USA chce zamknąć lukę w chmurze Nvidii. Chiny zdalnie korzystają z zakazanych układów AI

Administracja Donalda Trumpa rozważa przepisy, które rozszerzyłyby amerykańskie kontrole eksportowe na zdalny dostęp do zaawansowanej mocy obliczeniowej. Chodzi o sytuację, w której chińska firma nie sprowadza do Chin układów Nvidia, lecz wynajmuje dostęp do serwerów wyposażonych w takie chipy w kraju trzecim, na przykład w Tajlandii lub Singapurze. Na tym etapie jest to nadal propozycja, a nie obowiązujące rozporządzenie. 716

Na czym polega luka?

Obowiązujące amerykańskie przepisy koncentrują się przede wszystkim na eksporcie, reeksportowaniu i transferze kontrolowanych towarów, w tym zaawansowanych chipów obliczeniowych oraz sprzętu do ich obsługi. Dzięki temu można sprawdzić miejsce wysyłki, nabywcę i deklarowane zastosowanie urządzenia. Znacznie mniej jednoznaczna jest sytuacja, w której serwer pozostaje na miejscu, a klient przesyła przez internet kod i dane do trenowania lub uruchamiania modelu AI. 89

W praktyce schemat może wyglądać następująco:

1. Operator centrum danych lub dostawca chmury instaluje zaawansowane procesory Nvidia w państwie poza Chinami.
2. Chińska firma wynajmuje dostęp do klastra, ale nie otrzymuje fizycznie sprzętu.
3. Klient przesyła zdalnie kod i dane, a następnie odbiera wyniki obliczeń.

Sednem problemu jest różnica między własnością i lokalizacją sprzętu a dostępem do jego mocy obliczeniowej. To właśnie dlatego urzędnicy i amerykańscy ustawodawcy określają zdalne korzystanie z chmury jako potencjalną lukę w systemie. Doniesienia wymieniają w tym kontekście Alibaba, ByteDance, Tencent i Moonshot AI, które miały korzystać lub próbować korzystać z zaawansowanej mocy obliczeniowej Nvidii poza Chinami, między innymi w Azji Południowo-Wschodniej. 58

Dlaczego wytyczne BIS z 31 maja nie zamknęły sprawy?

31 maja 2026 r. Biuro Przemysłu i Bezpieczeństwa (BIS), jednostka amerykańskiego Departamentu Handlu odpowiedzialna za kontrolę eksportu, poinformowało, że eksport objętych regulacjami zaawansowanych układów obliczeniowych do podmiotów mających siedzibę w krajach z grupy D:5 — w tym w Chinach — wymaga licencji. Zasada dotyczy także firm, których ostateczna spółka dominująca ma siedzibę w takim kraju, nawet jeśli bezpośredni nabywca znajduje się gdzie indziej. 1821

Wytyczne utrudniają chińskim firmom kupowanie kontrolowanych chipów przez zagraniczne spółki zależne, oddziały lub powiązane podmioty. Ocena ma uwzględniać strukturę korporacyjną, a nie tylko kraj, w którym formalnie zarejestrowano nabywcę. 1831

Nie rozwiązują jednak wprost kwestii zdalnego dostępu do sprzętu, który już znajduje się w zagranicznym centrum danych. Reuters podał, że wytyczne zasadniczo nie nakazują centrom danych w państwach trzecich zaprzestania używania, serwisowania ani wynajmowania chipów już tam zainstalowanych. 1

W praktyce BIS ograniczyło więc część ścieżki związanej z zakupem i własnością urządzeń, ale nie przesądziło, czy samo zdalne korzystanie z ich mocy obliczeniowej jest eksportem w rozumieniu obecnego prawa.

