GDP ญี่ปุ่นโต 1.1% ต่ำคาด สะท้อนอุปสงค์ในประเทศอ่อนแอ ขณะที่เงินเยนแข็งค่า

เศรษฐกิจญี่ปุ่นยังขยายตัวในไตรมาส 2 แต่ตัวเลขออกมาต่ำกว่าที่ตลาดคาดอย่างชัดเจน โดย GDP ช่วงเดือนเมษายน–มิถุนายนเติบโตในอัตรา 1.1% ต่อปี เทียบกับคาดการณ์ที่ 2.0% ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้ทำให้ตลาดหุ้นเอเชียปรับตัวลงพร้อมกันทั้งภูมิภาค แต่เงินเยนกลับแข็งค่าขึ้นเล็กน้อย ขณะที่ดัชนีหุ้นแต่ละตลาดเคลื่อนไหวในทิศทางแตกต่างกัน

ภาพรวมจึงเป็นการฟื้นตัวที่ยังเปราะบาง โดยมีแรงขับเคลื่อนจากอุปสงค์ภายนอกมากกว่าการบริโภคของครัวเรือนหรือการลงทุนของภาคธุรกิจ

GDP ยังโตต่อเนื่อง แต่แรงส่งในประเทศอ่อนแอ

เมื่อคำนวณเป็นการเปลี่ยนแปลงจากไตรมาสก่อน เศรษฐกิจญี่ปุ่นขยายตัว 0.3% ต่ำกว่าคาดการณ์ที่ 0.5% แต่เป็นการเติบโตต่อเนื่องเป็นไตรมาสที่ 3 หลังจากไตรมาสก่อนหน้าถูกปรับเพิ่มเป็นการขยายตัว 1.9% ต่อปี

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดภายในตัวเลข GDP สะท้อนภาพที่ไม่น่าไว้วางใจนัก:

• อุปสงค์ภายนอกช่วยเพิ่มการเติบโต 0.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ทำให้ตัวเลข GDP โดยรวมยังเป็นบวก
• การลงทุนภาคธุรกิจลดลง 1.2% จากไตรมาสก่อน สะท้อนความระมัดระวังของบริษัทต่าง ๆ
• การบริโภคภาคเอกชนทรงตัว หลังต้นทุนพลังงานและวัตถุดิบที่สูงขึ้นกดดันกำลังซื้อของครัวเรือน
• ปัญหาห่วงโซ่อุปทานที่เชื่อมโยงกับความขัดแย้งในตะวันออกกลางเพิ่มแรงกดดันต่อทั้งครัวเรือนและภาคธุรกิจ

องค์ประกอบเหล่านี้มีความสำคัญต่อแนวโน้มระยะข้างหน้า เพราะการส่งออกสามารถช่วยพยุงตัวเลข GDP ได้ในระยะสั้น แต่การฟื้นตัวจะยั่งยืนกว่าหากการบริโภคและการลงทุนภายในประเทศกลับมาเป็นแรงขับเคลื่อนด้วย

ทำไมเงินเยนจึงแข็งค่าหลัง GDP ต่ำคาด

เงินเยนไม่ได้อ่อนค่าตามตัวเลขเศรษฐกิจที่น่าผิดหวัง แต่กลับแข็งค่าขึ้น 0.2% มาอยู่ที่ 159.055 เยนต่อดอลลาร์สหรัฐ

ปัจจัยสำคัญมาจากการปรับมุมมองต่อทิศทางดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือนโยบาย Fed โดยตลาดลดการคาดการณ์ว่า Fed จะขึ้นดอกเบี้ย และความน่าจะเป็นโดยนัยที่ Fed จะคงดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นเป็น 66.9% จาก 47.6% ในเดือนก่อนหน้า

เมื่อคาดว่าอัตราดอกเบี้ยสหรัฐฯ จะอยู่ในระดับผ่อนคลายมากขึ้น แรงหนุนของดอลลาร์ก็ลดลง และส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยระหว่างสินทรัพย์สกุลดอลลาร์กับเงินเยนมีแนวโน้มแคบลง จึงช่วยให้เงินเยนแข็งค่า แม้ข้อมูล GDP ของญี่ปุ่นจะต่ำกว่าคาด

ด้านญี่ปุ่น ตลาดยังจับตาแรงกดดันด้านราคา โดย GDP deflator เพิ่มขึ้น 2.6% เมื่อเทียบกับปีก่อน ขณะที่ต้นทุนพลังงานยังอยู่ในระดับสูง ภาวะเงินเฟ้อที่ยืดเยื้ออาจทำให้ความเป็นไปได้ของการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติมโดยธนาคารกลางญี่ปุ่น หรือ BOJ ยังคงอยู่ในสายตานักลงทุน แม้การบริโภคและการลงทุนที่อ่อนแอจะเรียกร้องให้ BOJ ใช้ความระมัดระวัง

