Wizyta Tô Lâma w Rosji i Francji: co przyniosła Wietnamowi

Wizyty sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Wietnamu i prezydenta Wietnamu Tô Lâma w Rosji oraz Francji, od 7 do 12 września 2026 r., połączyły dyplomatyczny sygnał z praktyczną agendą gospodarczą. W Moskwie akcent położono na odnowienie długoletniej relacji strategicznej. W Paryżu priorytetem były technologie, energetyka, przemysł lotniczy i kosmiczny oraz transport. Oba etapy pokazały, że Wietnam poszerza grono partnerów, źródeł technologii i rynków. 4611

Rosja: potwierdzenie kompleksowego partnerstwa strategicznego

Podczas wizyty państwowej w Rosji Tô Lâm rozmawiał z prezydentem Władimirem Putinem. Oba kraje wydały wspólne oświadczenie w sprawie dalszego wzmacniania kompleksowego partnerstwa strategicznego Wietnamu i Rosji „w nowej erze”. 56

Rozmowy obejmowały energetykę, ropę i gaz, współpracę w energetyce jądrowej, transport i połączenia kolejowe, a także badania, naukę i technologię. Są to dziedziny ważne dla rozwoju Wietnamu — od bezpieczeństwa energetycznego i potencjału przemysłowego po infrastrukturę — a zarazem obszary, w których Rosja ma wieloletnie doświadczenie. 4

Bezpośrednim rezultatem wizyty było jednak przede wszystkim polityczne ukierunkowanie i odnowione ramy współpracy, a nie publiczna gwarancja realizacji każdego omawianego projektu. O faktycznych efektach zdecydują warunki handlowe, finansowanie, dostęp do technologii oraz szersze ograniczenia dotyczące projektów międzynarodowych.

Francja: technologia i przemysł na pierwszym planie

W Paryżu Tô Lâm i prezydent Emmanuel Macron potwierdzili wdrażanie kompleksowego partnerstwa strategicznego Wietnamu i Francji. Uzgodnili też, że nauka i technologia staną się nowym kluczowym filarem relacji dwustronnych, obok współpracy energetycznej i lotniczo-kosmicznej. 1112

Nadaje to partnerstwu bardziej konkretny wymiar gospodarczy. Przedstawiciele obu państw rozmawiali o rozszerzeniu współpracy badawczej, naukach kosmicznych, transferze technologii oraz rozwijaniu wietnamskich kompetencji technologicznych, w tym o zainteresowaniu technologiami kwantowymi. 11

Wizycie towarzyszyły porozumienia i instrumenty współpracy w lotnictwie, bezpieczeństwie cywilnym, ochronie zdrowia, surowcach krytycznych, infrastrukturze kolejowej i transporcie. 17 Zaangażowanie firm takich jak Airbus, Thales i Alstom połączyło dyplomację na najwyższym szczeblu z możliwą współpracą przemysłową, lotniczo-kosmiczną i infrastrukturalną.

Kosmos jako temat strategiczny

Tô Lâm uczestniczył w Międzynarodowym Szczycie Kosmicznym w Paryżu i zaproponował utworzenie sieci „Kosmos dla rozwoju i odporności”. Przedstawił tam zasady wielostronnego zarządzania przestrzenią kosmiczną: pokojowe działania, stawianie potrzeb ludzi w centrum oraz ochronę Ziemi. 10

Dla Wietnamu praktyczne znaczenie współpracy kosmicznej dotyczy zastosowań takich jak obserwacja Ziemi, zarządzanie klimatem i zasobami wodnymi, odporność na skutki katastrof, rolnictwo oraz planowanie infrastruktury. Wpisuje się to również w szersze budowanie potencjału naukowego i technologicznego, w tym zdolności satelitarnych oraz pracy z danymi.

Dlaczego kluczowe były energetyka, transport i technologia

Rosyjska i francuska część podróży otworzyły Wietnamowi dwa różne, potencjalnie uzupełniające się kanały rozwoju energetycznego i przemysłowego. W rozmowach z Rosją pojawiły się ropa i gaz, energetyka oraz współpraca jądrowa. Francja została przedstawiona jako partner w energetyce, sektorze lotniczo-kosmicznym, modernizacji kolei i współpracy naukowej. 411

Nie oznacza to wyboru jednego dostawcy ani przesądzenia o konkretnym projekcie. Najważniejszym praktycznym skutkiem podróży jest raczej poszerzenie grona partnerów, którzy mogą wnieść wiedzę, sprzęt, finansowanie lub technologię do sektorów o strategicznym znaczeniu. To właśnie dywersyfikacja jest sednem tej wizyty.

Wymiar Indo-Pacyfiku i ASEAN

Francja ponownie podkreśliła, że postrzega Wietnam jako istotnego partnera w swojej strategii wobec Indo-Pacyfiku. 23 Wietnam i Francja zadeklarowały również bliższe konsultacje na forach regionalnych oraz poparcie dla pogłębionej współpracy między ASEAN, czyli Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej, a Unią Europejską. 26

Dla Hanoi oznacza to możliwość współpracy z ważnym europejskim państwem przy zachowaniu roli ASEAN w regionalnej dyplomacji. Dla Paryża Wietnam jest znaczącym partnerem w Azji Południowo-Wschodniej. Relacja wykracza więc poza dwustronne umowy gospodarcze i obejmuje także koordynację polityczną w regionie.

Szerszy sygnał: dywersyfikacja, a nie opowiedzenie się po jednej stronie

Sama kolejność wizyt — najpierw Rosja, potem Francja — miała znaczenie. Wietnam prowadził rozmowy zarówno z Moskwą, jak i Paryżem, mimo ich bardzo odmiennych powiązań geopolitycznych, koncentrując się na własnych priorytetach rozwojowych.

Jest to zgodne z często opisywaną wietnamską „dyplomacją bambusową”: zachowaniem autonomii, utrzymywaniem relacji z konkurującymi blokami i ograniczaniem zależności od jednego partnera strategicznego lub gospodarczego. Reuters informował przed podróżą, że Tô Lâm miał również wystąpić na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, a po planowanej wizycie w USA spodziewano się jego wizyty w Kanadzie; w momencie publikacji były to plany, a nie wydarzenia zrealizowane. 33

Na co zwracać uwagę dalej

Trwałe znaczenie tej podróży zależy od wykonania ustaleń. Kluczowe będzie to, czy dokumenty współpracy przełożą się na finansowane projekty, czy warunki transferu technologii będą istotne w praktyce oraz jak zewnętrzne regulacje, sankcje i kontrole eksportowe wpłyną na plany w energetyce, transporcie, sektorze lotniczo-kosmicznym i zaawansowanych technologiach.

Na razie najczytelniejszy rezultat to strategia dwóch torów: utrzymanie głębokich relacji z Rosją przy jednoczesnym przyspieszaniu dostępu Wietnamu do francuskich i europejskich technologii, współpracy przemysłowej oraz wsparcia dyplomatycznego w regionie. 41123