Koniec płyt do gier na PS5 wywołał międzynarodowy spór prawny. Sony odpiera zarzuty

Sprawa rozpoczęła się w 2025 roku i dotyczyła cen gier w PlayStation Store. Ogłoszenie planu wycofania fizycznych płyt miało jednak wzmocnić argumentację organizacji . Jej zdaniem zniknięcie płyt usunie ostatnią istotną alternatywę wobec cyfrowego sklepu Sony, co może oznaczać mniejszy wybór i wyższe ceny dla klientów .

Meksyk: skarga antymonopolowa

Meksykańska deputowana federalna Iraís Reyes oraz senator Luis Donaldo Colosio złożyli do krajowych organów ochrony konkurencji skargę antymonopolową . Politycy argumentują, że model cyfrowy wyeliminuje konkurencję ze strony sklepów, rynek gier używanych oraz możliwość porównywania cen .

Na czym polegają zarzuty wobec Sony?

Sprawy prowadzone w różnych państwach opierają się na podobnych twierdzeniach:

1. Nadużycie dominującej pozycji. Jeśli nowe gry będą dostępne wyłącznie cyfrowo, większość zakupów na PlayStation będzie przechodzić przez PlayStation Store, kontrolowany przez Sony .
2. Usunięcie konkurencji cenowej. Fizyczne wydania mogą być przeceniane przez sprzedawców, trafiać do obrotu wtórnego i konkurować z cenami cyfrowymi. Po ich wycofaniu Sony może zyskać większą swobodę w ustalaniu cen .
3. Likwidacja odsprzedaży i wymiany gier. Gracze stracą możliwość sprzedawania, kupowania lub wymieniania używanych kopii nowych tytułów. Holenderski pozew przedstawia odsprzedaż jako istotne uprawnienie konsumenta .
4. Uzależnienie od systemu z 30-procentową prowizją. Wcześniejsza holenderska sprawa dotyczyła 30-procentowej prowizji PlayStation Store i jej wpływu na ceny. Zdaniem skarżących wycofanie płyt usunie ostatni alternatywny kanał dystrybucji .

Cytowani w doniesieniach eksperci od prawa konkurencji twierdzą, że przejście na model bez płyt może osłabić wcześniejszą linię obrony Sony. Firma miała argumentować, że fizyczne wydania stanowią wystarczającą presję konkurencyjną na ceny w jej sklepie cyfrowym .

Jak odpowiada Sony?

Ostrzeżenia na pudełkach PS5

Sony zaczęło umieszczać na opakowaniach konsol PlayStation 5 drukowane ostrzeżenia informujące, że od stycznia 2028 roku nowe gry będą dostępne wyłącznie w formacie cyfrowym .

Z jednej strony komunikat informuje kupujących o planowanej zmianie. Z drugiej — zdaniem ekspertów cytowanych w doniesieniach — może utrudnić Sony twierdzenie, że konsumenci nie zostali odpowiednio poinformowani albo że decyzja nie była jeszcze przesądzona .

Argument o 82 proc. sprzedaży cyfrowej

Podczas rozmowy z inwestorami po wynikach za pierwszy kwartał roku fiskalnego 2026, 31 lipca 2026 roku, dyrektor finansowy Sony Lin Tao bronił decyzji, wskazując, że 82 proc. sprzedaży gier, dodatków DLC i mikropłatności na PS5 odbywało się już cyfrowo .

Tao powiedział, że Sony „na ten moment nie widzi wpływu” krytyki na działalność firmy. Według przedstawionej argumentacji cyfryzacja sprzedaży jest już na tyle zaawansowana, że rezygnacja z płyt stanowi naturalną kontynuację zachowań klientów . W tym samym kwartale pobrania cyfrowe miały przyczynić się do wzrostu zysku operacyjnego o 37 proc., do 1,2 mld dolarów .

Nintendo obiera inną drogę

Na tle Sony wyraźnie wyróżnia się Nintendo. W pierwszym kwartale roku fiskalnego 2026, obejmującym okres od kwietnia do czerwca 2026 roku, 38,5 proc. sprzedaży oprogramowania Nintendo stanowiły wydania fizyczne .

Nintendo nie ogłosiło planów całkowitego odejścia od fizycznych nośników . Analitycy Circana oceniają, że w najbliższym czasie taki ruch wydaje się mało prawdopodobny, między innymi ze względu na wciąż silną sprzedaż kartridżów .

Jeśli Sony, a następnie także Microsoft, zgodnie z przewidywaniami dotyczącymi projektu Xbox o nazwie Helix, odejdą od fizycznych wydań, Nintendo może zostać ostatnim dużym producentem konsol oferującym gry w pudełkach .

Co gracze mogą stracić na cyfrowym modelu?

Spór dotyczy nie tylko samych płyt, lecz także tego, co w praktyce oznacza posiadanie gry.

• Rynek wtórny może zniknąć. Płyta pozwala odsprzedać grę, wymienić ją albo kupić używany egzemplarz. Sklep cyfrowy Sony nie oferuje analogicznego mechanizmu odsprzedaży .
• Zmniejszy się liczba miejsc zakupu. Bez fizycznych wydań gracze stracą możliwość korzystania z promocji niezależnych sklepów, kupowania używanych kopii i wymiany gier .
• Większa kontrola nad cenami trafi do jednego podmiotu. Meksykańska skarga wskazuje, że cyfrowy model może wyeliminować konkurencję sklepów, rynek wtórny i wybór cenowy konsumentów . Holenderski pozew ostrzega z kolei przed możliwym wzrostem cen nowych produkcji .

Na poziomie Unii Europejskiej możliwości interwencji są ograniczone. Komisarz ds. praw konsumentów miał stwierdzić, że UE nie może zmusić Sony do dalszej produkcji fizycznych gier . Ostateczny wynik postępowań może jednak zdecydować, czy firma będzie mogła przejść na model cyfrowy bez dodatkowych ograniczeń dotyczących konkurencji i praw konsumentów.