Europejska deklaracja cyfrowej niepodległości: Qwant zastępuje Google, a USA tracą dostęp do danych

Wszystkie te działania przybliżają do rzeczywistości wizję „EuroStack”. Ta koncepcja, lansowana przez koalicję naukowców, liderów branży i decydentów, dostarcza strategicznego planu budowy suwerennego europejskiego ekosystemu cyfrowego, obejmującego wszystko: od łączności i chmury po sztuczną inteligencję i platformy danych . Działająca przy Komisji Europejskiej agenda ds. polityki cyfrowej przyznała wprost, że raport EuroStack zawiera „przekonujące argumenty” za przekształceniem europejskiego ekosystemu cyfrowego w bardziej odporny i mniej zależny od Big Techu . Poniżej przedstawiamy, jak kontynent przechodzi od deklaracji do egzekwowania prawa.

Zmiana wyszukiwarki w Parlamencie Europejskim

Począwszy od 4 czerwca 2026 roku, zapytania wpisywane w pasku adresu przeglądarek Firefox i Edge na urządzeniach Parlamentu Europejskiego będą domyślnie kierowane do Qwant, paryskiej wyszukiwarki, która stawia na prywatność i zgodność z unijnymi przepisami o danych . W wewnętrznym mailu do pracowników, cytowanym przez Politico, napisano, że zmiana została dokonana „zgodnie z zobowiązaniem Parlamentu do zapewnienia cyfrowej suwerenności i ochrony danych osobowych użytkowników” .

Przejście z Google na Qwant to konkretny, praktyczny ruch na poziomie „warstwy wyszukiwania” w cyfrowym stosie. Jest on następstwem lat unijnych analiz nad potęgą domyślnych ustawień – badania pokazują, że 95% użytkowników trzyma się fabrycznie ustawionej wyszukiwarki – i podąża śladem wcześniejszych decyzji francuskiego rządu, gdzie Zgromadzenie Narodowe i Ministerstwo Obrony Narodowej przyjęły Qwant z obaw przed amerykańską inwigilacją .

Pakiet Suwerenności Technologicznej i zasady zamówień na chmurę

Zmiana wyszukiwarki zbiega się w czasie z finalizowaniem przez Komisję Europejską znacznie donioślejszych regulacji. Pakiet Suwerenności Technologicznej (ang. Tech Sovereignty Package), oficjalnie opublikowany 3 czerwca 2026 roku, zawiera dwa kluczowe instrumenty :

1. Akt o rozwoju chmury i AI (Cloud and AI Development Act): To prawo wprowadza surowe, nowe kryteria dla usług przetwarzania w chmurze w „wysoce krytycznych” przetargach państwowych – czyli takich, które dotyczą danych wrażliwych, np. finansowych, zdrowotnych czy sądowych . Projekty dokumentów, do których dotarł Reuters, wskazują, że przepisy te skutecznie wykluczyłyby Amazon Web Services, Microsoft Azure i Google Cloud z takich kontraktów dla sektora publicznego . Aby usługa była dopuszczona, jej dostawcy muszą osiągnąć poziom gwarancji suwerenności danych zwany SEAL-2, co oznacza, że przestrzegają prawa UE bez konieczności wdrażania przez klienta dodatkowych technicznych zabezpieczeń . Te trzy amerykańskie firmy kontrolują obecnie łącznie około 70% europejskiego rynku infrastruktury chmurowej .
2. Znowelizowana ustawa o czipach (EU Chips Act): Zaktualizowana wersja europejskiego prawa o półprzewodnikach przyzna Brukseli nadzwyczajne uprawnienia do anulowania istniejących prywatnych umów na dostawy i zmuszania producentów czipów do priorytetowego realizowania zamówień z UE w sytuacjach krytycznych niedoborów .

Pakiet ten nie oznacza całkowitego zakazu. Najostrzejsze restrykcje dotyczą tylko obciążeń roboczych administracji rządowej i sektora publicznego, gdzie suwerenność danych jest uznawana za najważniejszą; wykorzystanie chmury w sektorze prywatnym na razie pozostaje nietknięte . Komisja przygotowała już grunt, przyznając wcześniej przetarg o wartości 180 milionów euro na okres sześciu lat na „suwerenne usługi chmurowe”, gdzie warunkiem uczestnictwa były rygorystyczne poziomy gwarancji suwerenności danych, ograniczające kontrolę podmiotów spoza UE .

