Ostrzeżenia Michaela Burry’ego, Raya Dalio i Rohita Sipahimalaniego, dyrektora inwestycyjnego Temasek, łączy jedna obawa: rozwój sztucznej inteligencji w coraz większym stopniu finansowany jest długiem. Jeśli spodziewane zyski nie nadejdą albo finansowanie stanie się droższe i trudniej dostępne, ryzyko dla rynku może wzrosnąć. Nie jest to jednak wspólna prognoza krachu w 2027 roku — inwestorzy opisują zagrożenia, a nie pewny scenariusz ani jego datę.
1
17
20
24
Co ostrzega każdy z inwestorów?
Michael Burry: pozorny spokój i kruche finansowanie
Burry porównał nastroje na rynku z okresami poprzedzającymi pęknięcie bańki internetowej w 2000 roku i kryzys finansowy z 2008 roku. Obecną fazę określił jako „zaprzeczanie” i stwierdził, że w tamtych przypadkach trwała ona od sześciu do dziewięciu miesięcy. To porównanie historyczne, a nie wiarygodne odliczanie do kolejnego krachu.
7
Jego obawy dotyczą również rynku kredytowego. Burry zwraca uwagę na inwestycje z obszaru private credit — prywatnego finansowania poza tradycyjnym rynkiem bankowym — powiązane z infrastrukturą AI, a także na aktywa w bilansach ubezpieczycieli należących do funduszy private equity. W przypadku mniej płynnych instrumentów kredytowych trudniej szybko ustalić ich wartość lub sprzedać je. Ryzyko, które opisuje, polega na tym, że problemy z finansowaniem mogą się rozprzestrzenić, jeśli wydatki na AI albo związane z nimi przychody osłabną.
13
Ray Dalio: dług i stopy procentowe mogą wystawić boom na próbę
Dalio nazwał boom na AI „klasyczną bańką” i wskazał na duże zadłużenie zaciągane w celu finansowania inwestycji. Ostrzegł, że wzrost stóp procentowych oraz presja, by zamienić majątek na gotówkę, mogą przybliżyć rynek do punktu przesilenia.
17
Osobno Dalio mówił o możliwości kryzysu zadłużenia USA w ciągu trzech lat. To ostrzeżenie dotyczące długu publicznego Stanów Zjednoczonych, odrębne od jego obaw o finansowanie inwestycji w AI.
18
Temasek: odwrót od AI to ryzyko, ale nie natychmiastowa prognoza
Rohit Sipahimalani z Temasek ocenił, że największym zagrożeniem dla rynków byłoby odwrócenie się inwestorów od narracji o AI. Wskazał możliwe przyczyny: obawy o bezpieczeństwo, regulacje albo brak wystarczających korzyści dla użytkowników końcowych w miarę upływu 2027 roku.
20
Zarazem Sipahimalani powiedział, że Temasek nie uważa takiego odwrotu za nieuchronny w najbliższym czasie, choć w 2027 roku mogą pojawić się zawirowania. To ostrożność wobec możliwej zmiany nastrojów, a nie zapowiedź pewnego załamania.
24
Dlaczego skala zadłużenia ma znaczenie — i czego nie dowodzi
AFP podała, że zadłużenie sektora technologicznego, które w 2024 roku było bliskie zeru, wyniosło około 500 mld dolarów w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku. Duże firmy technologiczne pożyczały pieniądze na układy scalone, serwery i centra danych potrzebne do rozwoju AI. AFP przypisała też Goldman Sachs szacunek 1,2 bln dolarów na 2027 rok.
32
Ta ostatnia kwota wymaga zastrzeżenia. AFP opisuje ją jako szacunek dotyczący zadłużenia, natomiast inny artykuł przedstawia 1,2 bln dolarów jako prognozowane inwestycje w infrastrukturę AI. Przy tych różnych definicjach nie należy przedstawiać tej kwoty jako potwierdzonej prognozy nowego zadłużenia.
32
37
Sedno obaw jest warunkowe: im większa część budowy infrastruktury opiera się na pożyczonych pieniądzach, tym bardziej wyższe stopy procentowe lub słabsze od oczekiwań przychody mogą utrudnić finansowanie projektów i uzasadnienie poniesionych kosztów. Dalio skupia się na długu i stopach, Burry — także na powiązaniach między źródłami finansowania, a Sipahimalani — na tym, czy użytkownicy rzeczywiście dostrzegą wartość w AI.
1
13
17
20
Co obserwować w 2027 roku?
Kluczowe pytanie brzmi, czy przychody i zwroty z inwestycji związanych z AI będą rosły w tempie uzasadniającym koszty budowy infrastruktury. Sipahimalani wskazał, że niewystarczające korzyści dla użytkowników końcowych mogłyby osłabić narrację o AI. Dlatego warto śledzić informacje spółek o wydatkach, finansowaniu i osiąganych zwrotach — ale same w sobie nie przesądzą one, czy szeroki spadek na rynkach nastąpi.
20
Łącznie te ostrzeżenia opisują różne drogi, którymi problemy mogłyby przenieść się na rynek: Burry podkreśla samozadowolenie inwestorów i słabości rynku kredytowego, Dalio — zadłużenie i stopy procentowe, a Temasek — ryzyko osłabnięcia entuzjazmu, jeśli biznesowe uzasadnienie inwestycji okaże się niewystarczające. Wskazują podatności, ale nie dowodzą, że krach jest pewny ani kiedy miałby nastąpić.