จีนผลิตหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทะลุแสนตัว แต่ยังติดโจทย์ใช้งานจริง

เรื่องราวหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ของจีนในปี 2026 จึงควรถูกมองว่าเป็นการเร่งขยายกำลังการผลิตที่กำลังเจอกับบททดสอบด้านการทำตลาดจริง

กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีน หรือ MIIT คาดว่าผลผลิตหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทั้งปีจะเกิน 100,000 ตัว เพิ่มขึ้นประมาณ 5 เท่าจากราว 20,000 ตัวในปี 2025 ขณะเดียวกัน จีนตั้งเป้านำหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์มากกว่า 10,000 ตัวไปใช้งานเชิงพาณิชย์ภายในสิ้นปี 2026 671016

ความแตกต่างระหว่างตัวเลขสองชุดนี้มีนัยสำคัญ เพราะ “ผลิตได้” “จัดส่งแล้ว” “มีคำสั่งซื้อแบบชำระเงิน” “อยู่ในโครงการนำร่อง” และ “ถูกใช้งานซ้ำอย่างต่อเนื่องโดยลูกค้า” ไม่ใช่ตัวชี้วัดเดียวกัน

เป้าหมายผลิต 100,000 ตัวสะท้อนแรงส่งด้านอุตสาหกรรม

ประมาณการของ MIIT ชี้ให้เห็นว่าจีนกำลังขยายทั้งโรงงาน ซัพพลายเออร์ และสายการผลิตอย่างรวดเร็ว โดยมีรายงานว่าผลผลิตในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ทะลุ 40,000 ตัวแล้ว 916

AgiBot ระบุว่าได้ผลิตหุ่นยนต์ประเภท embodied intelligence ซึ่งหมายถึงหุ่นยนต์ที่รับรู้ ตัดสินใจ และลงมือทำในโลกจริง ครบ 15,000 ตัวในเดือนมิถุนายน ขณะที่ Unitree ผลิตหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์แบบสองขาได้ประมาณ 11,000 ตัวภายในช่วงต้นเดือนเดียวกัน ตามรายงานของ News18 39

ตัวเลขเหล่านี้ช่วยอธิบายว่าเหตุใด AgiBot และ Unitree จึงถูกมองว่าเป็นศูนย์กลางของตลาดหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จีนมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ก็ยังเป็นตัวเลขของสิ่งที่ผู้ผลิตสร้างขึ้น ไม่ได้ยืนยันว่าลูกค้านำหุ่นยนต์เหล่านั้นไปใช้งานประจำในสถานที่ทำงานแล้ว

AgiBot และ Unitree นำด้านการจัดส่ง แต่ตลาดโดยรวมยังเล็ก

ข้อมูลประมาณการจาก Counterpoint Research ระบุว่า การจัดส่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทั่วโลกในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 มีมากกว่า 22,000 ตัว เพิ่มขึ้นเกือบ 300% เมื่อเทียบกับปีก่อน AgiBot ครองอันดับหนึ่งด้วยยอดจัดส่ง 9,700 ตัว และผู้ผลิต 5 อันดับแรกคิดเป็น 86% ของยอดจัดส่งทั่วโลก 26

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขจากแหล่งอื่นต่ำกว่านั้น โดย CNBC รายงานว่า Morgan Stanley คาดการณ์ว่าจะมีการจัดส่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ในจีนตลอดปี 2026 จำนวน 50,000 ตัว โดยไม่นับรวมเครื่องต้นแบบ การทดลองก่อนสั่งซื้อ และเครื่องที่ผลิตไว้ใช้ภายในบริษัท 14

ความแตกต่างนี้สะท้อนปัญหาด้านนิยามของตลาด แต่ละแหล่งอาจนับไม่เหมือนกันว่าจะรวมผลผลิต การจัดส่งให้ลูกค้าภายนอก หรือหุ่นยนต์ embodied intelligence ในขอบเขตที่กว้างกว่าหรือไม่

