UE stawia na ICEYE. Fińska spółka satelitarna wyceniona na ponad 10 mld euro

Łączna wartość transakcji przekroczyła 1 mld euro, a wycena ICEYE wzrosła do ponad 10 mld euro. To około cztery razy więcej niż 2,4 mld euro, na które spółkę wyceniano zaledwie sześć miesięcy wcześniej .

Ile pieniędzy trafiło do ICEYE?

W tym przypadku warto rozróżnić dwie części transakcji. Runda obejmowała około 450 mln euro nowego kapitału oraz 550 mln euro w transakcjach wtórnych, czyli sprzedaży istniejących udziałów przez dotychczasowych inwestorów. Łączna wartość operacji przekroczyła więc 1 mld euro .

Źródła różnie opisują bezpośredni udział Scaleup Europe Fundu. Bloomberg i Silicon Republic podawały kwotę 300 mln euro , natomiast komunikaty EQT i inne źródła wskazywały 450 mln euro jako pełną wartość komponentu pierwotnego rundy Series F . Najbezpieczniej przyjąć, że udział funduszu wyniósł około 300–450 mln euro, zależnie od tego, czy mowa o jego konkretnej inwestycji, czy o całej części pierwotnej rundy.

Fundusz, który ma zatrzymać wzrost w Europie

Scaleup Europe Fund powstał jako odpowiedź na problem, z którym od lat mierzy się europejski sektor technologiczny: obiecujące startupy często znajdują kapitał na dalszy rozwój dopiero w Stanach Zjednoczonych, a część z nich przenosi tam działalność lub kluczowe etapy ekspansji.

Pomysł funduszu przedstawiła przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w orędziu o stanie Unii z 2025 r. Inicjatywa miała zmniejszyć lukę w finansowaniu europejskich scaleupów, czyli szybko rosnących firm, które wyszły już poza etap startupu, ale potrzebują dużych rund na globalną ekspansję .

Komisja Europejska zakończyła formalne ustanawianie funduszu 4 sierpnia 2026 r., dzień przed ogłoszeniem inwestycji w ICEYE . Fundusz działa jako część Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC) Fund.

Najważniejsze założenia

• Docelowa wielkość: 5 mld euro, czyli około 5,8 mld dolarów .
• Zarządzający: szwedzka grupa inwestycyjna EQT, wybrana w otwartym postępowaniu przez radę EIC Fund .
• Model działania: inwestycje na warunkach komercyjnych, a nie dotacje.
• Typ inwestycji: mniejszościowe udziały w późnej fazie rozwoju i w fazie skalowania europejskich firm deep tech .
• Cel: finansowanie spółek, które mają szansę konkurować globalnie, bez konieczności przenoszenia się poza Europę.

Na jakie technologie ma stawiać Scaleup Europe Fund?

Mandat funduszu obejmuje strategiczne obszary deep tech, czyli technologie wymagające zaawansowanych badań, infrastruktury i długiego procesu komercjalizacji. Wśród priorytetów znajdują się :

• sztuczna inteligencja,
• technologie kwantowe,
• półprzewodniki,
• robotyka i systemy autonomiczne,
• technologie energetyczne i czyste technologie,
• technologie kosmiczne,
• biotechnologia i technologie medyczne,
• zaawansowane materiały,
• agrotechnologie.

Kto finansuje fundusz?

W gronie inwestorów założycielskich znalazły się europejskie instytucje finansowe, inwestorzy strategiczni i Komisja Europejska :

• Novo Holdings z Danii,
• EIFO, duński fundusz eksportu i inwestycji,
• hiszpański CriteriaCaixa,
• Santander za pośrednictwem Mouro Capital,
• APG Asset Management działający w imieniu holenderskiego funduszu emerytalnego ABP,
• szwedzki Wallenberg Investments,
• niemiecka Allianz,
• Komisja Europejska za pośrednictwem EIC Fund.

Dlaczego wybrano ICEYE?

Założona w 2014 r. i mająca siedzibę w Finlandii ICEYE projektuje, produkuje i obsługuje satelity wyposażone w radar z syntetyczną aperturą. Według spółki tworzy ona największą na świecie konstelację satelitów SAR .

