Excel traci funkcję =COPILOT() jeszcze przed jej oficjalną premierą

Najbardziej ostrożna interpretacja wskazuje na konsolidację produktu. Microsoft rozwija Copilota jako zintegrowanego asystenta działającego wewnątrz Excela, zamiast utrzymywać osobną generatywną funkcję umieszczoną bezpośrednio w komórkach. Firma twierdzi, że Copilot w Excelu obsługuje wiele podobnych zadań wspomaganych przez AI.

Różnica między tymi rozwiązaniami jest istotna. Asystent w panelu bocznym prowadzi rozmowę z użytkownikiem, może wprowadzać zmiany w skoroszycie i pozwala na ich przejrzenie. Formuła wygląda natomiast jak zwykła część arkusza: można ją skopiować w dół kolumny, odwoływać się do niej w innych komórkach i włączyć ją do powtarzalnego procesu.

Jak działała eksperymentalna funkcja?

=COPILOT() miała przenieść polecenia w języku naturalnym bezpośrednio do paska formuły. Jej udokumentowana składnia wyglądała następująco:

Pierwszy argument zawierał opis zadania, a opcjonalny kontekst mógł wskazywać pojedynczą komórkę albo zakres danych. Funkcja była przeznaczona do zadań generatywnych, takich jak tworzenie tekstu, klasyfikowanie treści oraz podsumowywanie tekstu lub danych. Nie miała zastępować standardowych formuł obliczeniowych.

Funkcja nigdy nie wyszła poza fazę testów. Była dostępna w programach Microsoft Frontier i Microsoft 365 Insider, a więc w kanałach przeznaczonych dla użytkowników testujących nowe funkcje, zamiast trafić do stabilnej, ogólnodostępnej wersji Excela. Według dokumentacji potrzebowała także odpowiedniej licencji: dodatku Microsoft 365 Copilot dla kont służbowych i szkolnych albo subskrypcji Microsoft 365 Premium dla użytkowników indywidualnych.

Testy rozpoczęły się mniej więcej rok przed wycofaniem, a część użytkowników otrzymała dostęp do funkcji już w sierpniu 2025 roku.

AI w komórce miała ograniczenia, których nie mają zwykłe formuły

Microsoft ostrzegał, że =COPILOT() korzysta ze sztucznej inteligencji i może zwracać nieprawidłowe odpowiedzi. W zadaniach wymagających dokładności lub powtarzalności firma zalecała używanie natywnych formuł Excela, takich jak SUM, AVERAGE czy IF.

Podobne zastrzeżenia dotyczą pełnego Copilota w Excelu. Microsoft przyznaje, że wygenerowane wyniki mogą zawierać błędy, błędnie interpretować informacje albo być nieprecyzyjne. Zaleca ostrożność zwłaszcza przy decyzjach dotyczących finansów, prawa i medycyny.

Nie jest to dowód, że właśnie problemy z dokładnością doprowadziły do wycofania =COPILOT(). Pokazuje jednak napięcie między generatywną AI a tradycyjną logiką arkusza. Formuły takie jak SUM czy IF działają w sposób przewidywalny, natomiast tekst wygenerowany przez model może się zmieniać i wymaga weryfikacji.

To szczególnie ważne, gdy formułę można skopiować przez setki wierszy. Jeden niezweryfikowany wynik może wtedy powielić się w całym raporcie lub procesie, który wcześniej wyglądał na automatyczny.

Czym zastąpić =COPILOT() w Excelu?

Główną alternatywą jest Copilot w Excelu uruchamiany w panelu bocznym. Narzędzie może pomagać w tworzeniu i edytowaniu skoroszytów, analizowaniu danych oraz pracy z tabelami, wykresami, tabelami przestawnymi i formułami. Zmiany wprowadzone przez Copilota pozostają edytowalne w skoroszycie.

Microsoft ujednolica także sposób uruchamiania asystenta za pomocą Copilot Dynamic Action Button. Ten przycisk jest wspólnym punktem dostępu do Copilota w Wordzie, Excelu i PowerPoincie; po wybraniu otwiera odpowiedniego asystenta w panelu czatu.

Nie są to jednak zamienniki jeden do jednego:

• formułę można umieścić w komórce, kopiować i wykorzystywać w innych formułach;
• panel boczny służy do rozmowy z asystentem i wykonywania operacji w skoroszycie, które użytkownik może sprawdzić;
• Dynamic Action Button jest sposobem otwarcia Copilota, a nie funkcją arkuszową.

Do przewidywalnych, powtarzalnych przekształceń lepiej nadają się zwykłe formuły Excela, Power Query lub Office Scripts. Do otwartego generowania tekstu, kategoryzowania i podsumowywania może pasować interaktywny Copilot, ale jego wyniki nadal trzeba sprawdzać.

