Orbitalne centra danych AI wchodzą w decydującą fazę. Kto buduje infrastrukturę obliczeniową w kosmosie?

Pomysł umieszczania centrów danych w kosmosie przestał być wyłącznie domeną science fiction. W ciągu ostatnich dwóch lat branża osiągnęła ważne kamienie milowe, a jednocześnie weszła w znacznie trudniejszą fazę: musi udowodnić, że orbitalne obliczenia da się nie tylko uruchomić, lecz także ubezpieczyć, sfinansować i prowadzić na skalę komercyjną.

Co właściwie ma trafić na orbitę?

Orbitalne centrum danych to infrastruktura obliczeniowa umieszczona na satelicie albo na połączonej grupie satelitów. Ma służyć m.in. do trenowania modeli AI, ich uruchamiania oraz analizy danych bezpośrednio w przestrzeni kosmicznej.

Zwolennicy tego rozwiązania wskazują na niemal stały dostęp do energii słonecznej oraz chłodzenie przez wypromieniowanie ciepła. SpaceX przekonuje, że takie warunki mogą pomóc obniżyć koszt obliczeń AI w porównaniu z infrastrukturą naziemną . Przeciwnicy zwracają uwagę na ryzyko powstawania śmieci kosmicznych i możliwe zakłócenia obserwacji astronomicznych .

Najważniejsze firmy i projekty

SpaceX

Największy rozgłos przyniósł projekt SpaceX. 30 stycznia 2026 roku firma złożyła do Federalnej Komisji Łączności (FCC) wniosek dotyczący systemu „Orbital Data Center” obejmującego do miliona satelitów na niegeostacjonarnej orbicie okołoziemskiej. Wniosek przyjęto do rozpatrzenia 4 lutego i skierowano do konsultacji publicznych .

SpaceX połączył się z xAI na początku 2026 roku, a infrastruktura Starlink ma zapewnić projektowi zaplecze komunikacyjne . Należy jednak pamiętać, że zgłoszenie do FCC nie jest zgodą na wystrzelenie wszystkich satelitów ani pozwoleniem na start. To przede wszystkim wniosek dotyczący działania systemu satelitarnego i wykorzystania częstotliwości.

Starcloud

Starcloud z Redmond w stanie Waszyngton jest obecnie najbardziej zaawansowanym startupem w tym segmencie. W listopadzie 2025 roku firma wystrzeliła satelitę Starcloud-1 z układem NVIDIA H100 — pierwszym GPU klasy data center, który trafił w kosmos .

Na orbicie Starcloud-1 trenował model nanoGPT i uruchamiał model językowy Gemma firmy Google. Był to pierwszy odnotowany przypadek trenowania dużego modelu językowego w przestrzeni kosmicznej .

W marcu 2026 roku Starcloud pozyskał 170 mln dolarów w rundzie Series A przy wycenie około 1,1 mld dolarów . Firma zakłada docelowo budowę konstelacji liczącej 88 tys. satelitów .

Pozostali uczestnicy wyścigu

• Axiom Space rozwija sieć orbitalnych węzłów centrów danych na komercyjnych modułach stacji kosmicznych. Mają one obsługiwać zastosowania obronne oraz komercyjne obciążenia AI i uczenia maszynowego .
• Aethero pracuje nad konstelacjami obliczeniowymi przeznaczonymi do pierwszej generacji przetwarzania AI na orbicie .
• Blue Origin rozwija szersze ambicje związane z infrastrukturą orbitalną. Firma ogłosiła konstelację TeraWave obejmującą 5408 satelitów .
• Lumen Orbit, wcześniejsza nazwa Starcloud, również należał do pionierów rozwoju obliczeń kosmicznych .
• Japońska JAXA współpracuje z NEC i NTT nad standardami oraz testami technologii dla orbitalnych centrów danych .

Najważniejsze działania regulacyjne

Wniosek SpaceX do FCC

Zgłoszenie SpaceX — numer sprawy SAT-LOA-20260130-00023 — jest dotąd najważniejszym wydarzeniem regulacyjnym w tej branży. Biuro ds. Przestrzeni Kosmicznej FCC przyjęło dokument 4 lutego 2026 roku i otworzyło go na uwagi społeczne . Konsultacje trwały do początku marca .

Proponowany system ma obejmować do miliona satelitów działających na wysokości od 500 do 2000 kilometrów. Sama liczba jest górnym limitem określonym we wniosku, a nie zapowiedzią natychmiastowego wystrzelenia miliona jednostek.

Wokół projektu pojawiły się pytania o bezpieczeństwo orbitalne, zarządzanie śmieciami kosmicznymi i wpływ dużych konstelacji na astronomię . W praktyce dalszy rozwój pomysłu będzie zależeć nie tylko od technologii, lecz także od tego, jak regulatorzy ocenią jego wpływ na istniejące systemy satelitarne i środowisko kosmiczne.

Inne zgłoszenia

Starcloud osobno złożył wniosek dotyczący konstelacji liczącej 88 tys. satelitów . Blue Origin ogłosił natomiast projekt TeraWave z 5408 satelitami . Te plany pokazują, że nie chodzi już o pojedynczy eksperyment jednej firmy, lecz o formowanie się konkurencyjnego sektora.

