SpaceX, OpenAI i Anthropic: Wyścig po 4 biliony dolarów, który wystawi na próbę giełdę

2. Trwa wyścig o pierwszeństwo

Ktokolwiek zadebiutuje pierwszy, ustali punkt odniesienia cenowego dla pozostałych. SpaceX, będący na najbardziej zaawansowanym etapie, rozpoczął roadshow 5 czerwca, a wycena oczekiwana jest już 12 czerwca . OpenAI złożyło poufny wniosek S-1 22 maja, celując w debiut we wrześniu lub w czwartym kwartale 2026 roku . Anthropic przeskoczyło swojego rywala, składając wniosek 1 czerwca, zaledwie kilka dni po zamknięciu rundy o wartości 65 miliardów dolarów, która wyceniła firmę na 965 miliardów dolarów – tymczasowo przewyższając prywatną wycenę OpenAI na poziomie 852 miliardów dolarów . Każda firma próbuje zdążyć, zanim kiepskie notowania konkurenta po IPO popsują nastroje rynkowe.

3. Okno wyjścia może się zamykać

Ponieważ akcje spółek AI stanowią już około 35% indeksu S&P 500, entuzjazm inwestorów sięga zenitu . Michael Hartnett z Bank of America zauważył, że 10 największych firm AI odpowiada za około 40% całkowitej kapitalizacji rynkowej, a nadchodzące IPO mogą zwiększyć ten udział w tej grupie do około 50% – to poziom koncentracji niespotykany wcześniej w historii . Prywatni inwestorzy, którzy windowali wyceny tych firm do prawie biliona dolarów każda, chcą spieniężyć swoje udziały przed ewentualną korektą.

Liczby: Cele każdej z firm

SpaceX złożyło poufnie wniosek S-1 1 kwietnia 2026 roku i opublikowało go publicznie 20 maja. Firma celuje w notowanie na Nasdaq pod symbolem SPCX, z wyceną 1,75–2,0 biliona dolarów i kwotą pozyskanego kapitału w wysokości 75–80 miliardów dolarów, co czyni go największym IPO w historii z ogromną przewagą . Roadshow trwa, a wycena jest spodziewana między 18 a 30 czerwca, z możliwym debiutem nawet 12 czerwca . Z prospektu S-1 wynika, że Starlink – biznes internetu satelitarnego SpaceX – jest finansowym motorem firmy. W 2025 roku wygenerował 11,39 miliarda dolarów przychodu (61% całkowitego przychodu SpaceX, wzrost o prawie 50% rok do roku), osiągnął zysk operacyjny w wysokości 4,42 miliarda dolarów i mógł pochwalić się marżą EBITDA na poziomie 63% przy 10,3 milionach abonentów . Tylko w pierwszym kwartale 2026 roku Starlink wypracował 3,26 miliarda dolarów przychodu i 1,19 miliarda dolarów dochodu operacyjnego .

OpenAI złożyło poufny wniosek S-1 22 maja 2026 roku, z Goldman Sachs i Morgan Stanley jako gwarantami emisji . Docelowy przedział wyceny to od 850 miliardów do 1 biliona dolarów, w porównaniu z ostatnią prywatną rundą wyceny na poziomie 852 miliardów dolarów w marcu 2026 roku . Firma celuje w debiut publiczny już we wrześniu 2026 roku . Ma około 25 miliardów dolarów rocznego przychodu, ale także około 14 miliardów dolarów rocznych strat, spalając ogromne środki na infrastrukturę obliczeniową . Jedna z analiz sugerowała, że OpenAI potrzebuje szacunkowo 207 miliardów dolarów dodatkowego kapitału do 2030 roku tylko po to, by wywiązać się ze swoich istniejących zobowiązań obliczeniowych – co sprawia, że IPO jest raczej wymuszonym wydarzeniem finansowym niż rundą honorową .

