Wojna w Iranie przewraca scenariusz makroekonomiczny banków centralnych na 2026 rok

Kluczowe projekcje EBC (marzec 2026):

• Inflacja HICP 2026: 2,6%
• Inflacja HICP 2027: 2,0%
• Inflacja HICP 2028: 2,1%

Perspektywy wzrostu zostały obniżone, ponieważ szok energetyczny stwarza wyraźne ryzyko dla aktywności gospodarczej w strefie euro . Pomimo oficjalnego braku zmian, rynki finansowe nie czekają. Zaczęły wyceniać jedną lub dwie podwyżki stóp procentowych w trakcie 2026 roku w obliczu odradzających się obaw inflacyjnych . Swoje jastrzębie stanowisko dodał również prezes Bundesbanku, Joachim Nagel, ostrzegając, że stopy procentowe „mogą wzrosnąć, jeśli perspektywy się nie poprawią” . EBC na razie stara się ignorować to, co ma nadzieję, jest tymczasowym szokiem – ale wiarygodność tego stanowiska zależy wyłącznie od tego, jak długo Cieśnina Ormuz pozostanie zablokowana.

Niemcy: Od umiarkowanego ożywienia do niemal stagnacji

Niemcy, największa gospodarka strefy euro, dotkliwie odczuwają szok energetyczny. Bundesbank nie ustala własnej stopy procentowej, ale jego czerwcowe projekcje na 2026 rok malują ponury obraz. Inflacja HICP dla Niemiec została zrewidowana do 2,9% na 2026 rok, czyli prawie dwukrotnie więcej niż przedwojenna prognoza wynosząca 1,5% . Niezależne instytuty badawcze poszły jeszcze dalej: instytut badawczy KfW prognozuje niemiecką inflację CPI na poziomie 3,1%, a średnią dla strefy euro na 3,0% .

Zrewidowany obraz Niemiec:

• Wzrost PKB w 2026: 0,5% (obniżony o połowę z około 1,0% przed wojną)
• Wzrost PKB w 2027: Obniżony do 0,9% z 1,3%
• Inflacja hurtowa: W kwietniu osiągnęła trzyletnie maksimum na poziomie 6,3%, napędzana wzrostem cen produktów ropopochodnych o 37,3% rok do roku

Szkody gospodarcze są już widoczne. Niemieckie Ministerstwo Gospodarki wyraźnie wskazało wojnę jako powód obniżenia prognozy wzrostu o połowę, a rząd koalicyjny ogłosił pakiet ulg podatkowych na benzynę i olej napędowy o wartości około 1 miliarda euro, aby złagodzić skutki szoku . Jednak nawet to wsparcie fiskalne wygląda skromnie w obliczu szoku cenowego, który wywindował cenę ropy Brent o prawie 73% .

Włochy: Na energetycznym celowniku

Włochy, ze swoim wysokim uzależnieniem od importu energii, są szczególnie narażone. Kwietniowe projekcje Banca d’Italia na 2026 rok wskazują inflację HICP na poziomie 2,6% w tym roku – o cały punkt procentowy więcej niż prognozowano przed wojną – z powrotem poniżej celu 2,0% dopiero w latach 2027 i 2028 . Bank Włoch opracował również najgorszy scenariusz, w którym inflacja może przekroczyć 4% w latach 2026-27, jeśli szok energetyczny będzie się utrzymywał .

Zaktualizowane perspektywy Włoch:

• Wzrost PKB w 2026: 0,5%, w dół z wcześniejszych 0,6%
• Wzrost PKB w 2027: 0,5%, w dół gwałtownie z 0,8%
• Inflacja (2026): 2,6% (HICP)

W niedawnym przemówieniu prezes Panetta opisał konflikt jako „dalekosiężną konfrontację militarną”, która prawie całkowicie wstrzymała eksport przez Cieśninę Ormuz i spowodowała znaczne uszkodzenia regionalnej infrastruktury energetycznej . Nawet gdyby osiągnięto szybkie zawieszenie broni, ostrzegł, powrót do uporządkowanych rynków energii „zająłby trochę czasu” .

