Fed จ่อประชุม น้ำมันเกิน 100 ดอลลาร์ และบอนด์ยีลด์ใกล้ 5%: เหตุใดตลาดโลกกำลังปรับราคาใหม่

การที่น้ำมันซื้อขายเหนือ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ (Treasury yield) เข้าใกล้ 5% ได้เปลี่ยนโจทย์ของการประชุมธนาคารกลางสหรัฐ หรือ Fed ระหว่างวันที่ 15–16 กันยายนไปอย่างมาก นักลงทุนไม่ได้ประเมิน Fed แบบแยกส่วนอีกต่อไป แต่กำลังตั้งราคาต่อความเป็นไปได้ที่แรงกระแทกจากพลังงานจะทำให้เงินเฟ้อลดลงได้ยาก ในช่วงที่ธนาคารกลางรายใหญ่มีแนวโน้มคุมเข้มนโยบายต่อไป

นี่คือหัวใจของการ “ปรับราคาใหม่” ในตลาด เมื่อคาดว่าดอกเบี้ยนโยบายจะสูงขึ้นหรือนานขึ้น นักลงทุนย่อมต้องการผลตอบแทนที่สูงขึ้นจากทั้งตราสารหนี้และหุ้น ขณะเดียวกัน น้ำมันแพงซ้ำเติมโจทย์เงินเฟ้อ และความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ทำให้แนวโน้มอุปทาน การเติบโต และนโยบายการเงินคาดเดาได้ยากกว่าเดิม

การตัดสินใจของ Fed สำคัญ แต่ทิศทางหลังจากนั้นสำคัญกว่า

การประชุม Fed เดือนกันยายนกำหนดไว้ในวันที่ 15–16 กันยายน ในการประชุมเดือนกรกฎาคม คณะกรรมการกำหนดนโยบายการเงินของสหรัฐ (FOMC) คงกรอบอัตราดอกเบี้ยไว้ที่ 3.50%–3.75% ด้วยมติที่แตกเป็น 9 ต่อ 3 โดยกรรมการ 3 คนสนับสนุนการขึ้นดอกเบี้ย 1718

ณ วันที่ 14 กันยายน Goldman Sachs, J.P. Morgan, HSBC และ Deutsche Bank คาดว่า Fed จะขึ้นดอกเบี้ย 25 เบสิสพอยต์ หลังตัวเลขเงินเฟ้อออกมาสูงกว่าคาด 2 ฟิวเจอร์ส Fed funds สะท้อนความน่าจะเป็นราว 92% สำหรับการขึ้นดอกเบี้ย แม้ผลสำรวจนักเศรษฐศาสตร์ของ Reuters ก่อนหน้านั้นยังพบว่าคนส่วนใหญ่คาด Fed คงดอกเบี้ย 1218

ความเห็นที่ต่างกันนี้ตอกย้ำว่า การขึ้นดอกเบี้ยไม่ได้เป็นข้อสรุปตายตัว และปฏิกิริยาของตลาดอาจขึ้นอยู่กับประมาณการเศรษฐกิจ ผลโหวต และถ้อยแถลงของ Fed มากกว่าการขยับ 0.25 จุดในครั้งเดียว

หาก Fed ส่งสัญญาณเข้มงวด โดยชี้ว่าดอกเบี้ยอาจต้องอยู่ในระดับสูงเป็นเวลานาน ยีลด์ระยะสั้นและดอลลาร์มีแนวโน้มปรับขึ้น ขณะที่มูลค่าหุ้นจะถูกกดดัน ในทางกลับกัน หากขึ้นดอกเบี้ยแต่ให้แนวทางอย่างระมัดระวังและขึ้นกับข้อมูล ตลาดอาจผ่อนคลายได้ หากนักลงทุนมองว่าการขึ้นครั้งนี้ถูกสะท้อนในราคาไปมากแล้ว

