Europejskie banki przenoszą ryzyko z kredytów warte co najmniej 17,5 mld dolarów

Europejskie banki coraz częściej korzystają z transakcji znaczącego transferu ryzyka (SRT, od significant risk transfer). Są to struktury, w których bank przekazuje inwestorom określoną część ryzyka strat na kredytach, ale nie musi sprzedawać samych kredytów. Santander, BBVA i Deutsche Bank mają pracować nad transakcjami powiązanymi z ekspozycją kredytową wartą łącznie co najmniej 17,5 mld dolarów. Cel jest wspólny: efektywniej wykorzystywać kapitał regulacyjny, nie ograniczając akcji kredytowej. Wszystkie trzy banki odmówiły komentarza w sprawie opisywanych prywatnych transakcji. 1

Jakie transakcje są przygotowywane

Santander: pięć możliwych SRT w kilku krajach

Według doniesień Santander prowadzi rozmowy o pięciu transakcjach, w tym dotyczących:

• około 1,4 mld funtów kredytów na brytyjskie nieruchomości komercyjne i finansowanie projektów;
• transakcji niezabezpieczonej ochrony kredytowej odnoszącej się do około 3 mld euro hiszpańskich kredytów hipotecznych;
• około 12 mld reali brazylijskich — w przybliżeniu 2,3 mld dolarów — kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw;
• możliwej transakcji dotyczącej kredytów w Meksyku. 1

Skala i geograficzne rozproszenie tych planów są istotne. Bank ma wykorzystywać SRT nie dla jednego rodzaju aktywów, lecz dla kredytów związanych z nieruchomościami, hipotek oraz finansowania firm w różnych jurysdykcjach. Wcześniej informowano też o planowanych transakcjach uwalniających kapitał w portfelach brytyjskich nieruchomości komercyjnych i amerykańskich kredytów korporacyjnych. 3

BBVA: duże firmy, a następnie mniejsze przedsiębiorstwa

BBVA ma pracować nad SRT powiązanym z portfelem kredytów dla dużych przedsiębiorstw o wartości około 5 mld euro (około 5,8 mld dolarów). Bank planuje również odrębną transakcję obejmującą kredyty dla mniejszych firm. 1

Deutsche Bank: portfel dużych kredytów korporacyjnych

Deutsche Bank rozpoczął podobno oferowanie inwestorom SRT dotyczącego około 4 mld dolarów kredytów dla dużych przedsiębiorstw. 1

Na czym polega SRT

SRT jest zwykle formą syntetycznej sekurytyzacji. Bank nadal pozostaje właścicielem portfela, obsługuje kredyty i pobiera raty, ale za pomocą ochrony kredytowej — na przykład gwarancji lub struktury przypominającej instrument pochodny — przenosi wybraną warstwę ryzyka niewypłacalności.

Inwestorzy zobowiązują się pokryć straty w tej zdefiniowanej warstwie, często podporządkowanej albo mezzanine, jeżeli kredytobiorcy przestaną spłacać zobowiązania. W zamian otrzymują wynagrodzenie za podjęcie ryzyka. Kredyty mogą więc pozostać w bilansie banku, choć część ryzyka kredytowego przechodzi na zewnętrznych inwestorów. 7

Dla banku kluczowe jest uznanie przez nadzór, że ryzyko rzeczywiście zostało przeniesione w wystarczającym stopniu. Jeśli tak się stanie, bank może obniżyć aktywa ważone ryzykiem i uzyskać ulgę w kapitale CET1 (Common Equity Tier 1) — podstawowym buforze kapitałowym banku. Uwolniony kapitał może wesprzeć nową akcję kredytową lub inne zastosowania bez emisji akcji, sprzedaży całego portfela czy zmniejszania sumy bilansowej. 67

Dlaczego banki sięgają po te struktury

SRT pozwalają kredytodawcom utrzymać relacje z klientami i zdolność do udzielania kredytów, a jednocześnie zarządzać wymogami kapitałowymi. Jest to szczególnie ważne dla portfeli, w których oczekiwane straty albo regulacyjne wagi ryzyka mogą szybko wzrosnąć — przykładowo w nieruchomościach komercyjnych i finansowaniu mniejszych firm. 6

Dla inwestorów zachętą jest możliwość uzyskania wyższych stóp zwrotu w zamian za przyjęcie ryzyka pierwszych strat albo ryzyka warstwy pośredniej. Manulife CQS Investment Management miał na przykład poszukiwać około 1 mld dolarów do funduszu nastawionego na transakcje uwalniające kapitał regulacyjny, z docelową wewnętrzną stopą zwrotu na poziomie około 13%. To jednak cel inwestycyjny, a nie gwarantowany wynik. 17

Kapitał instytucjonalny nadal napływa do tej strategii. Abu Dhabi Investment Authority i Christofferson Robb & Co. ogłosiły utworzenie funduszu inwestującego w SRT oraz inne strategie zarządzane przez CRC. 28

Korzyść dla banku, skoncentrowane ryzyko dla inwestora

SRT mogą zwiększać efektywność kapitałową banku, ale nie sprawiają, że ryzyko niewypłacalności kredytobiorców znika. Zmieniają przede wszystkim odpowiedź na pytanie, kto jako pierwszy ponosi określoną część strat.

Najważniejsze ryzyka to:

• Ryzyko kredytowe portfela: wyższe stopy procentowe, słabsza koniunktura lub zakłócenia w łańcuchach dostaw mogą zwiększyć problemy kredytobiorców — zwłaszcza w nieruchomościach komercyjnych, sektorze MŚP i kredytach korporacyjnych.
• Ryzyko modelu i wyceny: inwestorzy muszą właściwie ocenić jakość portfela, zależności między kredytobiorcami oraz wielkość strat, które mogą dotrzeć do ich warstwy ryzyka. Duży popyt nie zwalnia z ostrożnej wyceny.
• Ryzyko uznania regulacyjnego: korzyść kapitałowa zależy od akceptacji przez nadzorców, że nastąpił znaczący transfer ryzyka. Regulator może zakwestionować strukturę albo zażądać zmian ograniczających zakładany efekt. 7
• Przejrzystość systemu finansowego: ryzyko kredytowe może przechodzić z banków podlegających regulacjom do szerszego grona ubezpieczycieli, funduszy i innych inwestorów. Nie musi to samo w sobie oznaczać mniejszego bezpieczeństwa systemu, lecz może utrudniać ocenę łącznej skali ekspozycji.

Co mówi rynek o planowanych transakcjach

Pipeline o wartości co najmniej 17,5 mld dolarów sugeruje, że SRT przestają być niszowym narzędziem i stają się praktycznym elementem zarządzania bilansem dużych europejskich banków. Wielokrajowe podejście Santandera, plany BBVA dla kredytów korporacyjnych i dla mniejszych spółek oraz transakcja Deutsche Banku dotycząca dużych firm prowadzą do tego samego modelu: zachować portfel kredytowy, przenieść ściśle określoną warstwę strat i uwolnić kapitał. 1

Zastrzeżenie pozostaje ważne: są to opisywane prywatne transakcje, a nie ostateczne publiczne warunki umów. Ich ekonomiczna opłacalność dla banków będzie zależeć od ceny oczekiwanej przez inwestorów, dokładnego zakresu przenoszonego ryzyka oraz sposobu potraktowania ich przez nadzór. 17