Anthropic złożyło poufny wniosek S-1 1 czerwca 2026 roku, po rundzie serii H o wartości 65 miliardów dolarów, która wyceniła firmę na około 965 miliardów dolarów . Jego przychody odnotowały eksplozywny wzrost z 1 miliarda do ponad 19 miliardów dolarów w ujęciu rocznym według stanu na luty 2026 roku, a firma zapewniła sobie do 40 miliardów dolarów od Google i 25 miliardów od Amazona . Data wyceny IPO nie została jeszcze ustalona, ale firma celuje w debiut jesienią 2026 roku . Co kluczowe, powszechnie cytowana kwota "965 miliardów dolarów" to wycena prywatna, a nie publiczny cel IPO – a niektórzy analitycy szacują, że faktyczne IPO może zostać wycenione ze znacznym dyskontem, potencjalnie między 400 a 600 miliardami dolarów .

Scenariusz optymistyczny kontra pesymistyczny

Opinia ekspertów jest podzielona na dwie skrajnie różne narracje.

Scenariusz optymistyczny: To nie jest Pets.com

Zwolennicy twierdzą, że analogia do bańki internetowej z 1999 roku jest myląca, ponieważ te firmy mają realne, często rentowne, przychody . W przeciwieństwie do ery dot-comów, kiedy to około 80% IPO nie miało zysków, Starlink SpaceX to prawdziwa maszyna do generowania gotówki . Tylko w pierwszym kwartale 2026 roku Starlink wygenerował więcej dochodu operacyjnego (1,19 miliarda dolarów) niż cały biznes startowy przyniósł przychodu . Przychody Anthropic wzrosły prawie 20-krotnie w ciągu około roku, z 1 miliarda do 19 miliardów dolarów w ujęciu rocznym . OpenAI ma globalnie rozpoznawalną markę, setki milionów użytkowników i 25 miliardów dolarów rocznego przychodu .

Optymiści argumentują również, że koncentracja w akcjach AI jest odzwierciedleniem rzeczywistych zmian strukturalnych – a nie tylko spekulacyjnej piany. Jak podsumowano w jednej analizie, analogia do bańki internetowej "jest najbardziej użyteczna jako ostrzeżenie przed sekwencją wydarzeń – szczyt nakładów kapitałowych → rozczarowanie wykorzystaniem → cięcia prognoz → kaskada – a nie jako szablon 1:1" .

Scenariusz pesymistyczny: Wyceny są historycznie ekstremalne

Mnożniki przychodów, przy których wyceniane są te firmy, są oszałamiające, nawet jak na standardy szybko rosnących spółek technologicznych.

• SpaceX – Przy 1,75 biliona dolarów i około 18,7 miliarda dolarów przychodu w 2025 roku, notowany jest przy mnożniku około 94x w stosunku do historycznego przychodu . Dla porównania, nawet Nvidia, Tesla i Amazon na porównywalnych etapach nigdy nie zbliżyły się do tych poziomów. Przy założeniu prognoz na 2026 rok na poziomie 28,5 miliarda dolarów, mnożnik bazujący na prognozach i tak wynosi około 61x .
• Anthropic – Przy wycenie z serii H na poziomie 965 miliardów dolarów, firma notowana jest przy około 21-krotności obecnego rocznego przychodu .
• OpenAI – Przy 852 miliardach dolarów, firma jest wyceniana z wysokim mnożnikiem wobec historycznych przychodów, pozostając głęboko nierentowna, ze stratami rzędu około 14 miliardów dolarów .

Najbardziej prominentnym instytucjonalnym niedźwiedziem jest Morningstar. Niezależna firma badawcza opublikowała szacunek godziwej wartości SpaceX na zaledwie 780 miliardów dolarów – mniej niż połowę docelowej wartości IPO wynoszącej 1,75 biliona dolarów – i ostrzegła inwestorów, że "będą mieli okazje kupić akcje na bardziej atrakcyjnych poziomach" po ofercie . Analityk Morningstar, Nicolas Owens, oparł wycenę na biznesach startowych i Starlink SpaceX oraz zastosował ważenie prawdopodobieństwem dla różnych scenariuszy rozwoju segmentu AI .

Inni analitycy doszli do podobnych wniosków, używając różnych modeli. Jedna z analiz sumy części oszacowała medianę godziwej wartości SpaceX na około 1,25 biliona dolarów, czyli około 30% poniżej celu IPO . Inna przewidywała, że nawet jeśli SpaceX osiągnie 50 miliardów dolarów przychodu do 2029 roku i będzie notowane przy hojnym mnożniku 35x, implikowana kapitalizacja rynkowa wyniosłaby dokładnie 1,75 biliona dolarów – co oznacza, że IPO wycenia dziś prawie dekadę bezbłędnej realizacji planów .

