คำตอบสั้น ๆ: ถ้าพาดหัวบอกว่าซัมซุงแซง TSMC ในไตรมาส 1/2026 อย่าเพิ่งอ่านว่า Samsung Foundry พลิกกลับมาชนะ TSMC แล้ว เรื่องจริงซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะตัวที่ถูกพูดถึงคือแผนก DS หรือ Device Solutions ของซัมซุง ซึ่งรวมธุรกิจเซมิคอนดักเตอร์โดยเฉพาะหน่วยความจำ ไม่ใช่ foundry เพียงอย่างเดียว

รายงานของ Chosun ระบุว่า ภายใต้ภาวะซูเปอร์ไซเคิลของหน่วยความจำ ขนาดธุรกิจและความสามารถทำกำไรของแผนก DS ของ Samsung Electronics ดูเหมือนจะแซง TSMC เป็นครั้งแรกในรอบ 29 ไตรมาส^[4] แต่เอกสารของซัมซุงเองชี้ว่าแรงขับหลักคือ DS, ธุรกิจหน่วยความจำ และสินค้า AI มูลค่าสูง^[33][37] ขณะที่อีกด้านหนึ่งมีรายงานว่ากำไรของธุรกิจ foundry ของซัมซุงในไตรมาสเดียวกันลดลง^[41] ดังนั้น นี่คือชัยชนะทางการเงินรายไตรมาสจาก AI memory มากกว่าหลักฐานว่า Samsung Foundry แซง TSMC แล้ว^[41][11]

ก่อนดูตัวเลข ต้องแยก 3 คำนี้ให้ชัด

• DS หรือ Device Solutions: เป็นหน่วยธุรกิจเซมิคอนดักเตอร์ของซัมซุงในงบการเงิน ไม่ใช่เฉพาะงานรับจ้างผลิตชิป เอกสารนักลงทุนของซัมซุงระบุว่าไตรมาส 1/2026 ธุรกิจ DS Semiconductor มียอดขาย 81.7 ล้านล้านวอน เพิ่มขึ้น 86% จากไตรมาสก่อน และมีกำไรจากการดำเนินงาน 53.7 ล้านล้านวอน คิดเป็นอัตรากำไรจากการดำเนินงาน 66%^[33]
• HBM และ AI Memory: HBM หรือ High Bandwidth Memory คือหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูงที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผล AI โดยรายงานภายนอกเชื่อมโยงผลงานแข็งแกร่งของซัมซุงกับยอดขาย HBM สำหรับศูนย์ข้อมูล AI^[7] ส่วนซัมซุงระบุว่ากำไรสูงสุดเป็นประวัติการณ์ของ DS นำโดยธุรกิจหน่วยความจำ และยอดขายสินค้า AI มูลค่าสูงเพิ่มขึ้น^[33]
• Foundry: คือธุรกิจรับจ้างผลิตชิปให้ลูกค้า Chosun เรียก TSMC ว่าเป็น foundry หรือบริษัทรับจ้างผลิตชิปรายใหญ่ที่สุดของโลก^[4] ขณะที่บทวิเคราะห์ของ SemiWiki ยังจัดให้ TSMC เป็นผู้นำ pure-play foundry เพราะโฟกัสการผลิต ไม่ออกแบบชิปแข่งกับลูกค้า fabless หลัก และมีจุดแข็งด้านโหนดล้ำหน้า ผลผลิต และแพ็กเกจจิงขั้นสูง^[11]