Zarzut dotyczący Moonshot AI i modelu Kimi K3

Sprawa zyskała rozgłos po wypowiedzi Michaela Kratsiosa, dyrektora Biura Polityki Naukowej i Technologicznej Białego Domu. Urzędnik zarzucił, że Moonshot AI nabyła serwery wyposażone w układy GB300 i korzystała z takich chipów w Tajlandii, prawdopodobnie do trenowania modeli AI. 210

Zarzut pojawił się w kontekście rodziny modeli Kimi, w tym Kimi K3. Należy jednak przedstawiać go jako zarzut, a nie potwierdzone naruszenie kontroli eksportowych: dostępne materiały nie wskazują na ostateczną decyzję egzekucyjną Departamentu Handlu ani na wyrok sądu w tej sprawie.

Inne doniesienia opisywały podobne aranżacje z udziałem centrów danych i dostawców chmury w Malezji, Tajlandii, Japonii i Singapurze. Relacje różnią się jednak co do konkretnych firm, obiektów i wykorzystanego sprzętu. Dlatego szerszy obraz należy opisywać jako raportowany lub zarzucany dostęp, a nie jako zbiór potwierdzonych naruszeń. 6841

Co zmieniłyby nowe przepisy?

Proponowane podejście przesunęłoby punkt ciężkości z pytania „gdzie znajduje się GPU?” na pytanie „kto korzysta z jego kontrolowanych możliwości?”. W zależności od ostatecznego brzmienia regulacji Departament Handlu mógłby wymagać od operatorów chmury, centrów danych i pośredników weryfikowania klientów przed udostępnieniem określonych chipów lub klastrów obliczeniowych.

Przepisy mogłyby obejmować między innymi:

• chińskie firmy uzyskujące dostęp do kontrolowanych GPU przez zagraniczne spółki zależne lub odsprzedawców;
• konta chmurowe, których ostateczna spółka dominująca albo rzeczywisty użytkownik znajduje się w Chinach;
• określone zaawansowane układy obliczeniowe, w tym objęte kontrolą akceleratory Nvidia;
• zdalne wykorzystanie sprzętu do trenowania modeli, inferencji lub innych wskazanych zastosowań; oraz
• obowiązki dostawców dotyczące weryfikacji klientów i przechowywania dokumentacji.

Kluczowe znaczenie będzie miała precyzja regulacji. Trzeba będzie określić, które chipy i systemy są objęte kontrolą, jaka skala mocy obliczeniowej uruchamia obowiązki, czy krótkoterminowy wynajem będzie traktowany inaczej niż dedykowany klaster oraz jak ustalić rzeczywistego użytkownika ukrytego za odsprzedawcą lub współdzielonym kontem.

Rola Remote Access Security Act

Przyjęta przez Izbę Reprezentantów ustawa Remote Access Security Act, znana jako RASA, miałaby zmienić Export Control Reform Act tak, aby wyraźnie obejmował niektóre formy zdalnego dostępu. Definicja obejmuje dostęp zagranicznej osoby przez połączenie sieciowe — w tym internet lub usługę chmurową — z miejsca innego niż lokalizacja, w której fizycznie znajduje się kontrolowany przedmiot, jeśli jego wykorzystanie mogłoby poważnie zagrozić bezpieczeństwu narodowemu lub polityce zagranicznej USA. 464849

Izba Reprezentantów przyjęła projekt H.R. 2683 12 stycznia 2026 r. stosunkiem głosów 369–22. Ustawa dałaby Departamentowi Handlu znacznie wyraźniejszą podstawę prawną do regulowania dostępu do mocy obliczeniowej przez chmurę, choć nadal potrzebne byłyby szczegółowe przepisy określające, jakie technologie i zachowania podlegają kontroli. 5055

To ważne rozróżnienie: RASA nie jest kompletnym regulaminem operacyjnym dla każdego dostawcy chmury. Jest przede wszystkim próbą rozszerzenia uprawnień, która ma pozwolić Departamentowi Handlu stworzyć taki system.

