Ukraina buduje AI na polu walki. Szef centrum obrony ostrzega przed "wojną systemów operacyjnych"

• sterowanie dronami – AI pomaga naprowadzać bezzałogowce na cele, ale większość z nich wciąż jest pilotowana ręcznie ,
• planowanie operacji bojowych – narzędzia sztucznej inteligencji wspierają systemy dowodzenia, pozwalając planistom szybciej oceniać warianty działań ,
• analizę uderzeń rakietowych – AI przetwarza dane o rosyjskich atakach, by identyfikować wzorce i słabe punkty przeciwnika ,
• przyspieszanie tzw. łańcucha śmierci – celem jest maksymalne skrócenie czasu od wykrycia celu do jego zniszczenia. To właśnie szybkość analityczna AI ma dać przewagę, której nie zapewnią same zespoły ludzi ,
• rekrutację – resort obrony tworzy nawet system HR oparty na sztucznej inteligencji, który ma usprawnić decyzje kadrowe .

Wspólnym mianownikiem jest tempo. Cwok podkreśla, że zadaniem centrum jest radykalne przyspieszenie analizy danych z całego frontu, tak aby dowódcy dostawali gotowe rekomendacje znacznie szybciej niż dotychczas .

Brave1 Dataroom: uczenie AI na prawdziwej wojnie

Kluczowym elementem tej układanki jest Brave1 Dataroom – bezpieczne środowisko uruchomione w styczniu 2026 roku we współpracy z amerykańską firmą Palantir Technologies. To tutaj deweloperzy mogą trenować i testować modele sztucznej inteligencji, wykorzystując prawdziwe, wyselekcjonowane dane z pola bitwy .

Początkowo projekt koncentruje się na rozwijaniu autonomicznych systemów wykrywających i zwalczających zagrożenia powietrzne, takie jak irańskie drony Shahed. Wewnątrz Dataroomu deweloperzy mają dostęp do zbiorów danych wizualnych i termicznych zebranych bezpośrednio na froncie – materiału niemożliwego do odtworzenia w warunkach laboratoryjnych. Minister obrony Mychajło Fiodorow stwierdził wprost, że inicjatywa ta tworzy fundament technologiczny dla rozwiązań AI, które mają bezpośrednie przełożenie na realia walki .

Partnerstwo z Palantirem to również wyraźny sygnał, że Ukraina chce zindustrializować swoje wysiłki w zakresie obronnej AI. Do maja 2026 roku Fiodorow i prezydent Wołodymyr Zełenski odbyli już spotkania z prezesem Palantira, Alexem Karpem, by rozszerzyć współpracę. Sam Palantir określa Dataroom jako platformę, na której dane z pierwszej linii frontu trenują „kolejną generację bojowej AI” . Dostęp do platformy wymaga jednak przejścia procedur bezpieczeństwa, co gwarantuje, że wrażliwe dane pozostają w kontrolowanym ekosystemie .

Rosja też się ściga

Cwok jasno daje do zrozumienia, że Moskwa nie stoi w miejscu. Wysoki rangą ukraiński dowódca obrony powietrznej wyraził zaniepokojenie, że Rosja coraz częściej używa AI do planowania ataków dronów i rakiet na miasta. Taki rozwój wydarzeń mógłby drastycznie skrócić czas potrzebny na przygotowanie pojedynczego uderzenia .

W tym kontekście Cwok precyzyjnie definiuje istotę wyścigu: „System, który posiada więcej danych i lepiej je rozumie, który proponuje rozwiązania – ten system zdobędzie przewagę nad drugim. Pytanie brzmi, jak szybko my zbudujemy nasze rozwiązania i jak praktycznie je zastosujemy” . To nie tylko wyścig zbrojeń, to przede wszystkim wyścig danych.

Dylemat człowieka w pętli

Być może najbardziej niepokojący fragment ostrzeżenia Cwoka dotyczy roli człowieka. Ukraina trzyma się dziś ścisłej zasady, że to człowiek podejmuje ostateczną decyzję o ataku (tzw. human-in-the-loop) . Szef centrum AI ostrzega jednak, że ten paradygmat może nie przetrwać:

„Systemy AI mogą w końcu wyprzedzić ludzi, których obecność będzie wtedy spowalniać decyzje. Wtedy pojawia się pytanie: jak mamy nadążyć za decyzjami, które proponują systemy autonomiczne?”

To paradoks, który leży u podstaw ukraińskiego podejścia do AI. Przyspieszenie daje wyraźną przewagę taktyczną, ale wyłączenie lub ograniczenie ludzkiego osądu rodzi fundamentalne pytania o odpowiedzialność, kontrolę i ryzyko katastrofalnych błędów. Wypowiedź Cwoka jest raczej przyznaniem, że taka niewygodna przyszłość może być nieunikniona – jeśli wizja „wojny systemów operacyjnych” rzeczywiście się zmaterializuje.