ตลาดหุ้นเอเชียเคลื่อนไหวผสม ไม่ได้เทขายทั้งภูมิภาค

ข้อมูลดัชนีตลาดที่มีอยู่แสดงให้เห็นปฏิกิริยาที่แตกต่างกันในแต่ละตลาด ได้แก่

• Nikkei 225: เพิ่มขึ้น 0.59% อยู่ที่ 68,713.80 จุด
• S&P/ASX 200: ลดลง 0.80% อยู่ที่ 9,115.20 จุด
• KOSPI: เพิ่มขึ้น 2.42% อยู่ที่ 6,977.94 จุด
• Hang Seng: ลดลง 1.10% อยู่ที่ 25,116.85 จุด
• Shanghai Composite: แทบไม่เปลี่ยนแปลง เพิ่มขึ้น 0.01% อยู่ที่ 3,927.18 จุด

รายงานระหว่างวันที่ 17 สิงหาคมยังระบุว่าตลาดอยู่ในโหมดระมัดระวัง โดย Nikkei ขยับขึ้นเล็กน้อย ขณะที่ดัชนี Topix ซึ่งเป็นดัชนีตลาดหุ้นญี่ปุ่นในภาพกว้างกว่ากลับลดลง นักลงทุนยังติดตามสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับช่องแคบฮอร์มุซอย่างใกล้ชิด

ทั้งนี้ ต้องระวังเรื่องช่วงเวลาของข้อมูล: ระดับดัชนีทั้ง 5 รายการข้างต้นลงวันที่ 14 สิงหาคม ส่วนการประกาศ GDP และปฏิกิริยาระหว่างวันเกิดขึ้นในวันที่ 17 สิงหาคม ดังนั้น ตัวเลขดังกล่าวควรอ่านเป็นภาพรวมตลาดที่แหล่งข้อมูลจัดเตรียมไว้ ไม่ใช่ตัวเลขปิดตลาดของวันที่ 17 สิงหาคมสำหรับทุกดัชนี หลักฐานที่มีสนับสนุนเพียงว่าตลาดภูมิภาคตอบสนองแบบผสม แต่ยังไม่เพียงพอสำหรับการเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงของทั้ง 5 ตลาดในวันเดียวกันอย่างแม่นยำ

ราคาพลังงานเพิ่มความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจญี่ปุ่น

ราคาน้ำมันดิบ Brent อยู่ใกล้ระดับ 89 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ตามข้อมูลตลาดภูมิภาคที่มีอยู่

ต้นทุนพลังงานที่สูงมีความสำคัญต่อญี่ปุ่นเป็นพิเศษ เพราะสามารถบั่นทอนกำลังซื้อที่แท้จริงของครัวเรือน ขณะเดียวกันก็เพิ่มต้นทุนการดำเนินงานของบริษัทต่าง ๆ นี่เป็นส่วนหนึ่งที่อธิบายได้ว่าทำไมการบริโภคภาคเอกชนจึงยังไม่ฟื้นตัว แม้ GDP โดยรวมจะขยายตัวเป็นบวก

โจทย์ของผู้กำหนดนโยบายจึงค่อนข้างซับซ้อน: เงินเฟ้อยังสูงพอที่จะทำให้การคุมเข้มทางการเงินอยู่ในวาระการพิจารณา แต่ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นก็อาจทำให้อุปสงค์ภายในประเทศ ซึ่งเป็นแรงส่งที่ต้องการเห็นกลับมาแข็งแกร่ง ยิ่งอ่อนแรงลง

นักลงทุนจับตาอะไรต่อไป

หลังตัวเลข GDP ออกมา นักลงทุนต้องประเมินทิศทางนโยบายการเงินของทั้งสหรัฐฯ และญี่ปุ่นควบคู่กัน

ในฝั่งสหรัฐฯ นักลงทุนจะรอถ้อยแถลงและข้อมูลจาก Fed รวมถึงรายงานการประชุม และการประชุมสัมมนา Jackson Hole ระหว่างวันที่ 27–29 สิงหาคม เพื่อดูว่าการคาดการณ์ว่า Fed จะคงดอกเบี้ยนั้นมีน้ำหนักมากเพียงใด ส่วนในญี่ปุ่น ข้อมูลเงินเฟ้อและการสื่อสารของ BOJ จะเป็นปัจจัยสำคัญในการประเมินว่ายังมีโอกาสขึ้นดอกเบี้ยในเดือนกันยายนหรือไม่

สาระสำคัญของรายงาน GDP ครั้งนี้จึงไม่ได้อยู่ที่ตัวเลข 1.1% เพียงอย่างเดียว ญี่ปุ่นยังเติบโตต่อเนื่อง แต่การเติบโตในไตรมาสนี้พึ่งพาแรงหนุนจากภายนอก ขณะที่การบริโภคและการลงทุนในประเทศยังขาดแรงส่ง

ส่วนการแข็งค่าของเงินเยนสะท้อนการปรับมุมมองต่อดอกเบี้ยของ Fed และความสนใจต่อแรงกดดันด้านราคาในญี่ปุ่น มากกว่าจะเป็นสัญญาณว่าตลาดเชื่อมั่นต่อการฟื้นตัวของอุปสงค์ภายในประเทศอย่างแข็งแกร่ง