Glamsterdam i Hegotá: co deweloperzy Ethereum powinni wiedzieć

Ethereum prowadzi dwa procesy równolegle

Mapa drogowa Ethereum rozdziela się dziś na dwa wyraźne tory. Glamsterdam przechodzi publiczne testy kompatybilności przed wstępnie zakładanym wdrożeniem w mainnecie w IV kwartale 2026 roku. Zakres kolejnej aktualizacji, Hegotá, jest natomiast dopiero ustalany z myślą o 2027 roku.

Dla zespołów rozwijających portfele, aplikacje, narzędzia analityczne i infrastrukturę najważniejsze jest teraz testowanie Glamsterdamu — zwłaszcza nowych zasad naliczania gazu i budowania bloków — zanim zmiany trafią do długoterminowych sieci testowych.

Platåberget: pierwszy publiczny sprawdzian Glamsterdamu

Fundacja Ethereum uruchomiła Platåberget, publiczną, wczesną sieć testową przeznaczoną do testowania Glamsterdamu. Ma ona działać przez kilka miesięcy. W odróżnieniu od krótkotrwałych devnetów Platåberget daje deweloperom, walidatorom, twórcom portfeli, indeksatorom i operatorom infrastruktury więcej czasu na przeprowadzenie testów kompatybilności oraz wykrycie problemów, zanim aktualizacja trafi do sieci Sepolia, Hoodi, a ostatecznie do mainnetu.

Fork Glamsterdamu na Platåberget zaplanowano na 20 sierpnia 2026 roku. Orientacyjny termin uruchomienia aktualizacji w mainnecie przesunięto z pierwszej połowy 2026 roku na IV kwartał 2026 roku. To nadal cel planistyczny, a nie gwarantowana data aktywacji.

Przewidywana kolejność testów wygląda następująco:

1. Aktywacja Glamsterdamu na Platåberget.
2. Zebranie opinii i wprowadzenie poprawek kompatybilności.
3. Uruchomienie devnetu bez finalności.
4. Forki Glamsterdamu na Sepolii i Hoodi.
5. Wdrożenie w mainnecie dopiero po ustabilizowaniu sieci testowych.

Co w Glamsterdamie może zepsuć istniejące narzędzia?

Nowe założenia dotyczące gazu

Glamsterdam obejmuje skoordynowany pakiet zmian cen gazu, którego celem jest próg na poziomie około 200 mln jednostek gazu. Oznacza to, że oprogramowanie korzystające z zakodowanego na stałe maksymalnego limitu gazu może przestać działać poprawnie. Dotyczy to między innymi portfeli, indeksatorów i narzędzi szacujących opłaty.

Zmiana nie sprowadza się do podmiany jednej stałej. EIP-8037 wprowadza osobny wymiar gazu stanu dla operacji tworzących nowy stan w sieci. W proponowanym modelu rozdzielonym transfer do istniejącego konta może nadal kosztować 21 000 jednostek gazu wykonawczego, ale transfer do nieistniejącego konta będzie dodatkowo obciążony gazem stanu naliczanym w czasie wykonania.

Deweloperzy nie powinni więc zakładać, że:

• każdy zwykły transfer ETH zawsze kosztuje dokładnie 21 000 gazu;
• każdą transakcję w Ethereum można opisać za pomocą jednego uniwersalnego wymiaru gazu.

Portfele i usługi powinny korzystać z estymacji uwzględniającej reguły protokołu oraz sprawdzać na Platåberget zarówno przelewy do istniejących, jak i do nowych kont. Fundacja Ethereum ostrzegła wprost, że narzędzia oparte na zakodowanych na stałe limitach gazu mogą przestać działać.

ePBS zmieni sposób budowania bloków

Jedną z głównych zmian Glamsterdamu jest enshrined proposer-builder separation, czyli protokołowy podział obowiązków między proponującego blok a jego konstruktora, znany jako ePBS i opisany w EIP-7732. Zmieni się sposób reprezentowania w protokole procesu konstruowania i walidowania bloków.

Dlatego zespoły odpowiedzialne za walidatory, buildery, relaye i węzły powinny testować nie tylko podstawowe wysyłanie transakcji, lecz także pełne przepływy związane z budowaniem i zatwierdzaniem bloków.

Listy dostępu na poziomie bloku

Block-level access lists, opisane w EIP-7928, dostarczą klientom i narzędziom infrastrukturalnym dodatkowych informacji o dostępie do stanu oczekiwanym w całym bloku. Może to wymagać zmian w oprogramowaniu wykonawczym, parserach bloków i systemach analizujących lub modelujących ich zawartość.

Większe limity kontraktów i initcode

Glamsterdam przewiduje także podniesienie limitów rozmiaru:

• maksymalny rozmiar wdrażanego kontraktu: z 24 KiB do 64 KiB;
• maksymalny rozmiar initcode: z 48 KiB do 128 KiB.

Narzędzia do wdrażania kontraktów, walidacji bytecode’u, frameworki deweloperskie i systemy indeksujące powinny przetestować nowe granice, zamiast zakładać, że obecne limity pozostaną niezmienione.

