พันธบัตรหยวนของรัสเซีย: สัญญาณการเปลี่ยนทิศทางทางการเงินจากตะวันตกสู่จีน

การที่รัสเซียออกพันธบัตรรัฐบาลสกุลเงินหยวนเป็นครั้งแรกในเดือนธันวาคม 2025 ถือเป็นก้าวสำคัญของนโยบายการเงินของประเทศ ท่ามกลางแรงกดดันจากมาตรการคว่ำบาตรของตะวันตก งบประมาณรัฐที่ขาดดุล และการค้ากับจีนที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว

แม้การพบกันระหว่างประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ในกรุงปักกิ่งเมื่อวันที่ 19–20 พฤษภาคม 2026 จะเน้นความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์และการค้าพลังงานเป็นหลัก แต่แนวโน้มที่ลึกกว่านั้นคือการเชื่อมโยงทางการเงินระหว่างสองประเทศที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะการใช้เงินหยวนในระบบการเงินของรัสเซียมากขึ้น

การออกพันธบัตรหยวนครั้งแรกของรัสเซีย (ธันวาคม 2025)

กระทรวงการคลังรัสเซียเปิดขายพันธบัตรรัฐบาลที่กำหนดมูลค่าเป็นเงินหยวนครั้งแรกผ่านตลาดภายในประเทศในช่วงต้นเดือนธันวาคม 2025 โดยมีมูลค่ารวมประมาณ 20,000 ล้านหยวน แบ่งเป็นสองชุด ได้แก่

• 12,000 ล้านหยวน อายุ 3.2 ปี อัตราดอกเบี้ย 6%
• 8,000 ล้านหยวน อายุ 7.5 ปี อัตราดอกเบี้ย 7%

พันธบัตรดังกล่าวซื้อขายในตลาดรัสเซีย แต่กำหนดมูลค่าเป็นสกุลเงินหยวน นักลงทุนสามารถเลือกซื้อและรับชำระเงินได้ทั้ง หยวนหรือรูเบิล เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับผู้ลงทุนในประเทศ

การเสนอขายจัดขึ้นโดยความร่วมมือของธนาคารรายใหญ่ของรัสเซีย เช่น Gazprombank, Sberbank และ VTB Capital ซึ่งช่วยทำหน้าที่จัดจำหน่ายพันธบัตรในตลาด

การออกพันธบัตรครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลรัสเซียกู้เงินในสกุลเงินของจีนอย่างเป็นทางการ และเป็นสัญญาณของการปรับยุทธศาสตร์ทางการเงินของประเทศ

ทำไมรัสเซียจึงหันมาใช้พันธบัตรหยวน

เบื้องหลังการตัดสินใจมีทั้งเหตุผลด้านเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์

1. งบประมาณขาดดุลเพิ่มขึ้น

รัฐบาลรัสเซียต้องเผชิญกับช่องว่างทางการคลังที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยมีการประเมินว่างบประมาณขาดดุลอาจสูงถึง ประมาณ 5.7 ล้านล้านรูเบิลในปี 2025 ซึ่งสูงกว่าที่วางแผนไว้เดิมอย่างมาก

การออกพันธบัตรสกุลหยวนจึงเป็นอีกช่องทางหนึ่งในการระดมทุนโดยไม่ต้องพึ่งตลาดการเงินตะวันตก

2. มาตรการคว่ำบาตรจากตะวันตก

มาตรการคว่ำบาตรจากสหรัฐและประเทศพันธมิตรในยุโรปทำให้รัสเซียเข้าถึงตลาดทุนระหว่างประเทศได้ยากขึ้นอย่างมาก ส่งผลให้รัฐบาลต้องพึ่งพาตลาดในประเทศและสกุลเงินทางเลือกมากขึ้นในการจัดหาเงินทุน

การใช้เงินหยวนช่วยให้รัสเซียสามารถระดมทุนได้โดยไม่ต้องผ่านระบบการเงินที่มี ดอลลาร์หรือยูโรเป็นศูนย์กลาง ซึ่งเป็นระบบที่ตะวันตกมีอิทธิพลสูง

