ฮ่องกงกับ AI: คนทำงานใช้เร็ว แต่บริษัทพร้อมช้ากว่า

อย่าอ่านคำว่าใช้ AI เป็นก้อนเดียว

เวลาพูดถึงการนำ AI ไปใช้ ควรแยกอย่างน้อย 3 ชั้น ไม่เช่นนั้นตัวเลขจะพาเข้าใจผิดได้ง่าย

• ระดับคนทำงาน: พนักงานใช้เครื่องมือ AI ในงานประจำหรือไม่ เช่น ช่วยร่างงาน สรุปข้อมูล หรือจัดการงานบางส่วน ตัวชี้วัดแบบนี้สะท้อนการยอมรับในระดับบุคคลหรือทีม
• ระดับการดำเนินงานของบริษัท: บริษัทนำ AI เข้าไปผูกกับงานหรือกระบวนการบางส่วนแล้วหรือยัง แต่ไม่ได้แปลว่าการใช้นั้นครอบคลุมทั้งองค์กร
• ระดับความพร้อมขององค์กร: บริษัทมีโครงสร้าง กระบวนการ การกำกับดูแลข้อมูล ความปลอดภัย และความสามารถในการขยายผลมากพอหรือไม่ นี่เป็นเกณฑ์ที่สูงกว่าแค่มีพนักงานเปิดใช้เครื่องมือ AI

เมื่อแยกแบบนี้ ภาพของฮ่องกงชัดขึ้น: การใช้งานระดับพนักงานไม่ได้ต่ำ แต่ความพร้อมและความสุกงอมระดับองค์กรยังเป็นจุดอ่อน

ตัวเลขสำคัญที่ควรดูคู่กัน

ทำไม 61% กับ 2% ถึงจริงพร้อมกันได้

ตัวเลข 61% ของ PwC วัดว่าคนทำงานในฮ่องกงใช้ AI ในงานหรือไม่ ส่วนตัวเลข 2% ของ Cisco วัดว่าองค์กรพร้อมใช้ AI อย่างเต็มรูปแบบหรือไม่ ทั้งสองจึงไม่ได้วัดเรื่องเดียวกัน

พูดง่าย ๆ บริษัทหนึ่งอาจมีพนักงานจำนวนมากใช้ AI เพื่อช่วยทำงานรายวัน แต่บริษัทเดียวกันอาจยังไม่มีกรอบชัดเจนเรื่องข้อมูลที่ใช้ได้ การรักษาความปลอดภัย การตรวจทานโดยมนุษย์ การวัดผลทางธุรกิจ หรือวิธีขยายจากทีมเล็กไปสู่กระบวนการหลักขององค์กร

นี่คือช่องว่างสำคัญของฮ่องกงในตอนนี้: การใช้แบบรายบุคคลเดินเร็วกว่าเครื่องจักรองค์กร

จุดแข็ง: คนทำงานเห็นประโยชน์และพร้อมใช้

ด้านแรงใช้งานจากพนักงาน ฮ่องกงไม่ได้ดูแย่ ในกลุ่มคนทำงานฮ่องกงที่ใช้ AI อยู่แล้ว PwC Hong Kong ระบุว่า 77% เห็นว่าผลิตภาพเพิ่มขึ้น และ 75% เห็นว่า AI ช่วยยกระดับคุณภาพงาน

ความคาดหวังต่ออนาคตก็สูง The Asset รายงานว่า 94% ของนายจ้างที่ตอบแบบสำรวจ และ 91% ของพนักงานที่ตอบแบบสำรวจ คาดว่าจะใช้เครื่องมือ generative AI ในงานภายในห้าปี

ดังนั้น หากมองจากความคุ้นเคยของผู้ใช้และความอยากนำเครื่องมือใหม่มาใช้ ฮ่องกงไม่ได้ขาดแรงขับเคลื่อน

จุดอ่อน: ความพร้อมองค์กรและการขยายผล

ปัญหาใหญ่กว่าอยู่ที่ระดับองค์กร ผลสำรวจ Cisco ที่ South China Morning Post รายงานชี้ว่า มีเพียง 2% ขององค์กรในฮ่องกงที่พร้อมใช้ AI อย่างเต็มรูปแบบ และเป็นสัดส่วนต่ำสุดใน 30 ตลาดที่สำรวจ

แม้ China Daily HK รายงานว่า 85% ของบริษัทฮ่องกงใช้หรือผสาน AI ในการดำเนินงานแล้ว ตัวเลขนี้ยังต่ำกว่าเอเชียส่วนอื่นที่ 93% นั่นแปลว่าการเริ่มใช้งานมีอยู่จริง แต่เมื่อเทียบกับภูมิภาคยังไม่ควรสรุปว่าฮ่องกงนำหน้า