Największe przeszkody dla Departamentu Handlu

Podstawa prawna

Bez uchwalonej ustawy, takiej jak RASA, Departament Handlu musiałby argumentować, że istniejące pojęcia — „eksport”, „reeksport” lub „transfer” — obejmują również zdalne korzystanie z mocy obliczeniowej, nawet gdy sam chip nie zmienia położenia. Analizy prawne wskazują, że główne uprawnienia wynikające z Export Control Reform Act dotyczą eksportu, reeksportu i transferów wewnątrz kraju, co pomaga wyjaśnić, dlaczego Kongres zaproponował osobną definicję zdalnego dostępu. 5661

Wytyczne mogą doprecyzować stosowanie istniejącego obowiązku, tak jak zrobił to komunikat z 31 maja. Mniej oczywiste jest natomiast, czy same wytyczne albo nowe rozporządzenie mogą stworzyć zupełnie nową kategorię regulowanego działania. Szerokie przepisy mogłyby zostać zaskarżone jako przekroczenie uprawnień delegowanych przez Kongres lub działanie bez wystarczająco jasnej podstawy ustawowej.

Ustalenie, kto naprawdę korzysta z usługi

Kontrola przesyłki zaczyna się zwykle od danych odbiorcy i fizycznego miejsca przeznaczenia. Dostęp do chmury jest znacznie bardziej płynny. Dostawcy musieliby analizować spółki zależne, ostatecznych właścicieli, odsprzedawców, wykonawców, sieci VPN, współdzielone klastry oraz konta, za którymi może kryć się inny rzeczywisty użytkownik.

Oznaczałoby to dla firm chmurowych kontrole przypominające procedury „poznaj swojego klienta” oraz szersze monitorowanie. Analitycy wskazują, że zwiększona weryfikacja klientów byłaby prawdopodobnym elementem systemu regulującego zdalny dostęp. 311

Egzekwowanie przepisów poza USA

Serwer, operator centrum danych, umowa z dostawcą i użytkownik końcowy mogą znajdować się poza Stanami Zjednoczonymi. Departament Handlu może wykorzystywać ograniczenia eksportowe, licencje, regulacje dotyczące technologii pochodzącej z USA oraz kary wobec podmiotów mających odpowiednie powiązania z USA. Nie może jednak automatycznie zmusić każdego obiektu w Tajlandii, Singapurze czy Malezji do egzekwowania amerykańskiej polityki bez współpracy lokalnych władz lub nacisku kontraktowego na dostawców.

Skutki techniczne i gospodarcze

Zbyt wąskie przepisy można byłoby łatwo obchodzić przez pośredników lub sprzęt spoza USA. Zbyt szerokie obciążyłyby zwykłe międzynarodowe usługi chmurowe, operatorów zagranicznych centrów danych i legalne projekty badawcze. Dostawcy potrzebowaliby również jasnych kryteriów dotyczących parametrów chipów, wielkości klastra, czasu dostępu i celu obliczeń.

Co wydarzy się dalej?

Proponowane przepisy należy rozumieć jako próbę kontrolowania dostępu do mocy obliczeniowej AI, a nie tylko przemieszczania samych chipów. Wytyczne BIS z 31 maja utrudniły wysyłanie zaawansowanych układów do podmiotów powiązanych z Chinami za granicą, ale kwestia zdalnego wynajmu mocy obliczeniowej pozostaje odrębna. RASA dałaby Departamentowi Handlu mocniejszą podstawę ustawową, jednak skuteczne egzekwowanie nadal wymagałoby precyzyjnych przepisów, należytej weryfikacji klientów przez dostawców oraz współpracy państw, w których znajduje się infrastruktura.

Najważniejsze zastrzeżenie dotyczy statusu sprawy: proponowane regulacje dotyczące zdalnego dostępu są dopiero rozważane, a zarzuty wobec firm takich jak Moonshot AI same w sobie nie dowodzą naruszenia prawa. Spór polityczny dotyczy tego, za czym powinny podążać amerykańskie kontrole eksportowe — za fizycznym chipem, jego właścicielem, klientem wynajmującym moc obliczeniową czy za samą zdolnością obliczeniową.