Korea Południowa: Niechętny jastrząb wychodzi z cienia

Bank Korei utrzymał swoją benchmarkową siedmiodniową stopę repo na poziomie 2,50% zarówno na kwietniowym, jak i majowym posiedzeniu w 2026 roku – co stanowiło ósme z rzędu utrzymanie stóp bez zmian . Jednak pod powierzchnią rada ds. polityki pieniężnej przesuwa się w jastrzębim kierunku. Po jednomyślnym utrzymaniu stóp w kwietniu, majowe posiedzenie ujawniło jastrzębi rozłam 5–2, gdzie dwóch członków głosowało za natychmiastową podwyżką .

Zmieniające się liczby Korei Południowej:

• Prognoza inflacji na 2026 (BoK): Podniesiona do 2,7%, w górę z przedwojennego szacunku 2,2%
• Główny wskaźnik CPI (kwiecień 2026): Osiągnął 2,6%, najwyższy poziom od lipca 2024 roku
• Prognoza wzrostu PKB na 2026: Podniesiona do 2,6%, odzwierciedlając silniejszy niż oczekiwano popyt

Nowo mianowany prezes Shin Hyun Song zdecydowanie zerwał z ostrożnością swojego poprzednika, sygnalizując, że podwyżki stóp procentowych są prawdopodobne „w nadchodzących miesiącach” ze względu na silniejszy wzrost i podwyższoną inflację . Gwałtowne osłabienie południowokoreańskiego wona – dodające importowaną inflację do szoku energetycznego – dodatkowo zawęża pole manewru banku centralnego .

Brazylia: Cięcie stóp pod wiatr inflacyjny

Brazylia jest jedynym bankiem centralnym w tej grupie, który wciąż obniża stopy procentowe, ale cykl łagodzenia polityki staje się coraz bardziej niepewny. Komitet Copom obniżył stopę Selic o 25 punktów bazowych do 14,50% na posiedzeniu 29 kwietnia, co było drugą z rzędu obniżką tej samej wielkości . Jednak prognozy inflacji znacznie przekraczają cel 3,0% i górną granicę tolerancji 4,50%.

Sprzeczne sygnały z Brazylii:

• Inflacja na koniec 2026 roku (ankieta Focus): 4,71%, przekraczająca pułap 4,50%
• Prognoza Ministerstwa Finansów na 2026: 4,5%, w górę z 3,7% w marcu
• Stopa Selic: 14,50%, w dół ze szczytu 15,0%

Dyrektor ds. polityki pieniężnej, Nilton David, przyznał w marcu, że bank centralny „nie może ignorować” skutków wojny w Iranie i że ścieżka stóp procentowych „może się zmienić” w zależności od tego, jak rozwinie się szok . Protokoły Copom z maja ujawniły, że rozważano bardziej jastrzębie stanowisko, ostrzegając, że przedłużający się konflikt może wymusić spowolnienie lub wstrzymanie cyklu łagodzenia polityki pieniężnej . Na razie bank stara się balansować na cienkiej linie – oferując ostrożną ulgę w stopach procentowych, podczas gdy oczekiwania inflacyjne wciąż oddalają się od celu.

Konkluzja dla globalnej polityki pieniężnej

Konflikt w Iranie wywołał gwałtowny, zsynchronizowany szok cen energii, który uderza w ceny konsumpcyjne i prognozy wzrostu na całym świecie. EBC wstrzymuje się z decyzjami, ale stoi w obliczu rosnącej presji rynkowej na podwyżki. Bank Korei już sygnalizuje zwrot w polityce. Brazylia, wciąż tnąca stopy, robi to przy inflacji znacznie powyżej swojego celu. Wspólnym mianownikiem jest niepewność: każda z bieżących prognoz banków centralnych jest wprost uzależniona od tego, jak długo potrwa zakłócenie dostaw energii. Dopóki Cieśnina Ormuz pozostaje skutecznie zamknięta, przepaść między oficjalną polityką stóp procentowych a rzeczywistą inflacją będzie się powiększać.