ข้อมูลของ KPMG ก็สะท้อนการเดินหน้าเช่นกัน: สัดส่วนองค์กรที่ใช้ AI อย่างกว้างขวางเพิ่มจาก 8% ในปี 2025 เป็น 24% ในปี 2026 แต่ถึงจะเพิ่มขึ้นมาก 24% ก็ยังหมายความว่าองค์กรส่วนใหญ่ยังไม่ถึงขั้นใช้อย่างกว้างขวาง

จะดูว่าบริษัท AI-ready จริงหรือไม่ ต้องถามมากกว่าแค่มีใครใช้บ้าง

การนับจำนวนคนที่เคยใช้ AI อาจทำให้ประเมินความพร้อมสูงเกินจริง วิธีดูที่ใช้งานได้มากกว่าคือถามว่า AI เข้าไปอยู่ในระบบงานที่บริหารได้ วัดผลได้ และขยายได้หรือยัง

ลองใช้คำถามเหล่านี้เป็นกรอบตรวจสอบ:

1. AI ถูกเชื่อมกับกระบวนการธุรกิจหลักแล้วหรือยัง หรือยังเป็นแค่เครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพส่วนบุคคล
2. กรณีใช้งานแต่ละอย่างมีตัวชี้วัดทางธุรกิจชัดเจนหรือไม่ เช่น ประหยัดเวลา เพิ่มคุณภาพ หรือลดต้นทุน
3. มีกติกาเรื่องข้อมูล สิทธิ์เข้าถึง ความปลอดภัย การปฏิบัติตามข้อกำกับ และการตรวจทานโดยมนุษย์หรือไม่
4. โครงการทดลองสามารถขยายจากทีมเดียวไปสู่หลายฝ่ายได้หรือไม่
5. องค์กรวัดผลลัพธ์ต่อเนื่องหรือไม่ หรือวัดแค่จำนวนผู้ใช้

คำถามเหล่านี้ช่วยแยกระหว่างการมีคนใช้ AI กับการพร้อมใช้ AI ในระดับองค์กร ซึ่งเป็นจุดที่ข้อมูลเกี่ยวกับฮ่องกงชี้ว่ายังต้องเร่งตามให้ทัน

บทสรุปที่ตรงที่สุด

ถ้านิยามการนำ AI ไปใช้ว่าเป็นการใช้งานของพนักงาน ฮ่องกงไม่ได้ล้าหลัง: PwC Hong Kong ระบุว่าฮ่องกงใกล้ค่าเฉลี่ยเอเชียแปซิฟิก และสูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก

แต่ถ้านิยามการนำ AI ไปใช้ว่าเป็นความพร้อม ความสุกงอม และการขยายผลระดับองค์กร ฮ่องกงยังไม่ควรถูกเรียกว่าเป็นผู้นำ: ผลสำรวจ Cisco ที่ South China Morning Post รายงานพบว่า องค์กรที่พร้อมเต็มที่มีเพียง 2% และต่ำสุดใน 30 ตลาดที่สำรวจ

ดังนั้นคำตอบที่น่าจะปลอดภัยที่สุดคือ ฮ่องกงไม่ได้ล้าหลังในแง่คนใช้ แต่ยังไม่ได้นำหน้าในแง่องค์กรพร้อมและใช้อย่างสุกงอม

ข้อควรระวังเวลาอ่านตัวเลข

ตัวเลขเหล่านี้มาจากคนละแบบสำรวจ คนละองค์กร และใช้คำจำกัดความของการใช้ AI ไม่เหมือนกัน ทั้งเรื่องกลุ่มตัวอย่าง คำถาม และระดับการวัดจึงอาจต่างกัน

เพราะฉะนั้น ไม่ควรนำ 61%, 85%, 24% และ 2% ไปบวกกันหรือใช้แทนกันโดยตรง วิธีอ่านที่เหมาะกว่าคือแยกดูว่า พนักงานใช้มากแค่ไหน บริษัทนำไปผูกกับงานจริงแค่ไหน และองค์กรพร้อมขยายผลอย่างปลอดภัยเพียงใด

เมื่ออ่านด้วยกรอบนี้ ข้อสรุปของฮ่องกงค่อนข้างสม่ำเสมอ: ความร้อนแรงระดับผู้ใช้มีอยู่ แต่ความพร้อมระดับองค์กรยังเป็นคอขวด