น้ำมันเหนือ 100 ดอลลาร์ทำให้ภารกิจสกัดเงินเฟ้อยากขึ้น

น้ำมันคือแรงกระแทกทางเศรษฐกิจมหภาคที่เกิดขึ้นทันที ราคาน้ำมันเบรนท์เคยขึ้นไปแตะราว 109 ดอลลาร์ ก่อนอ่อนลงต่ำกว่า 104 ดอลลาร์เมื่อ 11 กันยายน ท่ามกลางความตึงเครียดในอ่าวอาหรับและความกังวลเงินเฟ้อ 5 วันที่ 14 กันยายน เบรนท์ปิดที่ 105.68 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังซาอุดีอาระเบียปิดท่อส่งน้ำมันสำคัญที่เลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ 12

ราคาน้ำมันดิบที่สูงขึ้นเพิ่มต้นทุนเชื้อเพลิงและขนส่งโดยตรง หากยืนในระดับสูงนานพอ ก็จะทำให้ธนาคารกลางมั่นใจได้ยากขึ้นว่าเงินเฟ้อจะกลับสู่เป้าหมาย นโยบายการเงินผลิตน้ำมันเพิ่มไม่ได้ แต่ธนาคารกลางอาจต้องคุมเข้มขึ้น หากเห็นว่าแรงกระแทกพลังงานกำลังกระจายสู่ความคาดหวังเงินเฟ้อในวงกว้าง

ผลที่ตามมาคือภาวะที่ไม่สบายใจสำหรับเศรษฐกิจ: ต้นทุนพลังงานสูงกดการเติบโต ขณะเดียวกันแรงผลักเงินเฟ้อก็จำกัดพื้นที่ที่ผู้กำหนดนโยบายจะผ่อนคลายได้

ตลาดพันธบัตรรับแรงปรับมุมมอง “ดอกเบี้ยสูงนาน” ก่อนใคร

ตลาดพันธบัตรรัฐบาลเป็นช่องทางส่งผ่านที่เห็นชัดที่สุด เมื่อ 11 กันยายน ยีลด์พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐอายุ 10 ปีแตะ 4.971% และรุ่นอายุ 30 ปีอยู่ที่ 5.358% 11 Reuters รายงานว่ายีลด์ 10 ปีเคยขึ้นสู่ระดับสูงสุดนับจากเดือนพฤศจิกายน 2023 ระหว่างแรงขายที่ขับเคลื่อนโดยราคาน้ำมัน 4

เนื่องจากราคาพันธบัตรเคลื่อนไหวสวนทางกับยีลด์ การที่ยีลด์เพิ่มขึ้นจึงทำให้ผู้ถือพันธบัตรระยะยาวเดิมขาดทุนทางราคา และยังยกระดับต้นทุนกู้ยืมอ้างอิงที่ส่งต่อไปยังสินเชื่อที่อยู่อาศัย การระดมทุนของบริษัท และแบบจำลองประเมินมูลค่าหุ้น

นัยสำคัญคือแรงกระแทกต่อสินทรัพย์ระยะยาวทั่วโลก สินทรัพย์ที่มูลค่าพึ่งพากระแสเงินสดในอนาคตไกล ๆ มักอ่อนไหวเป็นพิเศษเมื่ออัตราคิดลดสูงขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องรอให้กำไรบริษัททรุดตัวทันที

หุ้นถูกกดดันเป็นวงกว้าง แต่ผลกระทบไม่เท่ากัน

ปฏิกิริยาตลาดเป็นแบบหลีกเลี่ยงความเสี่ยง มากกว่าจะเป็นขาลงแบบเหมารวม วอลล์สตรีทร่วงลงเมื่อน้ำมันทะลุ 100 ดอลลาร์และความกลัวเงินเฟ้อเข้มขึ้น ขณะที่หุ้นเอเชียอ่อนตัวตาม หลังยีลด์ Treasury ที่สูงขึ้นลดความต้องการสินทรัพย์เสี่ยง 46

กลุ่มที่มักเปราะบางที่สุดคือบริษัทที่มีหนี้สูง ต้องรีไฟแนนซ์ในระยะใกล้ หรือมีมูลค่าหุ้นอิงกับกำไรในอนาคตอันไกล ขณะที่ธุรกิจที่มีกระแสเงินสดสม่ำเสมอ งบดุลแข็งแรง และมีอำนาจในการปรับราคา มักรับต้นทุนการเงินที่สูงขึ้นได้ดีกว่า