ตัวเลข Q1/2026 กำลังตอบคนละคำถาม

มุมเปรียบเทียบ	ซัมซุง	TSMC
ระดับบริษัท	Samsung Electronics ทำรายได้รวม 133.9 ล้านล้านวอน และกำไรจากการดำเนินงาน 57.2 ล้านล้านวอน ทำสถิติสูงสุดรายไตรมาสทั้งสองรายการ[37]	TSMC รายงานรายได้รวม NT$1,134.10 พันล้าน กำไรสุทธิ NT$572.48 พันล้าน และ EPS NT$22.08[24]
อ่านในเชิงธุรกิจหลัก	DS Semiconductor มียอดขาย 81.7 ล้านล้านวอน และกำไรจากการดำเนินงาน 53.7 ล้านล้านวอน[33]	รายได้คิดเป็นดอลลาร์สหรัฐอยู่ที่ราว 35.90 พันล้านดอลลาร์ อัตรากำไรขั้นต้น 66.2% อัตรากำไรจากการดำเนินงาน 58.1% และอัตรากำไรสุทธิ 50.5%[22]
จุดที่สะท้อนแนวโน้ม	ซัมซุงระบุว่ากำไรสูงสุดของ DS นำโดยธุรกิจหน่วยความจำ และยอดขายสินค้า AI มูลค่าสูงเพิ่มขึ้น[33]	เทคโนโลยี 7 นาโนเมตรและต่ำกว่าคิดเป็น 74% ของรายได้เวเฟอร์ โดย 5 นาโนเมตรคิดเป็น 36% และ 3 นาโนเมตรคิดเป็น 25%[22]

จุดที่ควรระวังคือเลข 66% ไม่ได้แปลเหมือนกัน ซัมซุง DS ที่ 66% คืออัตรากำไรจากการดำเนินงาน ส่วน TSMC ที่ 66.2% คืออัตรากำไรขั้นต้น และ TSMC มีอัตรากำไรจากการดำเนินงานในไตรมาสเดียวกันที่ 58.1% ตัวเลขสองชุดนี้จึงไม่ควรถูกหยิบมาเทียบตรง ๆ เพื่อสรุปว่าใครชนะใน foundry^[33][22]

ทำไมไตรมาสนี้ซัมซุงจึงดูเหนือกว่า

1. AI memory ดัน DS ขึ้นสู่จุดสูงสุด

ซัมซุงระบุชัดว่า DS ทำกำไรเป็นประวัติการณ์โดยมีธุรกิจหน่วยความจำเป็นตัวนำ และยอดขายสินค้า AI มูลค่าสูงเพิ่มขึ้น^[33] ข่าวผลประกอบการของซัมซุงยังระบุว่า Memory Business ทำสถิติสูงสุดรายไตรมาสทั้งด้านรายได้และกำไรจากการดำเนินงาน^[37] นั่นหมายความว่าเครื่องยนต์หลักของไตรมาสนี้คือวงจรหน่วยความจำและความต้องการ AI ไม่ใช่แค่ลูกค้า foundry รายใดรายหนึ่งหรือโหนดการผลิตใดโหนดหนึ่ง

2. HBM ทำให้หน่วยความจำขายได้มูลค่าสูงขึ้น

รายงานภายนอกเชื่อมโยงผลงาน Q1/2026 ของซัมซุงกับยอดขายชิป HBM ที่ใช้ในศูนย์ข้อมูล AI^[7] ซึ่งสอดคล้องกับถ้อยคำของซัมซุงที่พูดถึงยอดขายสินค้า AI มูลค่าสูงที่เพิ่มขึ้น^[33] ภาพนี้สะท้อนว่า AI ไม่ได้ผลักดันแค่ชิปลอจิกขั้นสูงเท่านั้น แต่ยังยกระดับความสามารถทำกำไรของผู้ผลิตหน่วยความจำด้วย

3. กำไรของซัมซุงกระจุกอยู่ที่ DS อย่างมาก

ไตรมาสนี้ DS ของซัมซุงมีกำไรจากการดำเนินงาน 53.7 ล้านล้านวอน เทียบกับกำไรจากการดำเนินงานรวมของ Samsung Electronics ที่ 57.2 ล้านล้านวอน^[33][37] Chosun รายงานเพิ่มเติมว่า DS คิดเป็นประมาณ 94% ของกำไรจากการดำเนินงานรวมของซัมซุงในไตรมาส 1/2026 และแรงขับหลักมาจากเซมิคอนดักเตอร์ โดยเฉพาะธุรกิจหน่วยความจำ^[43] จึงไม่แปลกที่ตลาดจะมองไตรมาสนี้ว่าเป็นชัยชนะครั้งใหญ่ของธุรกิจชิปซัมซุง

