Boom na sztuczną inteligencję nie oznacza, że wielkie centra danych zaczną powstawać na całym świecie w podobnym tempie. Zdaniem Ajaya Bangi, prezesa Grupy Banku Światowego, na rynkach wschodzących szanse na ich masową ekspansję są niewielkie. Przeszkodą jest przede wszystkim skala potrzeb: takie obiekty wymagają ogromnej mocy obliczeniowej i dużych ilości energii elektrycznej. We wcześniejszych wypowiedziach Banga wskazywał też, że do wykorzystania AI potrzebne są dane oraz ludzie umiejący z nimi pracować.
17
28
Dlaczego sam budynek nie wystarczy
Banga przedstawił swoją ocenę podczas panelu Bloomberg Green w ramach nowojorskiego Climate Week. W miejscach, gdzie energia jest zasobem deficytowym, pojawia się dodatkowe pytanie: czy należy przeznaczać ją na energochłonne centrum danych, jeśli potrzebują jej również inni odbiorcy?
17
19
Nie znaczy to, że centra danych w gospodarkach rozwijających się w ogóle nie powstają. Bloomberg opisywał rozwój tej branży w Afryce, wskazując zarazem niezawodne dostawy prądu jako jej największe wyzwanie. Prognoza Bangi dotyczy skali ekspansji, a nie każdego rynku z osobna.
47
17
Ile prądu będzie potrzebował sektor?
W centralnej prognozie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) globalne zużycie energii elektrycznej przez wszystkie centra danych rośnie z około 485 TWh w 2025 r. do 950 TWh w 2030 r. To niemal dwukrotny wzrost; w 2030 r. sektor odpowiadałby za około 3% światowego zapotrzebowania na prąd. Nie są to dane dotyczące wyłącznie AI — choć według IEA sztuczna inteligencja jest najważniejszym czynnikiem napędzającym wzrost, obok innych usług cyfrowych.
13
5
Punkt wyjścia jest nierówny: w 2024 r. na USA przypadało 45% światowego zużycia prądu przez centra danych, na Chiny 25%, a na Europę 15% — razem 85%. Te historyczne udziały nie przesądzają jednak, gdzie trafią nowe inwestycje do 2030 r.
5
Ryzyko pogłębienia cyfrowej przepaści
Jeśli nowe moce obliczeniowe będą powstawać głównie tam, gdzie już istnieją silne sieci energetyczne i zaplecze techniczne, krajom ze słabszą infrastrukturą może być trudniej rozwijać i wykorzystywać AI na miejscu. Raport przygotowany w ramach systemu ONZ wskazuje, że zawodna sieć elektroenergetyczna, ograniczony dostęp do mocy obliczeniowej i niedobór specjalistów utrudniają korzystanie z AI w obszarach słabiej obsługiwanych. Inny raport ONZ zwraca uwagę na znaczne różnice geograficzne w finansowaniu rozwoju kompetencji związanych z AI.
25
23
Dlatego spór nie sprowadza się do pytania, jak zasilać centra danych w sposób zrównoważony. Jak zauważa agenda Climate Week NYC, rozbudowywane obiekty konkurują z przemysłem, transportem i miastami o czystą energię w przystępnej cenie. Ostrzeżenie Bangi stawia obok tego pytanie o priorytety: którym potrzebom ma służyć prąd tam, gdzie już dziś go brakuje?
19
17