Pytanie o bańkę internetową: Sygnał bańki czy racjonalna wycena?

Porównania do ery dot-comów nie są tylko retoryczne. Po uwzględnieniu inflacji, łączna wartość tych trzech IPO przekroczyłaby wycenę każdego amerykańskiego IPO z lat 1995–2000 razem wziętych . Analiza Reutersa zauważyła, że te trzy firmy, jako grupa, przynoszą straty – połączenie bez precedensu w debiutach giełdowych w USA na taką skalę .

Jednak to porównanie jest niedoskonałe. Cykl AI "jak dotąd nie wywołał gorączki debiutów spółek z ujemnymi zyskami, która charakteryzowała późną fazę manii dot-comów", zauważono w jednej z analiz . Starlink jest rentowny i szybko rośnie. Technologie leżące u ich podstaw – duże modele językowe, rakiety wielokrotnego użytku, szerokopasmowy internet satelitarny – mają udowodnioną użyteczność i adopcję, czego brakowało spółkom-wydmuszkom z 1999 roku .

Bardziej precyzyjne ryzyko nie polega na tym, że te firmy są bezwartościowe, ale że są warte znacznie mniej, niż sugerują ich ceny IPO. Przepaść między euforią na prywatnym rynku wtórnym a tym, co inwestorzy instytucjonalni są skłonni zapłacić na rynku publicznym, jest główną niewiadomą. Niektórzy analitycy przewidują, że publiczna wycena Anthropic może spaść o 40–60% poniżej jej prywatnej rundy 965 miliardów dolarów . Jeśli pierwsze z tych IPO będzie notowane słabo, może to wywołać kaskadę, która przeceni cały cykl wydatków kapitałowych na AI.

Problem z absorpcją rynku

Sam moment jest czynnikiem ryzyka. SpaceX stara się o 75–80 miliardów dolarów w czerwcu . OpenAI może starać się o 60 miliardów dolarów lub więcej we wrześniu . Wartość emisji Anthropic nie jest jeszcze ustalona, ale prawdopodobnie będzie to kilkadziesiąt miliardów. Nawet na płynnym rynku, absorpcja ponad 200 miliardów dolarów w nowych emisjach z jednego sektora w ciągu kilku miesięcy byłaby historycznie bezprecedensowa .

Inwestorzy instytucjonalni, którzy mają już skoncentrowane pozycje w akcjach technologicznych o dużej kapitalizacji, mogą być zmuszeni do sprzedaży istniejących udziałów, aby zrobić miejsce dla tych nowych ofert, tworząc mechaniczną presję sprzedażową na całym rynku . Później debiutujące firmy – OpenAI i Anthropic – mogą zmierzyć się ze znacznie gorszymi wycenami, jeśli debiut SpaceX będzie burzliwy .

Na co zwrócić uwagę

Najważniejsze dane, które rozstrzygną debatę między bykami i niedźwiedziami, są jeszcze przed nami. W przypadku SpaceX oczy wszystkich zwrócone są na wycenę IPO około 12 czerwca i na to, jak akcje będą zachowywać się w pierwszych tygodniach . W przypadku OpenAI i Anthropic publiczne ujawnienie ich poufnych wniosków S-1 – oczekiwane na około 21 dni przed ich roadshow – dostarczy pierwszego ostatecznego wglądu w przychody, marże brutto, rentowność i czynniki ryzyka .

Pytanie nie brzmi, czy AI i komercyjny sektor kosmiczny to prawdziwie transformacyjne branże. Pytanie brzmi, czy inwestorzy na rynku publicznym, patrząc na 94-krotność przychodów i 14 miliardów dolarów rocznych strat, zapłacą te same ceny, które inwestorzy prywatni płacili w euforycznych ostatnich miesiącach przed otwarciem okna – czy też to historyczne zgrupowanie mega-IPO wyznaczy moment, w którym rynek powiedział "dość".