หุ่นยนต์ที่ประกอบเสร็จในโรงงานจึงไม่ได้หมายความว่าจะถูกนำไปติดตั้งบนสายการผลิตโดยอัตโนมัติ การจัดส่งก็ไม่ได้แปลว่าหุ่นยนต์ทำงานได้โดยไม่ต้องมีคนคอยควบคุมอย่างใกล้ชิด และคำสั่งซื้อล่วงหน้าก็ไม่เท่ากับความต้องการที่เกิดขึ้นซ้ำอย่างต่อเนื่อง

งานวิจัยและการศึกษายังเป็นแรงขับสำคัญของตลาด

การเติบโตของ Unitree แสดงให้เห็นทั้งโอกาสและความไม่แน่นอนของอุตสาหกรรม บริษัทจัดส่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์มากกว่า 5,500 ตัวในปี 2025 ตามรายงานของ Gasgoo และ China.org.cn ขณะที่รายงานอุตสาหกรรมระบุว่าบริษัทมีแผนขยายการผลิตและกำลังการผลิตเพิ่มเติม 1227

แต่รายงานอีกส่วนเตือนว่า ยอดขายจำนวนมากในปัจจุบันเป็นการซื้อแบบครั้งเดียว และมีหุ่นยนต์เพียงส่วนน้อยที่ถูกใช้งานเชิงพาณิชย์อย่างต่อเนื่อง Reuters ยังรายงานด้วยว่า หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ส่วนใหญ่ที่ขายได้ในปีก่อนถูกส่งให้หน่วยงานวิจัยและการศึกษาเพื่อใช้ทดสอบ มากกว่าจะนำไปใช้ในภาคอุตสาหกรรมหรือธุรกิจ 2022

ยอดขายให้มหาวิทยาลัย ห้องทดลอง และผู้พัฒนาระบบไม่ได้ไร้ความหมาย เพราะช่วยสร้างรายได้ เพิ่มข้อมูลป้อนกลับด้านฮาร์ดแวร์ และสร้างข้อมูลสำหรับฝึกระบบ แต่ยอดขายกลุ่มนี้ยังไม่ใช่หลักฐานว่าหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์สามารถทดแทนแรงงานมนุษย์ได้อย่างน่าเชื่อถือและมีต้นทุนต่ำในวงกว้าง

เหตุใดการผลิตจึงโตเร็วกว่าการใช้งานจริง

ผู้ผลิตกำลังพยายามเปลี่ยนภาพจำจากการสาธิตเต้น ต่อสู้ หรือแสดงกายกรรม ไปสู่ภารกิจที่ใช้ได้จริง เช่น คัดแยกพัสดุ บรรจุโทรศัพท์มือถือ งานโลจิสติกส์ และงานในโรงงาน Reuters ระบุว่าความพยายามเหล่านี้สะท้อนการค้นหาแอปพลิเคชันที่มีประโยชน์ในเชิงธุรกิจ มากกว่าจะเป็นหลักฐานว่าตลาดมวลชนได้เกิดขึ้นแล้ว 11718

อุปสรรคสำคัญไม่ได้มีแค่เรื่องความก้าวหน้าทางเทคนิค แต่รวมถึงการปฏิบัติงานในโลกจริงด้วย ได้แก่

