ทำไมตลาดน้ำมันยังระวัง แม้ทรัมป์คาดว่าสงครามอิหร่านจะจบเร็ว

ตลาดน้ำมันโลกตอบสนองต่อคำกล่าวของประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ที่ระบุว่าสงครามกับอิหร่านจะจบลง “เร็วมาก” ด้วยความหวังแบบระมัดระวังมากกว่าความมั่นใจเต็มที่ ราคาน้ำมันดิบปรับตัวลงเล็กน้อยหลังคำกล่าวดังกล่าว เพราะนักลงทุนมองว่าอาจมีความคืบหน้าทางการทูต แต่ความเสี่ยงด้านอุปทานยังคงอยู่ โดยเฉพาะการหยุดชะงักของการขนส่งน้ำมันในตะวันออกกลาง

ราคาน้ำมันลดลงเล็กน้อยจากความหวังการคลี่คลาย

หลังทรัมป์ระบุว่าสงครามอาจจบเร็ว ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวลงเล็กน้อย สะท้อนความคาดหวังว่าการเจรจาอาจนำไปสู่การลดความตึงเครียดในภูมิภาค น้ำมันดิบเบรนต์ (Brent) และเวสต์เท็กซัสอินเตอร์มีเดียต (WTI) ต่างขยับลงหลังคำพูดดังกล่าว ขณะที่นักลงทุนเริ่มปรับคาดการณ์เกี่ยวกับระยะเวลาของความขัดแย้ง

อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนไหวของตลาดในช่วงสงครามนี้มีลักษณะขึ้นลงตามข่าวการเมืองอย่างชัดเจน เมื่อมีสัญญาณทางการทูต ราคามักจะอ่อนตัวลง แต่หากการเจรจาดูเหมือนจะสะดุด ราคาก็จะพุ่งขึ้นอีกครั้ง

ตัวอย่างเช่น ในช่วงต้นเดือนพฤษภาคม ราคาน้ำมันปรับตัวขึ้นใกล้ระดับประมาณ 105 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังทรัมป์แสดงความสงสัยเกี่ยวกับข้อตกลงหยุดยิงและปฏิเสธข้อเสนอของอิหร่านบางส่วน

การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ–อิหร่านกำหนดทิศทางตลาด

ขณะนี้การเจรจาระหว่างวอชิงตันและเตหะรานกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดความคาดหวังของตลาดน้ำมัน หากมีข้อตกลงหยุดยิงหรือความคืบหน้าทางการทูตอย่างจริงจัง ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ที่สะท้อนอยู่ในราคาน้ำมันก็อาจลดลงอย่างรวดเร็ว

รายงานล่าสุดระบุว่าอิหร่านได้เสนอเงื่อนไขฉบับปรับปรุงสำหรับข้อตกลงสันติภาพ ขณะที่สหรัฐฯ ได้ชะลอปฏิบัติการทางทหารบางส่วนระหว่างช่วงที่เจ้าหน้าที่เรียกว่า “การเจรจาอย่างจริงจัง”

แต่สถานการณ์ยังไม่แน่นอน เจ้าหน้าที่อิหร่านระบุว่าความสำคัญอันดับแรกคือการยุติสงคราม และประเด็นอื่น ๆ เช่นเรื่องโครงการนิวเคลียร์ยังไม่ได้ถูกพูดคุยอย่างละเอียด ทำให้นักลงทุนยังไม่แน่ใจว่าการเจรจาจะนำไปสู่ข้อตกลงถาวรหรือเพียงแค่การหยุดยิงชั่วคราว

ช่องแคบฮอร์มุซ: จุดเสี่ยงหลักของตลาดพลังงาน

แม้สงครามจะยุติลงในไม่ช้า ตลาดน้ำมันก็ยังอาจเผชิญความเสี่ยงด้านอุปทานต่อไป เพราะปัญหาการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งอยู่ระหว่างอิหร่านและโอมาน ถือเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก โดยมีน้ำมันราว 20% ของการค้าทั่วโลกผ่านเส้นทางนี้

ในช่วงความขัดแย้ง การเดินเรือบรรทุกน้ำมันและการไหลของน้ำมันผ่านช่องแคบนี้ลดลงอย่างมาก รายงานระบุว่าปริมาณที่เคยอยู่ราว 20 ล้านบาร์เรลต่อวันลดลงเหลือเพียงระดับต่ำมากเมื่อความเสี่ยงด้านความปลอดภัยเพิ่มขึ้นและบริษัทเดินเรือหลายแห่งหยุดดำเนินการ

เพราะเส้นทางนี้สำคัญต่อการส่งออกน้ำมันจากตะวันออกกลาง การหยุดชะงักเพียงบางส่วนก็สามารถทำให้ตลาดโลกตึงตัวและผลักดันราคาให้สูงขึ้นได้

ทำไมราคาน้ำมันอาจยังสูงแม้หยุดยิง

นักวิเคราะห์เตือนว่าแม้จะมีข้อตกลงทางการเมือง แต่ห่วงโซ่อุปทานน้ำมันจริง ๆ อาจต้องใช้เวลาฟื้นตัว ปัจจัยหลายอย่างอาจทำให้ราคายังคงอยู่ในระดับสูง เช่น

• การกลับมาของเรือบรรทุกน้ำมันอาจล่าช้า เนื่องจากบริษัทเดินเรือและบริษัทประกันต้องประเมินความเสี่ยงใหม่
• โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่ได้รับความเสียหายจากการสู้รบอาจต้องใช้เวลาซ่อมแซมหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน
• ท่าเรือ ระบบขนถ่าย และโรงกลั่นบางแห่งอาจยังไม่สามารถดำเนินงานได้เต็มกำลัง
• การส่งออกที่ลดลงระหว่างสงครามอาจทำให้สต็อกน้ำมันโลกตึงตัวอยู่แล้ว

กล่าวอีกนัยหนึ่ง ตลาดต้องการเห็นหลักฐานว่าการขนส่งน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียสามารถกลับมาดำเนินได้อย่างต่อเนื่องและปลอดภัย ไม่ใช่เพียงคำประกาศทางการเมือง

บทสรุป

คำคาดการณ์ของโดนัลด์ ทรัมป์ว่าสงครามอิหร่านจะจบอย่างรวดเร็วช่วยให้ราคาน้ำมันผ่อนคลายลงเล็กน้อย เพราะตลาดเริ่มมีความหวังต่อทางออกทางการทูต แต่ผู้ค้าพลังงานทั่วโลกยังคงระมัดระวัง

ตราบใดที่การเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซยังไม่กลับสู่ภาวะปกติ และความเสี่ยงต่อการขนส่ง โครงสร้างพื้นฐาน และอุปทานยังคงอยู่ ราคาน้ำมันก็มีแนวโน้มจะยังสะท้อน “ค่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์” อยู่ในระดับสูงต่อไป