Zachodni Brzeg w ogniu: rekordowa przemoc osadników, starcia z wojskiem i ostrzeżenia ONZ o „punkcie krytycznym”

Okupowany Zachodni Brzeg Jordanu przeżywa poważny i gwałtownie pogłębiający się kryzys. Nasiliła się przemoc osadników, prowadzone są szeroko zakrojone izraelskie naloty wojskowe, a dochodzi nawet do rzadkich, bezpośrednich starć między izraelskimi żołnierzami a osadnikami. ONZ ostrzegła, że terytorium to znajduje się w „punkcie krytycznym”, a izraelska polityka prowadzi do „de facto aneksji”.

Rzadkie starcia żołnierzy z osadnikami w Qusra

12 sierpnia izraelscy żołnierze starli się z żydowskimi osadnikami, próbując usunąć ich z nielegalnego posterunku, który założyli bezpośrednio przed palestyńskimi domami na obrzeżach wioski Qusra, na południe od Nablusu. Żołnierze wycofali się później, nie zdoławszy usunąć osadników. Było to rzadkie starcie między wojskiem a osadnikami.

Od weekendu 9 sierpnia osadnicy uwięzili w ich domach co najmniej dwie palestyńskie rodziny – Abu Ridi i Hassan – odcinając im dopływ wody i prądu. Według stanu na 13 sierpnia izraelskie wojsko poinformowało, że wyśle w ten rejon dodatkowy batalion piechoty, ale oblężenie było kontynuowane. Ambasador USA w Izraelu, Mike Huckabee, nazwał to oblężenie „horror aktem terroru”.

Zakrojone na szeroką skalę izraelskie naloty, aresztowania i wyburzenia domów

Siły izraelskie zintensyfikowały swoją kampanię wojskową na Zachodnim Brzegu:

• We wtorek, 11 sierpnia, izraelskie siły przeprowadziły szeroko zakrojone naloty, aresztując co najmniej 23 Palestyńczyków na okupowanym Zachodnim Brzegu, w tym dwoje dzieci (jedno z nich było niepełnosprawne) i burząc kilka domów. Naloty wymierzone były także w organizację charytatywną w Nablusie, a domy przeszukano w Tammun i Tayasir.
• 28 lipca izraelski minister obrony Israel Katz nakazał wojsku przygotowanie się do zajęcia kolejnego palestyńskiego obozu dla uchodźców, co sygnalizuje dalszą rozbudowę operacji. Tego samego dnia siły aresztowały co najmniej 14 Palestyńczyków i zburzyły trzy domy podczas oddzielnych najazdów.
• 12 sierpnia izraelskie siły najechały obóz dla uchodźców Balata na wschód od Nablusu i zburzyły budynek mieszkalny na południe od Betlejem, wysiedlając trzy palestyńskie rodziny.

Atak osadników na palestyńskich rolników w Al-Mughayyir

11 sierpnia dziesiątki izraelskich osadników, chronionych przez siły izraelskie, zaatakowało palestyńskich rolników orających swoją ziemię w Al-Mughayyir, na północny wschód od Ramallah. Sześć osób zostało rannych, w tym troje dzieci i dwie kobiety. Osadnicy spalili też część doliny i zaatakowali pobliskie domy.

Al-Mughayyir jest wielokrotnie miejscem zapalnym. W kwietniu 2026 r. rezerwista izraelskiej armii zastrzelił dwóch Palestyńczyków, w tym 14-letniego chłopca, w pobliżu szkoły w tej samej wiosce.

Ostrzeżenia ONZ: „punkt krytyczny”, rekordowa liczba ataków osadników

29 lipca Biuro Praw Człowieka ONZ (OHCHR) ostrzegło, że przemoc na Zachodnim Brzegu nasila się. Według stanu na 20 lipca 2026 r. agencja podała, że w tym roku na Zachodnim Brzegu zginęło 76 Palestyńczyków, a w 2026 r. udokumentowano około 1430 ataków osadników – co jest „najwyższą liczbą w historii”.

Według OHCHR, 18 z tych zabitych zginęło w atakach z udziałem osadników (12 z rąk osadników, trzech z rąk sił izraelskich, a w przypadku trzech kolejnych odpowiedzialność jest sporna).

OHCHR wyraziło również głębokie zaniepokojenie, że polityka izraelskiego rządu – w tym dalsze zatwierdzanie osiedli i koordynacja działań osadników i sił bezpieczeństwa przeciwko społecznościom palestyńskim – prowadzi do „de facto aneksji” okupowanego terytorium.

Liczba obrażeń związanych z atakami osadników gwałtownie wzrosła do ponad trzech dziennie od początku 2026 r.

Szerszy kontekst: lipcowe zamieszki i eskalacja przemocy

Obecną falę przemocy wywołały wydarzenia z końca lipca, kiedy to konfrontacja między osadnikami a Palestyńczykami w pobliżu wioski Tal w Nablusie doprowadziła do śmierci czterech Palestyńczyków i dwóch Izraelczyków. Ten incydent, najbardziej śmiercionośny pojedynczy przypadek na Zachodnim Brzegu w całym roku, wywołał szeroko zakrojone ataki odwetowe osadników – w tym podpalenia dwóch meczetów w Qusra – oraz zakrojoną na szeroką skalę izraelską operację wojskową, w wyniku której aresztowano setki osób.

W miarę pogarszania się warunków mieszkańcy i agencje humanitarne ostrzegają, że Zachodni Brzeg doświadcza najgorszej przemocy od czasu drugiej intifady, a ataki osadników, naloty wojskowe i wyburzenia domów przekształcają codzienne życie społeczności palestyńskich.

Źródła: AP, Reuters, BBC, Al Jazeera, UN OHCHR, WAFA, Times of Israel, NPR i inne międzynarodowe media uwzględnione w sesji badawczej.