El Niño 2026–2027 może być najsilniejsze w historii pomiarów. Co oznaczają najnowsze prognozy?

Najważniejsze pytanie nie brzmi już, czy El Niño się pojawi, lecz jak silne będzie jego maksimum. Analiza oparta na modelach dynamicalnych daje około 90 proc. prawdopodobieństwa, że wydarzenie z lat 2026–2027 ustanowi rekord intensywności . Naukowcy cytowani przez „Nature” oceniają natomiast, że może ono być największe co najmniej od 150 lat .

Co pokazują najnowsze wskaźniki?

Kluczowym miernikiem jest indeks Niño3.4, który pokazuje odchylenie temperatury powierzchni oceanu w centralnej części równikowego Pacyfiku od średniej. W tygodniu zakończonym 26 lipca 2026 roku wyniósł on +1,94°C — znacznie powyżej progu El Niño, ustalonego na +0,8°C. W ciągu zaledwie dwóch tygodni wskaźnik wzrósł o około 0,5°C .

Ważnym sygnałem jest także południowy indeks oscylacji (SOI), który spadł do –29,1. W połączeniu z wysoką temperaturą oceanu wskazuje to na silne sprzężenie procesów zachodzących w atmosferze i na powierzchni Pacyfiku.

Na początku sierpnia indeks Niño3.4 przekroczył próg klasyfikowany jako „bardzo silne” El Niño — po raz pierwszy od ponad dekady . Jeden z modeli BoM, ACCESS-S, przewidywał wcześniej możliwość wzrostu wskaźnika do około +2,9°C w październiku, choć jest to bardziej agresywny scenariusz niż część innych prognoz .

Kiedy przypadnie szczyt zjawiska?

Większość modeli przewiduje dalsze ocieplanie się wód tropikalnego Pacyfiku w drugiej połowie 2026 roku. Szczyt El Niño ma przypaść na późną jesień lub końcówkę 2026 roku, a samo zjawisko może utrzymać się do początku 2027 roku . Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) zakłada, że będzie ono silnie wpływać na globalne wzorce klimatyczne w okresie od sierpnia do października 2026 roku i później .

Zestawienie 667 symulacji pochodzących z 14 modeli sezonowych daje zgodny szczyt indeksu Niño3.4 na poziomie około +3,6°C. To niemal o 1°C więcej niż poprzedni rekord w ciągu ostatnich 149 lat — różnica bardzo duża jak na tak szeroki zestaw modeli .

Unijne Wspólne Centrum Badawcze, korzystając z danych usługi Copernicus Climate Change Service, określa wystąpienie El Niño jako praktycznie pewne, a scenariusz bardzo silnego, a nawet bezprecedensowego zjawiska jako wysoce prawdopodobny .

Jakie mogą być skutki dla świata?

Rekordowo wysokie temperatury

El Niño naturalnie podnosi globalną temperaturę, a jego wpływ nakłada się obecnie na długoterminowe ocieplenie powodowane przez działalność człowieka. Z tego powodu 2027 rok może stać się najgorętszym rokiem w historii pomiarów . Według analiz Carbon Brief szansa, że rekord padnie już w 2026 roku, wynosi około 35 proc.; obecnie bardziej prawdopodobnym kandydatem do ustanowienia nowego rekordu jest 2027 rok .

Przedstawiciele ONZ ostrzegają, że El Niño może „dolać oliwy do ognia na planecie, która już płonie” . WMO prognozuje temperatury powyżej średniej na niemal wszystkich obszarach lądowych .

Susze, powodzie i gwałtowne opady

El Niño nie przynosi wszędzie takiej samej pogody. Zmienia układ prądów atmosferycznych i opadów, przez co jedne regiony zmagają się z suszą, a inne z nadmiarem wody.

• Australia i Azja Południowo-Wschodnia: większe ryzyko susz, fal upałów i pożarów buszu. BoM prognozuje poniżej średniej opady w wielu częściach południowej i wschodniej Australii wiosną 2026 roku .
• Afryka: możliwość dotkliwych susz na południu i wschodzie kontynentu, a jednocześnie zwiększone ryzyko powodzi w rejonie Rogu Afryki .
• Zachodnie Stany Zjednoczone, w tym Kalifornia: większe prawdopodobieństwo tzw. rzek atmosferycznych, czyli wąskich pasm transportujących ogromne ilości wilgoci i mogących powodować ekstremalne opady.
• Ameryka Południowa: ryzyko powodzi na zachodnim wybrzeżu oraz suszy w dorzeczu Amazonki.
• Karaiby, Azja Środkowa i Azja Południowo-Zachodnia: prognozy na drugą połowę 2026 roku wskazują na możliwość bardziej suchych warunków .

Żywność, energia i pomoc humanitarna

Skutki nie ograniczą się do pogody. Analiza unijnego Wspólnego Centrum Badawczego wskazuje na ryzyko poważnych zakłóceń w produkcji rolnej i funkcjonowaniu infrastruktury energetycznej . Susze mogą ograniczyć plony i dostępność wody, a fale upałów zwiększyć zapotrzebowanie na chłodzenie oraz obciążyć sieci energetyczne.

WMO i agendy ONZ apelują o wczesne przygotowania humanitarne. Organizacja ostrzega przed „znaczącymi zmianami wzorców opadów”, które mogą pogłębić istniejące kryzysy związane z bezpieczeństwem żywnościowym, wodą i przesiedleniami .

Czy to rzeczywiście najpotężniejsze El Niño od setek lat?

W przypadku pomiarów instrumentalnych oceny są stosunkowo mocne: obecne prognozy wskazują na wydarzenie, które może być najsilniejsze od początku wiarygodnych obserwacji, a według części badaczy — największe od co najmniej 150 lat .

Pojawiają się też sugestie, że zjawisko może być najbardziej ekstremalne od 500 do 1000 lat. Takie porównania opierają się jednak na rekonstrukcjach paleoklimatycznych, między innymi na tzw. wskaźnikach zastępczych, a nie na bezpośrednich pomiarach. Ich margines niepewności jest więc znacznie większy.

Najbezpieczniejszy wniosek jest taki: El Niño 2026–2027 ma wysokie szanse stać się wydarzeniem rekordowym w historii pomiarów, ale jego dokładna intensywność i regionalne skutki nadal będą zależeć od kolejnych obserwacji. Zgodne ostrzeżenia BoM, WMO, unijnego JRC i badaczy klimatu wskazują jednak, że świat powinien przygotować się na wyjątkowo silne połączenie upałów, susz, powodzi i presji na systemy żywnościowe .