Co powinni zrobić użytkownicy przed 14 września?

Z komunikatu Microsoft 365 Message Center wynika, że administratorzy nie muszą przeprowadzać osobnego wdrożenia ani instalować aktualizacji. Powinni jednak poinformować użytkowników i zaktualizować procesy, które korzystają z funkcji.

Właściciele skoroszytów powinni:

1. Wyszukać =COPILOT() w prywatnych, współdzielonych i firmowych plikach.
2. Spisać działanie każdej formuły, w tym treść polecenia, wskazany zakres i zależności w dalszej części skoroszytu.
3. Zapisać potrzebne wyniki, jeśli mają zostać zachowane jako historyczny tekst lub wartości.
4. Dobrać zamiennik do konkretnego zadania: zwykłe formuły do obliczeń, Power Query do uporządkowanych transformacji danych, Office Scripts do automatyzacji, a Copilot w Excelu do generatywnej pracy wymagającej kontroli człowieka.
5. Przetestować nowy proces przed terminem, zamiast czekać, aż formuły przestaną działać.

Największe ryzyko nie polega więc na tym, że Copilot zniknie z Excela. Problemem może być skoroszyt zawierający formułę testową, której działania nie da się odtworzyć samym otwarciem panelu bocznego.

Microsoft stawia na bardziej wyspecjalizowanego Copilota

Wycofanie =COPILOT() pasuje do szerszego kierunku rozwoju Microsoftu: Copilot ma być bardziej zintegrowany z aplikacją, lepiej osadzony w jej funkcjach i łatwiejszy do kontrolowania. Obecny Copilot w Excelu korzysta z wbudowanych elementów skoroszytu, a wprowadzone zmiany pozostają możliwe do edycji. Dynamic Action Button zapewnia z kolei wspólny sposób uruchamiania asystenta w różnych aplikacjach Microsoft 365.

Firma rozwija również bardziej wyspecjalizowane funkcje Excela dla finansów: gotowe i wielokrotnego użytku „umiejętności”, połączenia z dostawcami danych finansowych oraz lepszą identyfikowalność zmian. Wskazuje to na podejście oparte na zaufanych danych, powtarzalnych procedurach i możliwości weryfikacji, a nie na uniwersalnym poleceniu wpisywanym w dowolnej komórce.

To strategia produktowa, a nie dowód, że AI w komórkach arkusza jest z założenia niewykonalna. Microsoft wycofuje konkretną formułę, jednocześnie nadal inwestując w pracę ze spreadsheetami wspomaganą przez AI — tyle że za pośrednictwem innych interfejsów.

Google nadal rozwija AI działającą bezpośrednio w komórkach

Google Sheets wciąż oferuje konkurencyjny model AI wbudowanej w komórki. Użytkownicy odpowiednich planów Google Workspace lub Google AI mogą korzystać z funkcji =AI() albo =Gemini(), podając polecenie i opcjonalny kontekst z arkusza, na przykład:

Google wymienia wśród zastosowań generowanie tekstu, podsumowywanie informacji i kategoryzowanie treści.

Google prowadzi także program Workspace Experiments, wcześniej znany jako Workspace Labs. To program wczesnego dostępu do eksperymentalnych funkcji AI. Funkcja AI w Arkuszach Google może generować tekst, podsumowywać informacje, klasyfikować treści, analizować sentyment i korzystać z aktualnych informacji z wyszukiwarki Google — z zastrzeżeniem dostępności oraz limitów programu.

Różnica między firmami dotyczy więc przede wszystkim formy produktu. Google nadal umieszcza część generatywnych możliwości bezpośrednio w komórkach, a Microsoft kieruje użytkowników Excela do interaktywnego Copilota zintegrowanego z aplikacją.

Podsumowanie

Funkcja =COPILOT() w Excelu jest anulowana, a nie opóźniona. Przestanie działać 14 września 2026 roku, a Microsoft nie podał bardziej szczegółowego powodu niż decyzja o rezygnacji z dalszego rozwoju.

Użytkownicy, którzy korzystali z tej funkcji, powinni już teraz przejrzeć skoroszyty i dobrać zamiennik do wykonywanego zadania. Panel boczny Copilota może obsłużyć wiele podobnych poleceń, ale jest interaktywnym narzędziem, a nie formułą, którą można po prostu wkleić w miejsce =COPILOT().

W obliczeniach i procesach wymagających powtarzalności bezpieczniejszą podstawą pozostają klasyczne funkcje Excela, Power Query oraz Office Scripts.