Chińskie laboratoria AI zaczną pobierać opłaty za swoje otwarte modele. Kimi K3 pokazuje drogę

Na czym polega model „płatnych wag”?

Teza Goldman Sachs opisuje przejście od dzisiejszego dominującego modelu do nowego, generującego przychody :

• Obecny model: Modele z otwartymi wagami udostępniane na liberalnych licencjach, takich jak MIT czy zmodyfikowane MIT. Każdy – w tym duzi dostawcy chmury, jak AWS, Google Cloud czy Alibaba Cloud – może pobrać i hostować wagi bez ponoszenia kosztów na rzecz twórcy .
• Przewidywany model: Podejście „płatnych wag”, w którym platformy chmurowe i firmy świadczące usługi „Model jako Usługa” (MaaS) o wysokich przychodach muszą uiścić opłaty licencyjne na rzecz twórcy modelu. Wagi pozostają do pobrania, ale komercyjne wykorzystanie na dużą skalę wymaga osobnej, płatnej umowy .

Analityk Goldman Sachs, Ronald Keung, określił tę zmianę jako pierwsze przekształcenie rosnącej globalnej adopcji w bezpośrednie przychody dla twórców . Bank prognozuje, że przychody chińskich modeli AI z interfejsów API i subskrypcji wzrosną z około 35 miliardów RMB w 2026 roku do 879 miliardów RMB w 2030 roku, napędzane 25-krotnym wzrostem dziennego zużycia tokenów – a płatne licencjonowanie pozwoliłoby deweloperom przejąć część tego wzrostu .

Dlaczego teraz? Wydajność i zerowe przychody

Dwa kluczowe czynniki wyjaśniają, dlaczego do tej zmiany dochodzi właśnie teraz :

1. Wydajność na poziomie czołówki światowej. Chińskie modele z otwartymi wagami, takie jak Kimi K3 od Moonshot AI i GLM-5.2 od Zhipu AI, dorównują obecnie najlepszym amerykańskim modelom własnościowym w testach porównawczych . Raport Goldman Sachs opisuje tę trajektorię jako przejście od zeszłorocznego „momentu efektywności kosztowej DeepSeek” do tegorocznego „momentu inteligencji Zhipu GLM” . Wcześniejsza luka w wydajności, która czyniła darmową dystrybucję niezbędną strategią zdobywania użytkowników, została skutecznie zniwelowana .

2. Globalna adopcja bez przychodów dla twórców. Ponieważ modele są rozpowszechniane na zasadach open-source, platformy chmurowe mogą je hostować i odsprzedawać bez płacenia oryginalnym twórcom. Rosnące wykorzystanie nie przekłada się na przychody dla budowniczych modeli . Jak ujął to Goldman Sachs – model open-weight oznacza, że „każdy może pobrać i hostować wagi za darmo, a laboratoria nie zarabiają na tym prawie nic” .

Kimi K3: Dowód w postaci rzeczywistego przykładu

Model Kimi K3 od Moonshot AI, wydany 27 lipca 2026 roku, jest najwyraźniejszym przykładem zmiany w licencjonowaniu, którą opisuje Goldman Sachs . Kimi K3 to model open-weight z 2,8 biliona parametrów – największy, jaki kiedykolwiek wydano . Został udostępniony na autorskiej licencji Kimi K3 License, a nie na licencji MIT czy Apache 2.0, i zawiera wyraźne warunki komercyjne :

• Dla większości użytkowników: Model jest bezpłatny w użyciu, modyfikacji, dostrajaniu i redystrybucji .
• Dla dużych firm MaaS: Jeśli licencjobiorca lub jakikolwiek podmiot stowarzyszony prowadzi działalność w ramach „Model jako Usługa”, a łączny przychód przekracza 20 milionów USD w ciągu dowolnych kolejnych 12 miesięcy, musi on zawrzeć oddzielną umowę handlową z Moonshot przed jakimkolwiek komercyjnym wykorzystaniem .

„The New York Times” zauważył, że Moonshot „chce również zarabiać na atrakcyjności swojego modelu, wymagając od dużych użytkowników zawierania umów licencyjnych” . Jeden z komentatorów ujął to wprost: licencja to „open source, ale w ostatecznym rozrachunku płatny” .

GLM-5.2: Kontrprzykład

Dla kontrastu, model GLM-5.2 od Zhipu AI – wydany 13 czerwca 2026 roku jako model typu Mixture-of-Experts z 744 miliardami parametrów – korzysta ze standardowej licencji MIT bez żadnych ograniczeń w użyciu . Wagi są w pełni otwarte: można je bezpłatnie pobierać, hostować, dostrajać i wykorzystywać komercyjnie bez żadnych progów przychodowych . Zhipu zarabia poprzez swój hostowany interfejs API i plan GLM Coding Plan, a nie poprzez licencjonowanie wag .

Teza Goldman Sachs zakłada, że inni twórcy prawdopodobnie pójdą w ślady Moonshot, a nie Zhipu, przechodząc na warunki komercyjne w miarę osiągania przez ich modele parytetu z zamkniętymi odpowiednikami .

Co to oznacza dla deweloperów i firm?

Zmiana ma natychmiastowe praktyczne implikacje :

• Dla dostawców chmury: Hosting chińskich modeli open-weight może wkrótce wiązać się z kosztami licencyjnymi, co zmieni obecną ekonomikę chmury .
• Dla firm MaaS: Firmy takie jak Together AI, Fireworks AI czy każda platforma odsprzedająca inferencję jako usługę będą musiały uważnie śledzić warunki licencji. Próg 20 mln USD przychodu w przypadku Kimi K3 jest konkretnym wskaźnikiem do monitorowania .
• Dla użytkowników końcowych i przedsiębiorstw: Użycie wewnętrzne i bezpośredni dostęp przez API u samego twórcy modelu prawdopodobnie pozostaną bez zmian. Nowe licencjonowanie jest skierowane do zewnętrznego hostingu komercyjnego .

Sam Goldman Sachs zaznacza, że jest to opis pewnej tendencji, a nie podpisany plan – żaden deweloper nie zobowiązał się jeszcze do powszechnego modelu płatnych wag . Jednak, mając już na rynku model Kimi K3 na warunkach uzależnionych od przychodu, kierunek jest jasny. Jak podsumował jeden z analityków, „era nieograniczonych i darmowych wag open-weight od DeepSeek, Qwen i GLM może być krótsza, niż zakładali deweloperzy” .