Jak te ruchy urzeczywistniają wizję EuroStack

Koncepcję EuroStack, ukutą przez Glena Weyla w 2024 roku i rozwiniętą w główny plan strategiczny przez Francescę Brię i Paula Timmersa, można streścić w jednym zdaniu: zmobilizowanie 300 miliardów euro w ciągu 10 lat na budowę niezależnej europejskiej infrastruktury cyfrowej . Traktuje ona tę infrastrukturę jako strategiczną konieczność, porównywalną z sieciami energetycznymi czy telekomunikacyjnymi . Strona Komisji Europejskiej poświęcona cyfrowym „klockom” (DIGITAL Building Blocks) otwarcie popiera raport EuroStack za „przekonujący argument, że Europa musi inwestować w swoją cyfrową suwerenność, aktywnie przekształcając europejski ekosystem cyfrowy, aby był bardziej odporny i mniej zależny od BigTech” .

Praktyczny wpływ można zrozumieć, analizując poszczególne warstwy cyfrowego stosu, które są teraz adresowane:

• Warstwa wyszukiwania: Qwant zastępuje Google na urządzeniach Parlamentu Europejskiego. Co więcej, w marcu 2026 roku Qwant i Ecosia – niemiecka wyszukiwarka sadząca drzewa – wspólnie zaapelowały do przywódców wszystkich 27 państw UE, oferując budowę suwerennej infrastruktury wyszukiwania dla kontynentu. Brak takiej infrastruktury określiły jako „katastrofalną utratę kontroli nad bramą do europejskiej gospodarki cyfrowej” . Firmy te współpracują również nad stworzeniem własnego europejskiego indeksu wyszukiwania, dążąc do uniezależnienia się od API Microsoftu (Bing) i Google .
• Warstwa infrastruktury chmurowej: Akt o rozwoju chmury i AI ma na celu ograniczenie amerykańskim hiperskalerom możliwości przetwarzania wrażliwych danych rządowych, wymuszając poziom suwerenności danych SEAL-2, który zakłada zgodność z prawem UE na poziomie samego dostawcy .
• Warstwa sprzętowa: Znowelizowana ustawa o czipach daje UE prawo do unieważniania istniejących umów prywatnych w czasie niedoborów, adresując fizyczne zależności w łańcuchu dostaw .

Od deklaracji do egzekwowania

Tym, co wyróżnia obecny moment, jest przejście od publikowania dokumentów strategicznych do tworzenia wiążących instrumentów prawnych. Komisja Europejska nie tylko opisuje już cele cyfrowej suwerenności. Poprzez swoje Ramy Suwerenności Chmury (ang. Cloud Sovereignty Framework, które we wrześniu 2025 r. wprowadziły system punktacji SEAL), przetarg na suwerenną chmurę o wartości 180 mln euro przyznany w maju 2026 r. oraz pakiet legislacyjny przedstawiony 27 maja i formalnie opublikowany 3 czerwca, blok operacjonalizuje swoją strategię .

Bezpośredni wpływ na amerykańskich gigantów technologicznych jest znaczący, biorąc pod uwagę ich dominujący, 70-procentowy udział w europejskim rynku chmury. Należy jednak również odnotować, że przepisy nie stanowią całkowitego zakazu. Technologie spoza Europy mogą nadal spełniać minimalne wymogi suwerenności – o ile są obsługiwane w ścisłych i odpowiednich ramach, które spełnią poziom SEAL-2 . Droga od projektu do wdrożenia jest również długa – Akt o rozwoju chmury i AI będzie wymagać jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich, zanim wejdzie w życie .

Zmiana wyszukiwarki na Qwant jest widocznym, instytucjonalnym czubkiem góry lodowej. Reguły zamówień publicznych na chmurę i nadzwyczajne uprawnienia dotyczące czipów to głęboka, strukturalna egzekucja. Razem pokazują one, że EuroStack nie jest już jedynie dokumentem koncepcyjnym ani opracowaniem akademickim – to legislacyjna rzeczywistość, za którą stoją realne zamówienia i konkretna siła instytucjonalna.