Ubezpieczenia: warunek przejścia od demonstracji do biznesu

Ubezpieczenie będzie kluczowe dla komercjalizacji orbitalnych centrów danych. Bez ochrony kosztownego sprzętu i ryzyk związanych z wyniesieniem na orbitę firmom trudno będzie pozyskać finansowanie dłużne .

Problem polega na tym, że obecne produkty ubezpieczeniowe nie zostały zaprojektowane dla infrastruktury łączącej wysoką wartość sprzętu, ryzyko startu i długotrwałą eksploatację na orbicie.

Według jednego z szacunków Starship osiągał około 55 proc. udanych startów w 11 lotach. Przy koszcie sprzętu wynoszącym 300–500 mln dolarów za megawat pojedyncza awaria może mieć katastrofalne skutki finansowe. Nawet przy dojrzałej niezawodności na poziomie 98 proc. oczekiwana strata na jeden start wynosiłaby 6–10 mln dolarów .

Rynek dopiero szuka sposobu na rozłożenie takiego ryzyka. Zespół Euler ILS Partners, złożony m.in. z byłych pracowników Credit Suisse, przygotowuje fundusz o wartości 1 mld dolarów, który ma przejmować część ryzyka ubezpieczeniowego związanego z centrami danych .

Szerszy rynek ubezpieczeń dla centrów danych może według S&P Global Ratings wygenerować w 2026 roku około 10 mld dolarów składek. Ochrona dotycząca infrastruktury orbitalnej pozostaje jednak na wczesnym etapie rozmów .

Finansowanie: kapitał istnieje, ale model dopiero powstaje

Orbitalne centra danych będą potrzebować ogromnych nakładów, a ich finansowanie jest trudniejsze niż finansowanie typowego startupu. Inwestorzy muszą ocenić jednocześnie ryzyko technologiczne, startowe, regulacyjne i popyt na moc obliczeniową.

Branża może jednak korzystać z doświadczeń naziemnego rynku centrów danych. Morgan Stanley szacuje, że prywatny kredyt i finansowanie oparte na aktywach mogą stworzyć ponad 800 mld dolarów możliwości inwestycyjnych w sektorze centrów danych . Firmy związane ze sztuczną inteligencją pozyskały z rynków długu co najmniej 200 mld dolarów w latach 2025–2026 .

Centra danych odpowiadają za 61 proc. rynku sekurytyzacji infrastruktury cyfrowej o wartości 79 mld dolarów. Cały ten rynek może urosnąć do około 115 mld dolarów do końca 2026 roku . Nie oznacza to jednak, że orbitalne projekty mają już łatwy dostęp do takiego kapitału. Większość z nich wciąż znajduje się na etapie prototypów lub wczesnych rund finansowania.

Najważniejszą transakcją dla segmentu orbitalnego pozostaje runda Starcloud: 170 mln dolarów przy wycenie około 1,1 mld dolarów .

Kamienie milowe

Wydarzenie	Data	Znaczenie
Pierwszy GPU w kosmosie	listopad 2025	Starcloud-1 został wystrzelony z układem NVIDIA H100
Pierwsze trenowanie modelu językowego na orbicie	końcówka 2025 roku	Na Starcloud-1 trenowano nanoGPT i uruchomiono model Gemma
Wniosek SpaceX do FCC	30 stycznia 2026	Zgłoszenie systemu obejmującego do 1 mln orbitalnych satelitów centrów danych
Przyjęcie wniosku przez FCC	4 lutego 2026	Projekt trafił do formalnego procesu i konsultacji publicznych
Runda Series A Starcloud	marzec 2026	170 mln dolarów przy wycenie około 1,1 mld dolarów
Rozmowy z ubezpieczycielami	czerwiec 2026	Firmy kosmiczne rozpoczęły formalne rozmowy o ochronie orbitalnych centrów danych

Jak duży może być ten rynek?

Według jednego z opracowań rynek orbitalnych centrów danych może osiągnąć wartość około 1,77 mld dolarów w 2029 roku, a następnie wzrosnąć do 39,09 mld dolarów w 2035 roku. Oznaczałoby to średnioroczne tempo wzrostu na poziomie 67,4 proc.

Rok 2026 jest postrzegany jako moment przejścia od demonstracji proof of concept do pierwszych komercyjnych wdrożeń o skali pojedynczych szaf serwerowych. Takie systemy mogą pojawić się na komercyjnych stacjach kosmicznych i niezależnych platformach orbitalnych w latach 2026–2028 .

Co rozstrzygnie się w najbliższych latach?

Orbitalne centra danych AI nadal są sektorem wysokiego ryzyka i na wczesnym etapie rozwoju. SpaceX ma dziś najbardziej znaczący projekt regulacyjny, Starcloud prowadzi pod względem walidacji GPU na orbicie, a ubezpieczyciele i inwestorzy dopiero budują mechanizmy odpowiednie dla tej klasy aktywów.

Najbliższe 12–24 miesiące pokażą, czy centra danych w kosmosie pozostaną niszowym eksperymentem, czy staną się realnym elementem globalnej infrastruktury obliczeniowej AI. O sukcesie nie zdecyduje jednak sama możliwość uruchomienia modelu na orbicie. Równie ważne będą koszt wyniesienia, niezawodność, przepustowość łączy, bezpieczeństwo orbitalne oraz możliwość uzyskania ubezpieczenia i finansowania na akceptowalnych warunkach.