักลงทุนในประเทศที่ใหญ่ขึ้น ช่วยให้บางเศรษฐกิจรับมือแรงกระแทกได้ดีกว่าในอดีต แต่ไม่ได้ทำให้หนี้สกุลเงินต่างประเทศปลอดความเสี่ยง สงครามยังสร้างแรงกดดันด้านเงินเฟ้อ การคลัง และการค้าต่อตลาดเกิดใหม่3437

อย่าสับสน ‘ยอดออกใหม่’ กับ ‘หนี้คงค้าง’

Fitch คาดว่าซาอุดีอาระเบียจะยังเป็นหนึ่งในผู้ออกตราสารหนี้สกุลดอลลาร์และ ซุกูก หรือตราสารหนี้ตามหลักการเงินอิสลามรายใหญ่ของตลาดเกิดใหม่ และประเมินว่าตลาดตราสารหนี้ของประเทศจะมี ยอดคงค้าง 6 แสนล้านดอลลาร์ในปี 2569 ตัวเลขนี้เป็นประมาณการ หนี้คงค้างของตลาดตราสารหนี้ในวงกว้าง ซึ่งเกี่ยวข้องกับความต้องการเงินทุนในหลายภาคส่วนและการขาดดุลการคลัง ไม่ใช่พันธบัตรดอลลาร์ที่รัฐบาลจะออกใหม่ 6 แสนล้านดอลลาร์49

โมฮาเหม็ด เอล-เอเรียน ประเมินว่าพันธบัตรตลาดเกิดใหม่ที่ออกเพิ่มสร้างแรงกดดันต่อผลตอบแทนพันธบัตรทั่วโลก ในระดับส่วนเพิ่ม แต่ปริมาณยังน้อยกว่าการออกตราสารหนี้ของประเทศพัฒนาแล้วและบริษัทเทคโนโลยีมาก กล่าวอีกอย่างคือ ผู้กู้กลุ่มนี้ต้องแข่งขันแย่งเงินนักลงทุนมากขึ้น ทว่าการประเมินดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าแรงกดดันต่อผลตอบแทนมีขนาดเท่าใด15