OECD เปิดรายงานช็อก! จีนอุดหนุนอุตสาหกรรม 3.5 ล้านล้านบาทในปีเดียว จุดชนวนสงครามการค้าโลก

ประเด็นสำคัญยิ่งกว่าคือการสนับสนุนจากรัฐบาลจีนไม่ได้จำกัดอยู่แค่การให้เงินช่วยเหลือแบบให้เปล่าเท่านั้น OECD ชี้ให้เห็นถึงบทบาทที่ใหญ่มากของสิ่งที่เรียกว่า เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำกว่าตลาด (Below-Market Borrowings - BMB) ซึ่งก็คือสินเชื่อราคาถูกที่เกิดขึ้นได้จากโครงสร้างของระบบการเงินที่รัฐเป็นผู้ชี้นำในจีน เงินกู้เหล่านี้เปิดทางให้บริษัทจีนสามารถระดมทุนเพื่อขยายกิจการ วิจัยและพัฒนา และใช้กลยุทธ์การตัดราคาเชิงรุก ในแบบที่ไม่มีทางเป็นไปได้สำหรับคู่แข่งชาวตะวันตกที่ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขของระบบธนาคารแบบตลาดเสรี

เมื่อมองในแง่ของขนาดเม็ดเงินแล้ว การสนับสนุนนี้มหาศาลอย่างยิ่ง ในเชิงมูลค่า เงินอุดหนุนสำหรับภาคอุตสาหกรรม 15 สาขาที่ถูกจับตาอยู่ พุ่งสูงถึง 108,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (หรือประมาณ 3.5 ล้านล้านบาท) ในปี 2024 เพียงปีเดียว ตัวเลขดังกล่าวผลักดันให้ระดับเงินอุดหนุนคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 1.3% ของรายได้ของบริษัท ซึ่งนับเป็นจุดสูงสุดเป็นอันดับสองเมื่อเทียบกับรายได้ในประวัติศาสตร์ เป็นรองก็แต่เพียงช่วงปี 2009 ในช่วงวิกฤตการเงินโลก ที่รายได้ที่หดตัวลงอย่างรุนแรงทำให้สัดส่วนดังกล่าวสูงขึ้นอย่างผิดปกติ

ในบางภาคส่วน ตัวเลขยิ่งโดดเด่นยิ่งกว่าเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยที่สูงอยู่แล้ว โดยในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์หรือชิป เงินอุดหนุนจากรัฐบาลจีนทะยานขึ้นไปแตะระดับเกือบ 10% ของรายได้บริษัท ตอกย้ำความมุ่งมั่นของปักกิ่งในการครองความเป็นเจ้าตลาดในภาคส่วนยุทธศาสตร์นี้ โดยไม่สนใจเรื่องประสิทธิภาพของเงินลงทุน

เกือบ 60% ของส่วนแบ่งตลาดโลกที่เพิ่มขึ้น มาจากเงินอุดหนุน

บางที ข้อค้นพบที่ร้อนแรงทางการเมืองที่สุดของรายงานนี้ก็คือการขีดเส้นตรงที่เชื่อมโยงระหว่างการสนับสนุนจากรัฐกับผลลัพธ์ทางการตลาดอย่างเป็นเหตุเป็นผล

ข้อสรุปของ OECD ระบุว่า ช่องว่างด้านเงินอุดหนุนนี้เองที่เป็นแรงขับเคลื่อน เกือบ 60% ของการขยายส่วนแบ่งตลาดโลกของบริษัทจีน ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นี่ไม่ใช่แค่ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ เพราะผลการวิเคราะห์ทางเศรษฐมิติที่ OECD ทำควบคู่กันนั้นแสดงให้เห็นว่าเงินอุดหนุนทำให้ส่วนแบ่งตลาดของบริษัทเพิ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม และส่งผลกระทบในเชิงลบ (negative spillovers) ต่อคู่แข่งจากต่างชาติ ซึ่งไม่เพียงต้องแข่งกับบริษัท แต่ยังต้องแข่งขันกับงบประมาณของรัฐบาลจีนด้วย

รายงานนโยบายการค้าฉบับพื้นฐาน (Trade Policy Paper) ที่ป้อนข้อมูลให้กับฐานข้อมูล MAGIC ยังได้ระบุเพิ่มเติมว่า แม้ว่าเงินอุดหนุนจะเป็นสิ่งที่แพร่หลายไปทั่วโลก และโดยเฉลี่ยแล้วอาจดูเล็กน้อยเมื่อเทียบกับรายได้ แต่ก็มี "กรณีของการอุดหนุนที่มีขนาดใหญ่โตมาก โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมหนักและเซมิคอนดักเตอร์" และกรณีเหล่านี้มักจะกระจุกตัวอยู่อย่างหนาแน่นในหมู่บริษัทที่มีฐานอยู่ในจีน