Pierwszy tunel migracyjny na granicy Łotwy z Białorusią. Rząd uruchamia operację „Vilkatis” i mówi o wojnie hybrydowej przed październikowymi wyborami

Funkcjonariusze początkowo zauważyli grupę migrantów, których ubrania były pokryte piaskiem. 15 osób, które nielegalnie przedostały się przez tunel, zostało zatrzymanych i odesłanych z powrotem na Białoruś . Podobne tunele odkrywano już wcześniej na granicy Litwy i Polski z Białorusią, ale dla Łotwy było to pierwsze tego typu zdarzenie .

Operacja Wilkołak (Vilkatis)

11 sierpnia 2026 roku – dzień po odkryciu tunelu – premier Andris Kulbergs ogłosił rozpoczęcie operacji „Vilkatis” („Wilkołak”) – skoordynowanej akcji bezpieczeństwa wymierzonej w nielegalną migrację na wschodniej granicy Łotwy .

Operacja polega na wymianie informacji między instytucjami państwowymi i jest koordynowana przez Centrum Zarządzania Kryzysowego . Na granicy zwiększono obecność wojska i straży granicznej, wykorzystywane są dodatkowe środki techniczne . Operacja ma potrwać co najmniej do końca sierpnia 2026 roku . Decyzję poprzedziła wspólna ocena sytuacji dokonana przez Ministerstwo Obrony i Ministerstwo Spraw Wewnętrznych .

Fala migracyjna od lipca 2025 roku

Presja migracyjna na Łotwie dramatycznie wzrosła od połowy 2025 roku. W całym 2025 roku łotewskie służby udaremniły 12 046 prób nielegalnego przekroczenia granicy . Tylko w pierwszej połowie 2026 roku odnotowano około 8 000 takich prób . Do 21 lipca 2026 roku liczba ta sięgnęła 8 413 – ponad dwukrotnie więcej niż w całym 2024 roku .

Przez 111 dni z rzędu – od końca marca do połowy lipca 2026 – nie było ani jednego dnia bez próby przedostania się migrantów z Białorusi . Tylko w połowie lipca zdarzył się dzień, w którym odnotowano 111 prób nielegalnego przekroczenia granicy . Na początku sierpnia 2026 roku łotewskie władze poinformowały, że łącznie udaremniono już blisko 9 000 prób przedostania się migrantów .

Presja przesunęła się na Łotwę po tym, jak Litwa i Polska zaostrzyły ochronę własnych granic, czyniąc Łotwę nowym, głównym celem białoruskiej kampanii migracyjnej .

Rządowa narracja: wojna hybrydowa a wybory w październiku 2026

Wybory parlamentarne na Łotwie zaplanowane są na 3 października 2026 roku, a rząd konsekwentnie przedstawia kryzys migracyjny jako element szeroko zakrojonej kampanii hybrydowej prowadzonej przez Rosję i Białoruś .

Łotewscy politycy wprost nazywają falę migracji „zorganizowanym atakiem hybrydowym” Mińska, a nie spontanicznym ruchem migracyjnym . Premier Kulbergs w lipcowym wywiadzie dla Euronews stwierdził, że za eskalacją stoi „najwyższy szczebel rosyjskiej mafii” oraz przywódcy Rosji i Białorusi, a Putin nasila wojnę hybrydową, ponieważ przegrywa na Ukrainie . Kulbergs ostrzegł, że migranci są wykorzystywani do testowania słabości granicy, co może prowadzić do wzrostu napięć przed październikowym głosowaniem .

Premier zwrócił się do NATO o dodatkowe wojska i obronę powietrzną, wskazał na ryzyko ingerencji w wybory i zaostrzył ochronę krytycznej infrastruktury energetycznej i wodnej po otrzymaniu informacji wywiadowczych o rosyjskich zagrożeniach . Również urzędnicy UE zwracają uwagę na zbieżność czasową – kampania presji migracyjnej jest wykorzystywana przed wyborami w Łotwie, by wywrzeć presję polityczną i zdestabilizować kraj .

Reasumując, Ryga przedstawia odkrycie tunelu, falę nielegalnych przekroczeń granicy i uruchomienie operacji „Wilkołak” jako dowód skoordynowanej strategii hybrydowej Rosji i Białorusi, mającej na celu sprawdzenie odporności granicy, wywołanie napięć wewnętrznych i zakłócenie procesu demokratycznego przed wyborami parlamentarnymi 3 października.