ผู้ผลิตพลังงานอาจได้ประโยชน์โดยตรงจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น แต่ขึ้นอยู่กับว่าปัญหาอุปทานจะยืดเยื้อเพียงใด สำหรับตลาดหุ้นโดยรวม คำถามสำคัญคือดอกเบี้ยสูงจะเพียงกดมูลค่าหุ้น หรือท้ายที่สุดจะกระทบกำไรและเงื่อนไขเครดิตด้วย

เอเชียเผชิญแรงกดดันพร้อมกันจากน้ำมันและยีลด์สหรัฐ

ตลาดเอเชียมีความอ่อนไหวเป็นพิเศษ เพราะแรงกระแทกเข้ามาหลายช่องทางพร้อมกัน ยีลด์สหรัฐที่สูงขึ้นทำให้สินทรัพย์สกุลดอลลาร์น่าสนใจขึ้น ขณะที่น้ำมันแพงเพิ่มภาระนำเข้าของประเทศที่พึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ

เมื่อ 10 กันยายน ดัชนี MSCI Asia Pacific ลดลง 0.3% ในช่วงต้นการซื้อขาย ดัชนี Kospi ของเกาหลีใต้ลดลง 0.56% และฟิวเจอร์ส Hang Seng ชี้ลง 6 หากยีลด์สูงต่อเนื่อง นักลงทุนต่างชาติอาจลดการลงทุนในหุ้นและพันธบัตรตลาดเกิดใหม่ เพิ่มแรงกดดันต่อสกุลเงินท้องถิ่น และบีบให้ธนาคารกลางต้องชั่งน้ำหนักระหว่างการสกัดเงินเฟ้อกับการประคองการเติบโต

ผลกระทบย่อมไม่เหมือนกันทุกประเทศ อินเดียเผชิญทั้งต้นทุนนำเข้าพลังงานและความเสี่ยงจากกระแสเงินทุนเคลื่อนย้าย ส่วนจีนมีกลไกนโยบายภายในประเทศและการควบคุมเงินทุนที่ทำให้การส่งผ่านต่างออกไป แต่ก็ไม่ได้ปลอดจากบรรยากาศรับความเสี่ยงในภูมิภาคที่อ่อนแอลงหรืออุปสงค์ภายนอกที่ชะลอ

ญี่ปุ่นอาจเพิ่มความผันผวนผ่านค่าเงินเยน

หลัง Fed เหตุการณ์นโยบายสำคัญถัดไปคือธนาคารกลางญี่ปุ่น หรือ BOJ ผลสำรวจ Reuters ระบุว่านักเศรษฐศาสตร์คาด BOJ จะขึ้นดอกเบี้ย 25 เบสิสพอยต์สู่ 1.25% ในการประชุมเดือนกันยายน โดย 97% ของผู้ตอบแบบสำรวจหนึ่งชุดคาดว่าจะมีการปรับขึ้น 37

เงินเยนที่แข็งค่ามีผลได้ไกลกว่าญี่ปุ่น นักลงทุนเคยใช้เงินเยนซึ่งมีต้นทุนดอกเบี้ยต่ำเป็นแหล่งเงินทุนเพื่อลงทุนในสินทรัพย์ต่างประเทศ หากเงินเยนแข็งเร็ว การลดสถานะดังกล่าวอาจเพิ่มความผันผวนในหุ้นโลก ตลาดเครดิต และธุรกรรมที่ใช้เลเวอเรจ นี่เป็นความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น ไม่ใช่ผลลัพธ์อัตโนมัติของการขึ้นดอกเบี้ย BOJ

