เศรษฐกิจสิงคโปร์โตแรงด้วย AI แต่งานอาจโตไม่ทัน

เศรษฐกิจที่โตเร็วไม่จำเป็นต้องรับคนเพิ่มเร็วตามไปด้วย สำหรับสิงคโปร์ AI อาจหนุนยอดผลิตและการค้า ขณะเดียวกันก็ช่วยให้บริษัททำงานได้มากขึ้นโดยจ้างคนเพิ่มไม่มาก นี่คือความเสี่ยงของ “เศรษฐกิจโตแต่งานโตน้อย” ไม่ใช่หลักฐานว่าตลาดแรงงานกำลังทรุดทั่วประเทศ หรือว่า AI เป็นสาเหตุของการเลิกจ้างที่เพิ่มขึ้นแล้ว 3536219

ตัวเลขเศรษฐกิจกับตัวเลขงานกำลังบอกอะไร

ในผลสำรวจเดือนกันยายนของธนาคารกลางสิงคโปร์ (MAS) นักพยากรณ์เศรษฐกิจคาดว่า GDP ปี 2026 จะขยายตัว 5.0% ส่วนกระทรวงการค้าและอุตสาหกรรมคาดไว้ที่ 4.5–5.5% ทั้งสองตัวเลขยังเป็น การคาดการณ์ ไม่ใช่ผลการเติบโตทั้งปีที่เกิดขึ้นแล้ว 3741

ด้านการจ้างงาน ไตรมาส 2 ปี 2026 มีผู้ทำงานเพิ่มสุทธิ 11,400 คน นับเป็นไตรมาสที่ 19 ติดต่อกันที่การจ้างงานรวมเพิ่มขึ้น แต่ในจำนวนนี้ การจ้างงาน ผู้มีถิ่นพำนัก ซึ่งในสถิติสิงคโปร์หมายถึงพลเมืองและผู้พำนักถาวร เพิ่ม 2,200 คน ชะลอจาก 5,400 คน ในไตรมาสก่อน ขณะที่การจ้างงานผู้ไม่มีถิ่นพำนักเพิ่ม 9,200 คน 23

สัญญาณที่ควรจับตาคือจำนวนผู้ถูกเลิกจ้างเพิ่มจาก 3,830 เป็น 4,620 คน และตำแหน่งงานว่างลดเหลือ 68,600 ตำแหน่ง อย่างไรก็ดี อัตราว่างงานเดือนมิถุนายนยังอยู่ที่ 1.9% ในภาพรวม และ 2.9% สำหรับผู้มีถิ่นพำนัก กระทรวงแรงงานสิงคโปร์ระบุว่ายังไม่สามารถประเมินได้ว่า AI มีส่วนทำให้การเลิกจ้างเพิ่มขึ้นมากเพียงใด 219

AI ทำให้ผลผลิตเพิ่ม โดยไม่ต้องรับคนเพิ่มมากได้อย่างไร

ช่องทางแรกคือ การลงทุนด้าน AI ทั่วโลก ความต้องการชิป ศูนย์ข้อมูล และโครงสร้างพื้นฐานการประมวลผลช่วยหนุนห่วงโซ่อุปทานที่สิงคโปร์มีส่วนร่วม กระทรวงการค้าและอุตสาหกรรมระบุว่าอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ วิศวกรรมความแม่นยำ และการค้าส่งบางส่วนได้รับประโยชน์ กิจกรรมเหล่านี้เพิ่มผลผลิตและมูลค่าการค้าได้ โดยไม่จำเป็นต้องทำให้การรับผู้มีถิ่นพำนักเข้าทำงานเพิ่มขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน 3536

อีกช่องทางคือ การนำ AI มาใช้ในงานประจำ หากทีมเดิมดูแลลูกค้าหรือทำโครงการได้มากขึ้น บริษัทก็อาจขยายงานโดยยังไม่เพิ่มคน ต่างจากเครื่องจักรที่มักเข้ามาทดแทนงานทางกายภาพเฉพาะอย่าง AI สามารถรับช่วงงานบางส่วนในหลายอาชีพได้ หากงานพื้นฐานที่เคยให้พนักงานใหม่ฝึกฝนลดลง เส้นทางเข้าสู่อาชีพก็อาจแคบลงด้วย แต่ยังสรุปไม่ได้ว่างานระดับเริ่มต้นกำลังหายไปทั้งหมด เช่นเดียวกับเทคโนโลยีในอดีต AI อาจทั้งทดแทนงานบางส่วนและสร้างงานที่ต้องอาศัยทักษะใหม่ ผลสุทธิยังไม่แน่นอน 1824

