Oto pełna historia tej kampanii, backlashu wobec prywatności, który wywołała, oraz działań regulatorów w Europie.
DuckDuckGo wprowadził na rynek „Normalne, kurczę, okulary” 30 lipca 2026 roku jako satyryczny protest przeciwko temu, co nazywa „nową falą okularów z AI, kolejną inwazyjną dla prywatności technologią wielkich firm” . Kampania jest wymierzona bezpośrednio w smart okulary Ray-Ban od Meta, które DuckDuckGo określił mianem „okularów zboczeńców” (pervert glasses), nagrywających ludzi bez ich wiedzy .
Rzecznik DuckDuckGo powiedział CNET: „Postrzegamy nową falę okularów z AI jako kolejną technologię naruszającą prywatność, pochodzącą od wielkich firm. Stworzyliśmy więc satyryczną kampanię i wypuściliśmy Normalne, kurczę, okulary. Dlaczego? Bo ostatecznie jedyne naprawdę prywatne okulary to takie bez kamer, mikrofonów i AI podsłuchujących ciebie i innych, z którymi masz kontakt” .
Pierwsza partia produkcyjna wyprzedała się w niecały tydzień, a druga partia została udostępniona w przedsprzedaży . Firma poinformowała, że „znaczny odsetek zapasów” został sprzedany, ale nie podała dokładnych danych .
Okulary DuckDuckGo nie zawierają żadnej elektroniki . Są, we właściwym tego słowa znaczeniu, po prostu okularami przeciwsłonecznymi.
| Funkcja | DuckDuckGo Normalne okulary | Meta Ray-Ban Smart Glasses |
|---|---|---|
| Kamera | Brak | Wbudowana kamera 12 MP |
| Mikrofon | Brak | Wbudowane podwójne mikrofony |
| Bateria | Brak | Wbudowana bateria |
| AI/asystent | Brak | Integracja z Meta AI |
| Możliwość nagrywania | Brak | Nagrywanie wideo/zdjęć/audio |
| Głośnik | Brak | Wbudowane głośniki |
Co mają okulary DuckDuckGo: soczewki z polaryzacją i ochroną UV, matową czarną oprawkę w stylu Wayfarer, logo DuckDuckGo na zauszniku i dołączone etui. I to wszystko .
Okulary powstały we współpracy z Knockaround, kalifornijską marką okularów, na bazie ich modelu Paso Robles . Strona Knockaround opisuje je bez ogródek: „Bez kamery, bez mikrofonu, bez AI, bez baterii, bez żadnej elektroniki. Po prostu pięknie wykonane matowe czarne okulary przeciwsłoneczne z błyszczącym logo DuckDuckGo, zaprojektowane, by blokować słońce i nigdy nie wysyłać danych do chmury” .
CEO Gabriel Weinberg zadał najcelniejszy cios: „To pierwsze smart okulary, które gwarantują, że nigdy nie nagrają twoich nagich filmów i nie wyślą ich obcym osobom. Nigdy nie myślałem, że będę musiał to gwarantować, ale oto jesteśmy” .
Weinberg wielokrotnie argumentował, że inwigilacja z użyciem AI powinna być zakazana, póki jest jeszcze czas, twierdząc, że te same szkody dla prywatności, co w przypadku śledzenia w sieci, są „gorsze” w przypadku AI . Na swoim osobistym blogu napisał, że „wszystkie te same szkody dla prywatności związane ze śledzeniem online występują również w przypadku AI, ale są gorsze” i wezwał do regulacji, zanim technologia się ugruntuje .
Kampania DuckDuckGo nie powstała w próżni. W całej Europie regulatorzy aktywnie badają smart okulary Meta pod kątem kluczowego problemu: osoby postronne nie mają realnej możliwości dowiedzenia się, że są nagrywane .
Niemcy – Thomas Fuchs, komisarz ds. ochrony danych w Hamburgu i główny niemiecki regulator Meta, ostrzegł, że okulary mogą już naruszać przepisy dotyczące ukrytych urządzeń rejestrujących i wezwał do ogólnounijnego zakazu . Jego biuro przetestowało okulary i stwierdziło, że dioda LED sygnalizująca nagrywanie jest „zbyt słaba, by była widoczna w normalnym świetle dziennym” . Niektóre niemieckie miasta, jak Poczdam, rozważają przepisy chroniące kobiety na basenach przed potajemnym filmowaniem .
Francja – Francuski regulator prywatności (CNIL) wskazał na ryzyko, a europosłowie z frakcji Renew napisali do Komisji Europejskiej z pytaniem, co można zrobić na poziomie UE .
Irlandia – Jako główny organ nadzorczy Meta na mocy RODO, irlandzka Komisja Ochrony Danych uczestniczy w skoordynowanej kontroli .
Wielka Brytania – Brytyjski Urząd Komisarza ds. Informacji bada, czy urządzenia zapewniają odpowiednie powiadomienie osobom, które mogą być filmowane . Miejsca takie jak puby Wetherspoons i kluby Soho House już zakazały noszenia tych okularów .
Szersze działania UE – Europejska Rada Ochrony Danych (EDPB) przygotowuje obecnie raport o „społecznej akceptowalności” smart okularów, który ma się ukazać w najbliższych miesiącach i może utorować drogę do zharmonizowanych ograniczeń w całej UE .
Nie wszyscy zgadzają się, że najlepszym rozwiązaniem jest zakaz. Jakub Zientala, założyciel firmy doradczej ds. polityki publicznej UE Ungovern, argumentuje, że regulatorzy powinni skupić się na standardach projektowania produktów, które uczynią inwigilację niemożliwą do przeoczenia .
Jego główna propozycja: smart okulary powinny mieć obowiązkowo jasną, stale włączoną kontrolkę nagrywania, której nie da się przegapić – na przykład podświetlany pierścień wokół soczewki lub światło, które celowo ogłasza nagrywanie. Twierdzi, że dzisiejsze maleńkie diody LED są praktycznie bezużyteczne .
„Smart okulary eliminują ten gest. Wyglądają jak zwykłe okulary. Osoba może nagrywać, stojąc przed tobą, i nic w tej sytuacji nie czyni tego jasnym.”
Zientala uważa, że odpowiedzią jest „nie natychmiastowy zakaz”, ale „znacznie wyższa poprzeczka dla projektowania produktów” – zmuszenie producentów do wbudowania wizualnego powiadomienia w sprzęt, zanim produkty trafią do sprzedaży .
Kampania DuckDuckGo może być satyrą, ale stojące za nią nastroje są bardzo realne. Meta sprzedała już ponad 7 milionów par smart okularów Ray-Ban na świecie , a doniesienia o potajemnym filmowaniu i nękaniu przy ich użyciu napędzają popyt na ostrzejsze regulacje . Szwedzkie media ujawniły, że kontrahenci w Kenii, przeglądający nagrania z okularów Meta w celu szkolenia AI, widzieli materiały z wizyt w toalecie i dane bankowe .
Na razie żaden kraj nie wprowadził całkowitego zakazu smart okularów. Ale presja rośnie – ze strony regulatorów, obrońców prywatności i konsumentów, którzy gotowi są kupić okulary za 35 dolarów tylko po to, by nikt ich nie szpiegował.