Globalny kryzys naftowy: Vitol, Rosja i Wall Street biją na alarm – czy ceny eksplodują latem?

Na początku czerwca członek zarządu Vitol, Tom Baker, skierował ostrzejszy komunikat bezpośrednio do zachodnich rządów. "W Europie i, jak sądzę, w USA, wszyscy są jakby uśpieni za kierownicą i po prostu żyją normalnie" – powiedział Baker na konferencji branżowej, argumentując, że decydenci nie zdają sobie sprawy ze skali kryzysu podażowego odbijającego się echem w światowej gospodarce .

Baker zwrócił również uwagę na problem strukturalny, który utrzyma się nawet po przywróceniu przepływu ropy. "Dostawy ropy mogą w końcu wrócić do normy," zauważył, "ale produkty rafinowane mogą pozostać strukturalnie deficytowe do końca roku" . Kluczowy moment zagrożenia, jak wyjaśnił, nadchodzi, gdy kupujący pilnie potrzebują fizycznych baryłek, a "fizycznych cząsteczek po prostu nie ma do kupienia" . Co więcej, dyrektor generalny Vitol na Amerykę, Ben Marshall, zauważył, że rynek ropy wycenia obecnie scenariusz szybkiego ponownego otwarcia cieśniny – założenie, które uważa za niepewne .

Chór z Kremla: Od "bardzo poważnego niedoboru" do globalnej recesji

Rosyjscy urzędnicy od początku kryzysu wydają spójne i coraz poważniejsze ostrzeżenia, często wiążąc zakłócenia dostaw bezpośrednio z ryzykiem globalnego spowolnienia gospodarczego.

• Prezydent Władimir Putin nadał ton już 10 marca, stwierdzając, że przepływy ropy związane z cieśniną mogą "ustać w ciągu miesiąca", gdy ceny ropy wzrosły powyżej 119 dolarów za baryłkę .
• Dyrektor generalny Gazprom Nieft, Aleksander Diukow, ostrzegł 26 marca, że jeśli blokada będzie kontynuowana, "za 2-3 miesiące globalny rynek ropy stanie w obliczu bardzo poważnego niedoboru, a w konsekwencji jeszcze bardziej znaczących konsekwencji dla światowej gospodarki" .
• Wicepremier Aleksander Nowak przestrzegł 26 kwietnia, że nawet pełne i natychmiastowe ponowne otwarcie cieśniny nie ustabilizuje szybko rynku. "Potrzeba będzie kilku miesięcy, aby rynek ropy powrócił do poprzedniego poziomu," powiedział, powołując się na głęboki niedobór podaży i nagromadzone zaległości w żegludze .
• Minister finansów Anton Siłuanow przedstawił być może najczarniejszą oficjalną rosyjską ocenę 13 maja. Stwierdził, że blokada "już wywołała globalny kryzys energetyczny" i ostrzegł przed wyższymi cenami żywności i nawozów, prowadzącymi do recesji całej światowej gospodarki .
• Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow wielokrotnie ostrzegał, że wszelkie działania blokadowe będą miały "szeroki, negatywny wpływ na rynki międzynarodowe" i nadal będą negatywnie ciążyć na globalnej stabilności gospodarczej .

Prognoza Wall Street: Czerwiec jest punktem zwrotnym

Ostrzeżenia analityków finansowych dodają kluczowy harmonogram do obaw o podaż. Konsensus jest taki, że zapasy buforowe, które dotychczas absorbowały szok podażowy, gwałtownie się kurczą, a czerwiec 2026 roku jawi się jako moment prawdy.

JPMorgan Chase przewiduje, że komercyjne zapasy ropy w krajach rozwiniętych mogą "zbliżyć się do operacyjnego poziomu stresu na początku czerwca" . W równoległym ostrzeżeniu, Saudi Aramco poinformowało, że globalne zapasy benzyny i paliwa lotniczego mogą osiągnąć "krytycznie niski poziom" przed letnim sezonem podróży samochodowych i lotniczych .

Fortune poinformowało o konsensusie analityków, że kurczące się bufory mogą zwiastować "nieliniowy" skok cen, któremu towarzyszyć będzie panika zakupowa, gdy fizyczny rynek się zablokuje . Saxo Bank oszacował, że tak zwane niszczenie popytu na poziomie około 5 milionów baryłek dziennie maskuje obecnie pełny zakres strat podażowych i ogranicza wzrost cen ropy. Jednak ta dynamika odwróci się, gdy zapasy się wyczerpią, pozostawiając rynek coraz bardziej podatnym na gwałtowny skok cen . Bank Światowy nazwał to wydarzenie największym szokiem na rynku ropy w historii, odnotowując, że cena baryłki ropy Brent wzrosła już do szczytowego poziomu 126 dolarów .

Kluczowe dane dotyczące zakłóceń w dostawach

Obraz, jaki wyłania się z tych ostrzeżeń, to rynek ropy, któremu kończy się czas. Zapasy fizyczne wyczerpują się, system produktów rafinowanych jest strukturalnie uszkodzony, a rynki finansowe mogą błędnie wyceniać prawdopodobieństwo przedłużających się zakłóceń. Na parkietach handlowych w Genewie, w gabinetach ministerialnych w Moskwie i przy biurkach analitycznych na Wall Street komunikat jest ten sam: ryzyko gwałtownego, niekontrolowanego skoku cen i globalnej recesji gwałtownie rośnie, jeśli cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta.

Dla polskich kierowców i konsumentów oznacza to realną perspektywę dalszych, dotkliwych podwyżek na stacjach benzynowych. Strukturalny niedobór produktów rafinowanych, takich jak benzyna i olej napędowy, na który zwraca uwagę Vitol , może bezpośrednio przełożyć się na ceny paliw w całej Europie, jeszcze zanim w pełni odczujemy efekty lata.