ใครได้ประโยชน์ และบริษัทกำลังทำอะไร

ผลลัพธ์อาจไม่เท่ากันระหว่างบริษัท อุตสาหกรรม และคนทำงาน บริษัทที่มีทุนและปรับกระบวนการทำงานได้อาจได้ประโยชน์มากกว่า ส่วนคนที่ใช้ AI ควบคู่กับความรู้เฉพาะทางและการตรวจสอบผลงานอาจพบโอกาสใหม่ ในทางกลับกัน หากบริษัทลดการรับคน หรือผลผลิตที่เพิ่มขึ้นไม่ส่งต่อไปถึงค่าจ้างและความก้าวหน้า GDP ก็อาจโตเร็วกว่าคุณภาพงานที่คนส่วนใหญ่ได้รับ ทั้งหมดนี้เป็น ความเสี่ยงที่ต้องตรวจสอบด้วยข้อมูล ไม่ใช่ข้อสรุปว่ากำลังเกิดขึ้นทั่วเศรษฐกิจสิงคโปร์ 1824

ตัวอย่างในภาคธนาคารสะท้อนว่าผลลัพธ์ไม่ใช่แค่ ‘งานหาย’ หรือ ‘งานอยู่’ DBS ระบุแผนรับคนรุ่นใหม่ในท้องถิ่น มากกว่า 500 คนในปี 2026 ผ่านโครงการพนักงานฝึกหัดด้านการบริหาร การฝึกงาน และการฝึกปฏิบัติงาน ซึ่งไม่ควรนับทั้งหมดเป็นการจ้างงานประจำ อีกด้านหนึ่ง สถาบันการเงิน 23 แห่ง ให้คำมั่นว่าจะฝึกทักษะ AI ที่สำคัญแก่พนักงานในสิงคโปร์รวม มากกว่า 80,000 คนภายในปี 2028 โอกาสเหล่านี้จะมีความหมายยิ่งขึ้นหากนำไปสู่งานที่มั่นคง รายได้ และความก้าวหน้า ไม่ใช่เพียงจำนวนผู้ผ่านหลักสูตร 2317

รายงานที่ CNA อ้างถึงพบว่า ในบรรดาบริษัทสิงคโปร์ที่นำ AI มาใช้ 6.2% ระบุว่าจำนวนพนักงานลดลง และ 8.5% ระบุว่ากิจกรรมการรับคนลดลง ขณะที่บริษัทอีกจำนวนมากรายงานว่าปรับรูปแบบงาน สร้างตำแหน่งเกี่ยวกับ AI หรือโยกย้ายพนักงานไปทำหน้าที่ใหม่ ตัวเลขนี้ชี้ว่าบริษัทไม่ได้ตอบสนองต่อ AI ในแบบเดียวกันทั้งหมด 18

วัดความสำเร็จให้ไกลกว่า GDP

สิ่งที่จะตัดสินว่า AI ช่วยสร้างงานที่ดีหรือไม่ คือบริษัทนำเวลาหรือเงินที่ประหยัดได้ไปทำอะไร หากใช้เพื่อปล่อยตำแหน่งว่างไว้โดยไม่รับคน งานอาจโตช้ากว่าผลผลิต แต่หากนำไปพัฒนาบริการและขยายตลาด ก็อาจเกิดงานใหม่ บริษัทจึงควรรักษาโอกาสให้พนักงานใหม่ได้ฝึกงานจริงภายใต้การดูแล แม้งานประจำบางส่วนจะถูกทำอัตโนมัติ ส่วนการฝึกทักษะและการช่วยเปลี่ยนผ่านของภาครัฐควรเชื่อมกับตำแหน่งงาน ประสบการณ์ทำงาน และการจับคู่งานจริง แนวทางที่รัฐบาลสิงคโปร์ประกาศไว้คือเพิ่มผลิตภาพควบคู่กับการพัฒนาทักษะ การปรับบทบาทงาน และโอกาสการจ้างงาน 24

ตัวชี้วัดต่อจากนี้จึงไม่ใช่ GDP หรือจำนวนคนอบรมเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการรับผู้มีถิ่นพำนักเข้าทำงาน โอกาสงานระดับเริ่มต้น การกลับเข้าทำงานหลังถูกเลิกจ้าง ค่าจ้าง และความก้าวหน้าในอาชีพ สำหรับตอนนี้ สิงคโปร์ยังไม่เผชิญภาวะงานทรุดทั่วประเทศ แต่ก็มีเหตุผลที่จะเฝ้าดูว่าเศรษฐกิจที่ AI ช่วยขับเคลื่อนกำลังเปิดทางให้คนทำงานเติบโตไปด้วยหรือไม่ 21824