• ความน่าเชื่อถือ: ลูกค้าต้องการให้หุ่นยนต์ทำงานเดิมซ้ำ ๆ ได้อย่างสม่ำเสมอ ไม่ใช่ทำได้เฉพาะในการสาธิตที่มีการควบคุมอย่างดี
• ความเป็นอิสระในการทำงาน: หากต้องมีคนคอยแทรกแซงหรือควบคุมตลอดเวลา หุ่นยนต์อาจไม่ช่วยลดต้นทุนแรงงานได้ตามที่คาดหวัง
• การผสานเข้ากับระบบเดิม: หุ่นยนต์ต้องทำงานร่วมกับขั้นตอนการผลิต คลังสินค้า ระบบบริการ และมาตรการความปลอดภัยที่มีอยู่แล้ว
• เศรษฐศาสตร์หลังการขาย: ค่าบำรุงรักษา เวลาหยุดทำงาน การมีเจ้าหน้าที่กำกับ และการอัปเดตซอฟต์แวร์ ล้วนส่งผลต่อต้นทุนการครอบครองที่แท้จริง
• การเลือกงานให้เหมาะสม: หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ต้องทำงานได้ดีกว่าเครื่องจักรเฉพาะทางที่ง่ายกว่า หรือมีความยืดหยุ่นมากพอที่จะคุ้มค่ากับการลงทุน

TrendForce มองว่าการนำหุ่นยนต์ไปใช้ในอุตสาหกรรมยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ 3C อากาศยาน โลจิสติกส์ และพลังงาน เป็นการทดสอบความเป็นไปได้ทางธุรกิจ การมองเช่นนี้ระมัดระวังกว่าการนับทุกการติดตั้งเป็นหลักฐานของการยอมรับในวงกว้าง 3

ตัวชี้วัดที่สำคัญที่สุดคือคุณค่าที่ลูกค้าได้รับซ้ำได้จริง

จีนแสดงให้เห็นแล้วว่าสามารถผลิตฮาร์ดแวร์หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ได้อย่างรวดเร็ว และทำให้ยอดจัดส่งกระจุกตัวอยู่กับผู้ผลิตชั้นนำไม่กี่ราย โดยข้อมูลอุตสาหกรรมชุดหนึ่งระบุว่า ผู้ผลิตจีนคิดเป็นมากกว่า 97% ของการจัดส่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทั่วโลกในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ซึ่งสะท้อนความได้เปรียบจากห่วงโซ่อุปทานและตลาดภายในประเทศ 25

คำถามที่ยากกว่าคือ หลังจากหุ่นยนต์ออกจากโรงงานแล้วเกิดอะไรขึ้น หลักฐานที่ชัดเจนกว่าว่าตลาดกำลังเข้าสู่ระยะการใช้งานเชิงพาณิชย์จริง ได้แก่ สัญญากับลูกค้าหลายปี การสั่งซื้อซ้ำเพื่อทำงานเดิมที่สร้างผลผลิตได้ ตัวเลขเวลาทำงานที่ตรวจสอบได้ และค่าบริการที่ยังอยู่ในระดับยอมรับได้เมื่อใช้งานนอกสภาพแวดล้อมสาธิต

บทสรุปของปี 2026 จึงมีทั้งด้านบวกและข้อจำกัด จีนกำลังข้ามพ้นจุดเปลี่ยนด้านกำลังการผลิต ขณะที่การใช้งานจริงยังอยู่ระหว่างการพิสูจน์ เป้าหมายผลิตมากกว่า 100,000 ตัวแสดงให้เห็นว่าอุปทานสามารถขยายได้เร็วเพียงใด ส่วนเป้าหมายใช้งานเชิงพาณิชย์มากกว่า 10,000 ตัวกลับสะท้อนว่า การทำให้หุ่นยนต์ทำงานได้จริงอย่างสม่ำเสมอและคุ้มค่าทางเศรษฐกิจยังเป็นความสำเร็จที่หาได้ยากกว่า 67

ตราบใดที่ตัวเลขการผลิต การจัดส่ง และผลลัพธ์ที่ยั่งยืนของลูกค้ายังไม่มาบรรจบกัน กระแสหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ของจีนควรถูกอ่านว่าเป็นหลักฐานของศักยภาพด้านอุตสาหกรรม มากกว่าจะเป็นเครื่องยืนยันว่าตลาดเชิงพาณิชย์ได้เข้าสู่ยุคการใช้งานในวงกว้างแล้ว