ยุโรปกำลังคุมเข้มท่ามกลางแรงกระแทกพลังงานเดียวกัน

ธนาคารกลางยุโรป หรือ ECB ขึ้นอัตราดอกเบี้ยหลัก 3 ประเภท 25 เบสิสพอยต์เมื่อ 10 กันยายน โดยประมาณการพื้นฐานของเจ้าหน้าที่ ECB คาดเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 3.0% ในปี 2026, 2.5% ในปี 2027 และ 2.1% ในปี 2028 33

ตัวเลขนี้ทำให้เงินเฟ้อยังสูงกว่าเป้าหมาย 2% ของ ECB ตลอดช่วงประมาณการ เมื่อมองร่วมกับแนวโน้มของ Fed และ BOJ จึงยิ่งหนุนมุมมองตลาดว่าสภาพการเงินทั่วโลกอาจยังตึงตัว แม้ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์กำลังดันต้นทุนพลังงานขึ้น

หลังผลประชุม Fed ควรจับตาอะไร

สัญญาณที่ตลาดน่าจะให้น้ำหนักมาก ได้แก่

• มติดอกเบี้ยและผลโหวต: จะคงหรือขึ้นดอกเบี้ยย่อมสำคัญ แต่คะแนนที่แตกกันอาจบอกได้ว่ากรรมการสนับสนุนการคุมเข้มต่อไปมากน้อยเพียงใด
• แนวทางในอนาคต: ถ้อยคำเกี่ยวกับเงินเฟ้อที่ฝังตัวและความจำเป็นต้องดำเนินการเพิ่ม อาจสำคัญกว่าการตัดสินใจในเดือนกันยายนเอง
• ยีลด์ Treasury: หากยีลด์ทะลุจุดสูงล่าสุดและยืนได้ จะกดดันพันธบัตรระยะยาวและหุ้นมูลค่าสูงต่อไป
• น้ำมันและความเสี่ยงต่อเส้นทางขนส่ง: ความปั่นป่วนต่อเนื่องบริเวณช่องแคบฮอร์มุซจะยืดความเสี่ยงเงินเฟ้อที่ธนาคารกลางแก้ได้ยาก
• ดอลลาร์และเยน: ดอลลาร์แข็งทำให้เงื่อนไขการเงินโลกตึงตัวขึ้น ส่วนเยนที่แข็งเร็วอาจเปิดเผยความเปราะบางของธุรกรรม carry trade ที่สะสมอยู่

ไม่ควรสมมติว่า Bitcoin หรือสินทรัพย์เสี่ยงสูงอื่น ๆ จะเป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงที่เชื่อถือได้ในภาวะนี้ รายงานที่มีไม่ได้ยืนยันขนาดหรือความต่อเนื่องของกระแสเงินเข้า ETF Bitcoin โดยเฉพาะ ขณะที่ยีลด์สูงและสภาพคล่องตึงตัวยังสามารถกดดันสินทรัพย์เก็งกำไรได้

บทสรุปสำหรับการลงทุน

สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นเป็นการปรับราคาต่อเงินเฟ้อ ดอกเบี้ย และความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ งบดุลแข็งแรง กระแสเงินสดที่ยั่งยืน และภาระรีไฟแนนซ์ที่จัดการได้ จึงมีความสำคัญมากขึ้นเมื่อยีลด์ปรับขึ้น พันธบัตรระยะยาวและสินทรัพย์เติบโตอาจฟื้นได้หากเงินเฟ้อและราคาน้ำมันลดลง แต่ยังอ่อนไหวอย่างยิ่งต่อทุกข้อความจาก Fed ที่ชี้ไปสู่ดอกเบี้ยปลายทางสูงกว่าเดิม หรือช่วงเวลาของนโยบายตึงตัวที่ยาวนานขึ้น

ในระยะนี้ การสื่อสารของ Fed ทิศทางราคาพลังงาน และปฏิกิริยาในตลาด Treasury กับตลาดเงินตรา คือดัชนีสำคัญที่จะบอกว่าเหตุการณ์นี้จะยังเป็นเพียงแรงกระแทกด้านมูลค่าจากดอกเบี้ย หรือขยายตัวเป็นแรงกดดันต่อการเติบโตเศรษฐกิจในวงกว้าง