แต่ทำไมยังไม่ใช่หลักฐานว่า Samsung Foundry ไล่ทัน TSMC

ข้อแรก ประธานของประโยคนี้คือแผนก DS ของซัมซุง ไม่ใช่ Samsung Foundry เพียงธุรกิจเดียวที่เอาไปเทียบกับ foundry ของ TSMC รายงานของ Chosun พูดถึงภาพรวมขนาดและกำไรของ DS ภายใต้ซูเปอร์ไซเคิลหน่วยความจำ^[4] ส่วนข้อมูลทางการของซัมซุงก็เน้นชัดว่าจุดเด่นอยู่ที่หน่วยความจำและสินค้า AI มูลค่าสูง^[33]

ข้อสอง ธุรกิจ foundry ของซัมซุงไม่ได้แสดงแรงส่งเท่ากับ DS ทั้งก้อน รายงานของ Gadgets360 ระบุว่ากำไรจากธุรกิจ foundry ของซัมซุงลดลงในไตรมาสแรก ซึ่งสวนทางกับภาพรวม DS ที่ทำกำไรเป็นประวัติการณ์^[41] ดังนั้น การแปลชัยชนะของ DS ให้กลายเป็นชัยชนะของ Samsung Foundry โดยตรง จะทำให้สับสนระหว่างคนละธุรกิจ

ข้อสาม TSMC ไม่ได้อ่อนแรงในไตรมาสนี้ TSMC ทำรายได้ 35.90 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ อัตรากำไรขั้นต้น 66.2% อัตรากำไรจากการดำเนินงาน 58.1% และมีสัดส่วนรายได้จากเทคโนโลยีล้ำหน้าสูง^[22] รายได้ไตรมาสแรกยังสูงกว่ากรอบคาดการณ์เดิมเล็กน้อย^[28] ขณะที่บทวิเคราะห์อุตสาหกรรมยังมอง TSMC เป็นผู้นำ pure-play foundry จากความเชื่อมั่นของลูกค้า โหนดล้ำหน้า ผลผลิตที่แข็งแรง และความสามารถด้านแพ็กเกจจิงขั้นสูง^[11]

ถ้าจะตัดสินว่า Samsung Foundry ไล่ทัน TSMC จริงหรือไม่ ควรดูตัวชี้วัดแบบเดียวกัน เช่น ลูกค้า foundry ภายนอกเพิ่มขึ้นแค่ไหน โหนดล้ำหน้าผลิตได้เสถียรหรือไม่ yield และกำหนดส่งมอบเป็นที่ยอมรับของลูกค้ารายใหญ่หรือไม่ แพ็กเกจจิงขั้นสูงขยายกำลังผลิตพร้อมกระบวนการผลิตได้หรือไม่ และธุรกิจ foundry ทำกำไรต่อเนื่องหลายไตรมาสได้หรือเปล่า ตัวชี้วัดเหล่านี้สอดคล้องกับจุดแข็งที่นักวิเคราะห์ยังยกให้ TSMC ในเรื่องกระบวนการผลิต yield แพ็กเกจจิง และความเชื่อมั่นของลูกค้า^[11]

สรุป: ซัมซุงชนะด้วย AI memory ไม่ใช่แผนที่ foundry ถูกเขียนใหม่

คำอธิบายที่แม่นกว่าคือ ซัมซุงทำผลงาน Q1/2026 ได้โดดเด่นมากเพราะ DS ได้แรงส่งจากหน่วยความจำและสินค้า AI มูลค่าสูง^[4][33][37] ขณะเดียวกัน TSMC ยังมีรายได้ 35.90 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ อัตรากำไรขั้นต้น 66.2% อัตรากำไรจากการดำเนินงาน 58.1% และสัดส่วนรายได้จากโหนดล้ำหน้าสูง^[22]

ดังนั้น ข่าวนี้บอกเราว่าวงจร AI memory กำลังทำให้ซัมซุง DS ได้ประโยชน์อย่างมหาศาลในหนึ่งไตรมาส แต่ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่า Samsung Foundry เอาชนะ TSMC ในสมรภูมิรับจ้างผลิตชิปแล้ว^[4][41][11]