3. เงินหยวนสะสมในระบบเศรษฐกิจรัสเซีย

อีกเหตุผลสำคัญคือสภาพคล่องเงินหยวนที่เพิ่มขึ้นในรัสเซีย บริษัทพลังงานและธนาคารของรัสเซียได้รับเงินหยวนจำนวนมากจากการค้ากับจีน โดยเฉพาะการส่งออกน้ำมันและก๊าซ

พันธบัตรหยวนจึงกลายเป็นเครื่องมือให้บริษัทและสถาบันการเงินเหล่านี้นำเงินหยวนที่ถืออยู่มาลงทุนในประเทศ แทนที่จะต้องแลกกลับเป็นสกุลเงินอื่น

ใครเป็นผู้ซื้อพันธบัตรเหล่านี้

เนื่องจากนักลงทุนต่างชาติจำนวนมากเผชิญข้อจำกัดจากมาตรการคว่ำบาตร ผู้ซื้อหลักจึงคาดว่าจะเป็นนักลงทุนภายในประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มที่มีธุรกิจกับจีน เช่น

• ธนาคารรัสเซีย
• บริษัทจัดการสินทรัพย์
• บริษัทผู้ส่งออกที่รับรายได้เป็นเงินหยวน
• โบรกเกอร์และนักลงทุนภายในประเทศ

ความต้องการซื้อส่วนหนึ่งมาจากบริษัทส่งออกและสถาบันการเงินที่มีเงินหยวนสะสมจากการค้ากับจีนอยู่แล้ว

ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจรัสเซีย–จีนที่แน่นแฟ้นขึ้น

การใช้เงินหยวนในระบบการเงินของรัสเซียสะท้อนการเติบโตของความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างมอสโกและปักกิ่ง

ระหว่างการเยือนจีนของปูตินในเดือนพฤษภาคม 2026 ผู้นำทั้งสองประเทศเน้นย้ำการขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในด้าน น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเป็นแกนหลักของการค้าระหว่างสองประเทศ

ทั้งสองฝ่ายยังกล่าวถึงความสัมพันธ์ทวิภาคีว่าเข้าสู่ “ขั้นใหม่ของความร่วมมือ” และมีการลงนามข้อตกลงหลายด้าน ทั้งการค้า เทคโนโลยี และสื่อ

ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่ลึกซึ้งขึ้นทำให้

• การค้าทวิภาคีจำนวนมากเริ่มใช้สกุลเงินของทั้งสองประเทศ
• ผู้ส่งออกรัสเซียมีรายได้เป็นเงินหยวนมากขึ้น
• ระบบการเงินของสองประเทศเชื่อมโยงกันมากขึ้น

ก้าวหนึ่งของการลดการพึ่งพาดอลลาร์

นักวิเคราะห์จำนวนมากมองว่าการออกพันธบัตรหยวนเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามของรัสเซียในการ ลดการพึ่งพาสกุลเงินตะวันตก หรือที่มักเรียกว่า “de‑dollarization”

สำหรับจีน การพัฒนานี้ก็สอดคล้องกับเป้าหมายในการเพิ่มบทบาทของเงินหยวนในระบบการเงินโลก

ภาพใหญ่ของยุทธศาสตร์การเงินรัสเซีย

แม้มูลค่าพันธบัตรหยวนชุดแรกจะยังเล็กเมื่อเทียบกับตลาดหนี้ทั้งหมดของรัสเซีย แต่เหตุการณ์นี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในภูมิทัศน์การเงินโลก

แรงกดดันจากมาตรการคว่ำบาตร ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และการเปลี่ยนแปลงของเส้นทางการค้า กำลังผลักดันให้รัสเซียหันไปพึ่งพาช่องทางทางการเงินที่เชื่อมโยงกับจีนมากขึ้น

การออกพันธบัตรในเดือนธันวาคม 2025 แสดงให้เห็นว่าเงินหยวนสามารถทำหน้าที่เป็นสกุลเงินสำหรับการระดมทุนของรัฐบาลรัสเซียได้ และหากการค้าระหว่างรัสเซียกับจีนยังเติบโตต่อไป บทบาทของเงินหยวนในเศรษฐกิจรัสเซียก็มีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นในอนาคต