Misja ONZ w Saharze Zachodniej, znana jako MINURSO, rozpoczęła wygaszanie działalności 1 listopada 2026 r. Jej mandat wygasł dzień wcześniej, bo Rada Bezpieczeństwa nie zdołała uzgodnić jego przedłużenia. To koniec działania misji w dotychczasowej formule, nie zaś rozstrzygnięcie sporu o status tego terytorium.
2
5
14
Dwa projekty i brak porozumienia
Projekt Stanów Zjednoczonych zakładał przedłużenie mandatu o rok, ograniczenie wojskowego komponentu misji i oparcie negocjacji wyłącznie na marokańskim planie autonomii.
1
29 Poparło go 11 z 15 członków Rady, w tym Francja i Wielka Brytania, ale Rosja skorzystała z prawa weta.
5
Następnie Rada rozpatrzyła rosyjski projekt przedłużenia misji. Nie uzyskał on wymaganych głosów, więc mandat MINURSO wygasł 31 października.
1
2
5 Rozbieżność dotyczyła sposobu prowadzenia negocjacji — żadna z propozycji nie oznaczała porozumienia w sprawie przyszłości Sahary Zachodniej.
Rosyjski ambasador Wasilij Nebenzia przedstawiał weto jako działanie w obronie procesu pokojowego i podkreślał, że Moskwa popiera pracę MINURSO.
16 Ambasador USA Mike Waltz wskazywał, że referendum nie odbyło się z powodu wieloletnich sporów o to, kto mógłby wziąć w nim udział, i przekonywał, że rosyjskie weto zablokowało możliwy krok ku zakończeniu konfliktu.
35
36
Co oznacza likwidacja misji?
Po wygaśnięciu mandatu misja zakończyła działania operacyjne, a 1 listopada rozpoczął się okres jej likwidacji. Rzecznik ONZ Stéphane Dujarric poinformował, że mniejszy zespół będzie nadzorował uporządkowany zwrot mienia należącego do państw wysyłających żołnierzy oraz właściwe zagospodarowanie sprzętu.
8
9
Likwidacja to procedura organizacyjna, a nie nowe porozumienie polityczne. Sam komunikat nie przesądza, kiedy wszyscy członkowie personelu opuszczą teren ani jaki będzie ostateczny koszt całego procesu.
ONZ nadal deklaruje gotowość do rozmów
Zakończenie MINURSO nie oznacza, że ONZ rezygnuje z dyplomacji. António Guterres zapewnił, że organizacja pozostaje gotowa wspierać sprawiedliwe, trwałe i akceptowalne dla stron rozwiązanie polityczne, uwzględniające prawo mieszkańców Sahary Zachodniej do samostanowienia.
14
Nieprzedłużenie mandatu nie oznacza przyjęcia amerykańskiego projektu, uznania roszczeń do suwerenności ani rozstrzygnięcia sporu. Nie jest też samo w sobie decyzją Rady Bezpieczeństwa o usunięciu sprawy z jej agendy.
2
14
Pałac Królewski w Maroku z zadowoleniem przyjął brak przedłużenia mandatu i zażądał wyjazdu personelu oraz wywiezienia sprzętu misji.
19 Przedstawiciel Frontu Polisario, Sidi Omar, podziękował Rosji za zablokowanie amerykańskiego projektu.
19
31 To stanowiska stron konfliktu, a nie decyzje zmieniające wynik głosowania.
Ostrzeżenie o ryzyku eskalacji
Guterres wyraził zaniepokojenie sytuacją bezpieczeństwa na tym terytorium i ryzykiem nasilenia działań zbrojnych po zakończeniu mandatu MINURSO.
13 To ostrzeżenie o możliwym zagrożeniu, nie zapowiedź, że do walk na pewno dojdzie. Na razie pewne jest, że misja nie ma odnowionego mandatu, a polityczny spór pozostaje nierozwiązany.
2
14