Iran oskarża dyplomatów Francji o szpiegostwo. Oto dowody, które przedstawiły obie strony

Czym żyje świat: Dyplomatyczny thriller w Teheranie

W połowie 2026 roku między Iranem a Francją wybuchł poważny kryzys dyplomatyczny. Teheran zatrzymał dwoje francuskich dyplomatów, oskarżył ich o prowadzenie siatki szpiegowskiej i – jak twierdzi – przedstawił na to niezbite dowody. Francja stanowczo zaprzecza zarzutom i oskarża Iran o fizyczną napaść na jednego ze swoich pracowników. Poniżej przedstawiamy, co dokładnie wydarzyło się tamtej nocy i jakie argumenty wysuwają obie strony.

Od czego się zaczęło? Noc 19 lipca 2026 roku

Do incydentu doszło w nocy z 19 na 20 lipca 2026 roku, kiedy dwoje pracowników ambasady francuskiej w Teheranie zostało zatrzymanych przez irańskie siły bezpieczeństwa. Oficjalne wyjaśnienie Teheranu padło jednak dopiero 15 sierpnia. Irańskie Ministerstwo Wywiadu poinformowało wtedy, że realizowało nakaz sądowy aresztowania dwóch podejrzanych w tzw. „ważnej sprawie dotyczącej obcej infiltracji i ingerencji” i podczas tej operacji natknęło się na dyplomatów na tajnym spotkaniu . Zdaniem ministerstwa, dyplomaci brali udział w „francuskim projekcie”, który zakładał infiltrację i budowę tajnych sieci kontaktów wewnątrz Iranu .

Dowody, które – zdaniem Iranu – potwierdzają szpiegostwo

Irańskie Ministerstwo Wywiadu przedstawiło kilka konkretnych elementów, które miałyby świadczyć o szpiegowskiej działalności Francuzów:

• Dokumenty z podpisem byłego ambasadora: Ministerstwo oświadczyło, że na dokumentach i umowach powiązanych z podejrzaną operacją widnieje podpis byłego ambasadora Francji w Teheranie . Nie podano jednak jego nazwiska.
• Plan „francuskiego projektu”: Zabezpieczone dokumenty miały ujawniać ustrukturyzowany francuski plan infiltracji – zakładający nawiązywanie kontaktów i budowanie sieci wewnątrz Iranu .
• Długa lista wcześniejszych naruszeń: Dyplomatom zarzucono „długą listę naruszeń i zachowań sprzecznych z przepisami dyplomatycznymi” . Ministerstwo nie sprecyzowało, o jakie konkretnie naruszenia chodzi.
• Tajne spotkanie: Irańskie siły bezpieczeństwa twierdzą, że natknęły się na dyplomatów w miejscu tajnego spotkania, realizując nakaz sądowy wobec podejrzanych .

Warto dodać, że jak zauważył m.in. portal Middle East Eye, Iran nie opublikował publicznie niezależnych dowodów na poparcie tych zarzutów .

Wersja Francji: „Zostali brutalnie potraktowani”

Francja przedstawia radykalnie inną wersję wydarzeń. Minister spraw zagranicznych Francji Jean-Noël Barrot poinformował, że dwoje dyplomatów zostało bezpodstawnie zatrzymanych na kilka godzin, przesłuchanych, a jedno z nich padło ofiarą fizycznej napaści . Według dziennika Le Monde jeden z dyplomatów wrócił do Paryża z widoczną raną na czole, będącą skutkiem ataku irańskich agentów wywiadu; oboje przeszli czterogodzinne przesłuchanie, którego celem było wydobycie informacji .

Francja nazwała incydent „poważnym naruszeniem immunitetu dyplomatycznego” i ostrzegła, że „nie może pozostać bez konsekwencji” . W proteście wezwany został irański chargé d'affaires w Paryżu . Unia Europejska potępiła zatrzymanie jako naruszenie prawa międzynarodowego i norm dyplomatycznych .

Iran zaprzeczył oskarżeniom o znęcanie się. 22 lipca przedstawiciel irańskiego MSZ stwierdził, że siły bezpieczeństwa po prostu przesłuchały dyplomatów po tym, jak zobaczyły ich na spotkaniu z osobami będącymi w trakcie śledztwa, i że do żadnej napaści nie doszło . Francja odrzuciła te zaprzeczenia .

Szersze tło polityczne: Konflikt, który tlił się od dawna

Opisywany kryzys nie jest odosobnionym incydentem. Relacje między Francją a Iranem od dawna były napięte, a tłem są m.in.:

• Wcześniejsze tarcia dyplomatyczne: Jeszcze pod koniec lipca – na długo przed oficjalnym ogłoszeniem z 15 sierpnia – Iran wezwał ambasadora Francji, by zaprotestować przeciwko rzekomej francuskiej „ingerencji w wewnętrzne sprawy Iranu” .
• Wzajemne oskarżenia na najwyższym szczeblu: Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghczi oskarżył dyplomatów o „niekonwencjonalne zachowanie” naruszające prawo Iranu . Francja odpowiedziała ostrzeżeniem o konsekwencjach .
• Szersze napięcia między Zachodem a Iranem: Cała sprawa rozgrywa się na tle ciągłych napięć związanych z irańskim programem nuklearnym, międzynarodowymi sankcjami oraz wieloletnimi oskarżeniami Iranu, że zachodnie służby wywiadowcze działają na jego terytorium pod przykrywką dyplomatyczną.

Czego Iran zażądał od Paryża?

Irańskie Ministerstwo Wywiadu zażądało, by Paryż „odpowiedział za nielegalną działalność swoich dyplomatów” i ostrzegło Francję, by „zaprzestała takich działań i ingerencji pod mylącymi etykietami” . Ministerstwo dodało, że jeśli podobne działania będą kontynuowane, Paryż spotka się z „właściwą odpowiedzią” .

Pomimo powagi oskarżeń, dwoje dyplomatów zostało ostatecznie przekazanych francuskiemu ambasadorowi po zakończeniu zatrzymania . Obecnie znajdują się już w Paryżu .