W odróżnieniu od satelitów optycznych radary SAR mogą zbierać obrazy także w nocy oraz przez chmury. Dzięki temu dane ICEYE znajdują zastosowanie w kilku obszarach:

• obronności i niezależnym rozpoznaniu państwowym, w tym w dedykowanych satelitach dla Finlandii, Polski i Portugalii ;
• monitorowaniu środowiska, m.in. powodzi, wycieków ropy i skutków katastrof;
• ubezpieczeniach, przy ocenie ryzyka i weryfikacji szkód;
• zarządzaniu kryzysowym, w tym przy reagowaniu na zdarzenia w czasie zbliżonym do rzeczywistego.

ICEYE prognozuje, że w 2027 r. przekroczy 1 mld euro przychodów, co ma być napędzane przede wszystkim rosnącym popytem obronnym i zapotrzebowaniem państw europejskich na własne systemy rozpoznania .

Produkcja satelitów nabiera tempa

Finlandzka spółka szybko zwiększa skalę produkcji. Jej cele obejmują :

• 2026 r.: 25 satelitów planowanych do wyniesienia na orbitę; do lipca 2026 r. ICEYE miała już łącznie 76 wystrzelonych satelitów ;
• 2027 r.: ponad 50 satelitów;
• 2028 r.: zdolność produkcyjna na poziomie 100 satelitów rocznie.

Firma informowała o tempie budowy około jednego satelity tygodniowo, przy cyklu produkcyjnym wynoszącym 10–11 tygodni dla pojedynczej jednostki . Prezes ICEYE Rafal Modrzewski mówił o zwiększeniu tempa nawet do dwóch satelitów tygodniowo, aby odpowiedzieć na popyt ze strony europejskich sił zbrojnych .

W praktyce oznacza to, że głównym ograniczeniem nie jest już brak klientów, lecz przepustowość fabryk i całego łańcucha produkcyjnego .

EQT pod lupą

Pierwsza inwestycja funduszu od razu ujawniła też potencjalne napięcie. Zarządzanie Scaleup Europe Fundem powierzono EQT, szwedzkiej grupie znanej przede wszystkim z inwestycji typu buyout, czyli wykupów dojrzałych firm. Część obserwatorów zastanawia się, czy taki profil wystarczająco dobrze pasuje do funduszu, który ma wspierać ambitne, ale bardziej ryzykowne spółki deep tech .

Bloomberg zwracał uwagę, że podstawowa działalność EQT jako grupy wykupowej wywołuje obawy części europejskiego środowiska startupowego. Krytycy obawiają się, że fundusz może preferować późniejsze i mniej ryzykowne transakcje zamiast technologicznych projektów o potencjale przełomowym, ale niepewnych biznesowo .

Z kolei Euractiv wskazywał, że wybór EQT można uznać zarówno za pragmatyczny — grupa ma rozbudowany dział growth equity i doświadczenie w finansowaniu szybko rosnących firm technologicznych — jak i za sygnał, że fundusz może skłaniać się ku bardziej dojrzałym spółkom .

Victor Englesson, partner EQT i współzarządzający funduszem, bronił tej decyzji. Podkreślał, że zespół growth equity ma doświadczenie w deep tech, a Scaleup Europe Fund działa na podstawie odrębnego mandatu, niezależnego od działalności EQT w obszarze wykupów .

Pierwszy test dopiero przed funduszem

ICEYE jest spółką na późnym etapie rozwoju, generującą przychody i działającą w strategicznym dla Europy sektorze obronnym. Taki profil dobrze pasuje do doświadczenia EQT, ale nie odpowiada jeszcze na najważniejsze pytanie: czy fundusz będzie gotowy finansować również młodsze, niedostatecznie sprawdzone firmy deep tech o dużym znaczeniu dla europejskiej niezależności technologicznej?

Inwestycja w ICEYE pokazuje, że Scaleup Europe Fund potrafi wejść w bardzo dużą rundę finansowania. Dopiero kolejne transakcje rozstrzygną jednak, czy będzie także narzędziem dla spółek, które dopiero próbują przejść od obiecującej technologii do globalnego biznesu.