Lista kontrolna dla zespołów

W praktyce ważniejsze od samej nazwy aktualizacji jest sprawdzenie, czy oprogramowanie jest na nią gotowe. Zespoły utrzymujące aplikacje i infrastrukturę powiązaną z Ethereum powinny:

• usunąć założenia oparte na zakodowanych na stałe maksymalnych limitach gazu;
• przetestować transfery ETH do istniejących i nieistniejących kont;
• uwzględnić osobne rozliczanie gazu wykonawczego i gazu stanu, jeśli wymaga tego protokół;
• przejrzeć estymatory gazu, prezentację opłat i logikę symulacji transakcji;
• sprawdzić przepływy związane z ePBS po stronie węzłów, builderów i walidatorów;
• przetestować parsery bloków i indeksatory z użyciem list dostępu na poziomie bloku;
• sprawdzić obsługę kontraktów oraz initcode’u przy proponowanych większych limitach;
• powtarzać testy w miarę przechodzenia Glamsterdamu do devnetu bez finalności, Sepolii i Hoodi.

Platåberget nie jest więc wyłącznie wersją demonstracyjną. Jego najważniejszym zadaniem jest ujawnienie problemów po stronie narzędzi i aplikacji wtedy, gdy wciąż jest czas na aktualizację oprogramowania produkcyjnego.

Hegotá: 66 propozycji, ale tylko jedna formalnie zaplanowana

Hegotá to aktualizacja planowana na 2027 rok, jednak jej zakres nie został jeszcze zamknięty. Deweloperzy analizują 66 propozycji. Wstępna lista propozycji zgłoszonych do uwzględnienia ma pojawić się około 27 sierpnia, a zespoły klientów mają przedstawić rankingi preferencji do 10 września. Są to kamienie milowe procesu decyzyjnego, a nie obietnica, że wszystkie 66 propozycji trafi do wydania.

Warto odróżnić statusy poszczególnych propozycji:

• Scheduled — formalnie zaplanowana do uwzględnienia;
• Considered — aktywnie rozważana, ale jeszcze niezatwierdzona;
• Candidate — należąca do szerszej puli pomysłów, które konkurują o czas implementacji i testów.

Na dziś jedyną formalnie zaplanowaną funkcją Hegotá jest FOCIL, czyli Fork-Choice Enforced Inclusion Lists opisane w EIP-7805. Mechanizm ma wzmocnić odporność Ethereum na cenzurę: wyznaczone listy transakcji mogłyby być egzekwowane przez mechanizm wyboru łańcucha, ograniczając możliwość pomijania kwalifikujących się transakcji przez konstruktorów bloków.

Najważniejsi kandydaci do Hegotá

Frame Transactions

Frame Transactions, czyli EIP-8141, pozostają propozycją rozważaną, a nie potwierdzoną częścią Hegotá. Definiują nowy format transakcji, w którym walidacja, opłacenie gazu i wykonanie operacji mogą być obsługiwane sekwencyjnie za pomocą ramek i wywołań kontraktowych.

W praktyce mogłoby to stworzyć natywną dla protokołu drogę do abstrakcji kont oraz bardziej elastycznych sposobów opłacania transakcji.

Badacze Ethereum omawiali Frame Transactions także w połączeniu z innymi propozycjami związanymi z prywatnością. Taki szerszy pakiet nie został jednak jeszcze zatwierdzony jako zakres Hegotá.

Quick Slots

Organizacja Ethlabs rekomendowała Quick Slots, czyli EIP-8198, jako element ograniczonej tematycznie aktualizacji skoncentrowanej na szybszym tworzeniu bloków i finalizacji. Krótszy czas slotu jest jednak wciąż propozycją, a nie potwierdzonym parametrem przyszłej aktualizacji.

Dalsze zwiększanie przepustowości warstwy 1

Rekomendacje Ethlabs obejmują również dalsze prace nad zwiększeniem przepustowości warstwy 1, obok odporności na cenzurę, szybszego potwierdzania transakcji i natywnej abstrakcji kont. Są to priorytety do dyskusji, a nie decyzje równoznaczne z formalnym włączeniem do Hegotá.

Podwyższenie limitu gazu, sloty trwające osiem sekund, kryptografia postkwantowa oraz inne propozycje dotyczące walidatorów, prywatności i warstwy wykonawczej nadal są rozważane i nie stanowią potwierdzonego zakresu Hegotá.

Co to oznacza dla deweloperów Ethereum?

Glamsterdam jest najpilniejszym zadaniem inżynieryjnym. Platåberget daje zespołom publiczne środowisko do wykrywania problemów wywołanych zmianami cen gazu, osobnym rozliczaniem gazu stanu, ePBS, listami dostępu i większymi limitami rozmiaru — zanim aktualizacja trafi na Sepolię, Hoodi i do mainnetu.

Hegotá to zupełnie inny etap: selekcja priorytetów. FOCIL jest obecnie jedyną formalnie zaplanowaną funkcją, podczas gdy Frame Transactions, Quick Slots, prace nad skalowaniem i pozostałe propozycje muszą jeszcze przejść przez proces wyboru, implementacji i testów.

Najrozsądniejsze podejście jest więc proste: traktować Glamsterdam jako aktywny projekt kompatybilności, a Hegotá jako rozwijającą się mapę drogową — nie jako zamkniętą listę funkcji, które na pewno pojawią się w Ethereum w 2027 roku.